Ο ανταγωνισμός Τουρκίας – Ρωσίας και η «επινόηση» μιας αντιπολίτευσης

Recep-Tayyip-Erdogan-14-putin

Με αποκορύφωμα την κατάρριψη του ρωσικού μαχητικού από την τουρκική πολεμική αεροπορία στις 24 Νοεμβρίου, η πορεία των σχέσεων Τουρκίας – Ρωσίας διαχρονικά και ιδιαίτερα την τελευταία δεκαετία, μπορούν να φωτίσουν κάποια σημαντικά θέματα της διεθνούς πολιτικής οικονομίας και της διασύνδεσης της με τους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς. Η ένταση της πρόσφατης κρίσης φαίνεται να διατηρείται και σε μερικές περιπτώσεις να κλιμακώνεται. Στο σημερινό της στάδιο δείχνει ότι ισχυρά κράτη με διαφορετικό προφίλ και προσανατολισμούς μπορούν όντως να οικοδομήσουν οικονομικούς και εμπορικούς δεσμούς, όμως σε συγκεκριμένες συγκυρίες η ύπαρξη διαφορετικών και συγκρουόμενων γεωπολιτικών στόχων δημιουργεί εμπόδια, πισωγυρίσματα και κρίσεις. Παράλληλα, η σημερινή αντιπαράθεση Τουρκίας – Ρωσίας, τουλάχιστον σε ότι αφορά στην Άγκυρα, φέρνει στην επιφάνεια το βάθος των ανακατατάξεων στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και αποκαλύπτει τις προτεραιότητες και τις τακτικές που ακολουθεί επί του συριακού εδάφους η κυβέρνηση Νταβούτογλου.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ο ανταγωνισμός Τουρκίας – Ρωσίας και η «επινόηση» μιας αντιπολίτευσης»

Τα ντεσιμπέλ της μουσουλμανικής προσευχής και οι «άπιστοι» Τουρκοκύπριοι

Ezan

Μια Τουρκοκύπρια δικηγόρος στη Λεύκα, η Φεζά Γκιουζέλογλου, προσέφυγε στο «επαρχιακό δικαστήριο» της Μόρφου με στόχο να σταματήσει η προσευχή του εζάν (ezan) με ηχεία από τα τζαμιά. Στις 5 Νοεμβρίου το δικαστήριο αποφάσισε ότι όντως η χρήση ηχείων και η μετάδοση των προσευχών σε υψηλή ένταση ήταν «ενοχλητική» και την απαγόρευσε. Η απόφαση αυτή αφορούσε αρχικά σε τρία τζαμιά της περιοχής. Η πρώτη αντίδραση εναντίον της απόφασης ήρθε από τον επικεφαλής της Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων, Ταλίπ Αταλάϊ, ο οποίος τόνισε ότι η εν λόγω απόφαση δεν δεσμεύει την υπηρεσία της οποίας προΐσταται και ότι «η προσευχή θα συνεχιζόταν κανονικά». Αξίζει να σημειωθεί ότι η εν λόγω απόφαση ξεσήκωσε θύελλα διαμαρτυριών – ιδιαίτερα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης – από Τούρκους αναγνώστες εναντίον συνολικά της Τουρκοκυπριακής κοινότητας.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Τα ντεσιμπέλ της μουσουλμανικής προσευχής και οι «άπιστοι» Τουρκοκύπριοι»

Η τουρκική κρίση και τα κυπριακά διλήμματα

erdogan akinci

Το εάν έχει ξεπεραστεί εντελώς το στάδιο ενός «αμερικανικά» καθοδηγούμενου κόσμου, είναι ζήτημα έντονων αναζητήσεων σε πολιτικό και ακαδημαϊκό επίπεδο. Εκείνο όμως στο οποίο διακρίνεται μια αρχική συναίνεση, είναι το ότι διανύουμε σε παγκόσμιο επίπεδο ένα στάδιο «τεκτονικών» αλλαγών, το βάθος των οποίων είναι άγνωστο. Όντως η σημερινή φάση της παγκόσμιας τάξης πραγμάτων χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση νέων ηγεμονικών δυνάμεων που διεκδικούν την αναδιαμόρφωση των ισορροπιών. Οι δυνάμεις αυτές – κάποιες σε παγκόσμιο και κάποιες άλλες σε περιφερειακό επίπεδο – διεκδικούν τη μεταρρύθμιση της πολιτικής πραγματικότητας στη βάση των τεράστιων οικονομικών ανακατατάξεων. Δηλαδή με γνώμονα τη μετακίνηση κεφαλαίων, εμπορίου και βιομηχανικής παραγωγής από τη Δύση στην Ασία, από τις ανεπτυγμένες στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η Τουρκία, μας ενδιαφέρει ακριβώς διότι η πολιτική της στο Κυπριακό επηρεάζεται και από τη βούλησή της να αναδειχθεί η ίδια ως περιφερειακή δύναμη.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η τουρκική κρίση και τα κυπριακά διλήμματα»

Ο ανταγωνισμός στις σχέσεις Τουρκοκυπρίων-Τούρκων

gocmenler2

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «Η ΡΗΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΜΙΣΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ: ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ»

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ

7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 – ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Ομιλία με θέμα «Σχέσεις Τουρκοκυπρίων – Τούρκων: Ανταγωνισμός και Ενσωμάτωση»

Του Νίκου Μούδουρου

Το πρόβλημα της μελέτης

Η σχέση της Τουρκοκυπριακής κοινότητας με το θέμα του εποικισμού και της μετανάστευσης, δε μπορεί να αναλυθεί αποκλειστικά και μόνο στα ευρέως γνωστά πλαίσια των θεωριών για τη μετανάστευση σε παγκόσμιο επίπεδο. Δεν μπορεί επίσης να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά και μόνο μέσα από την εξέταση της κοινωνικής-ταξικής διάθρωσης. Αυτή η προβληματική πτυχή προκύπτει από το γεγονός ότι η επαφή της Τουρκοκυπριακής κοινότητας με το θέμα της αλλαγής της δημογραφικής της σύνθεσης έχει ένα ξεκάθαρο χρονικό προσδιορισμό: Την περίοδο που ακολουθεί την εισβολή της Τουρκίας το 1974. Η μελέτη λοιπόν του θέματος των κηρυγμάτων μίσους και των διακρίσεων κατά των μεταναστών, στην τουρκοκυπριακή περίπτωση, αποκτά κάποιες σύνθετες και ιδιαίτερες διαστάσεις. Η κοινωνική και πολιτική σχέση των Τουρκοκυπρίων με το «ξένο πληθυσμό» όπως είναι οι έποικοι και οι μετανάστες, δε μπορεί να εκτιμηθεί σε πλαίσια παρόμοια με τα φαινόμενα στις σχέσεις μεταξύ Γερμανών και Τούρκων μεταναστών στη Γερμανία ή μεταξύ των τουρκικών μικροαστικών και μεγαλοαστικών στρωμάτων των μεγαλουπόλεων με τον πληθυσμό που μετακινήθηκε από την ύπαιθρο και εγκαταστάθηκε στα περίχωρα αυτών των μεγαλουπόλεων. Αντίθετα, η σχέση της Τουρκοκυπριακής κοινότητας με τον πληθυσμό, συνεπώς και τα παράγωγα αυτής της σχέσης, θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη το πλαίσιο εξουσίας και τις χωριστές πολιτικές και κοινωνικές δομές που επικράτησαν μετά το 1974. Δηλαδή το σύνολο της επιρροής που ασκούν οι πολιτικές της Τουρκίας στα βόρεια εδάφη της Κύπρου.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ο ανταγωνισμός στις σχέσεις Τουρκοκυπρίων-Τούρκων»

Οικονομία και ανισότητες στην Τουρκία

Poverty_Report

Στις γενικές εκλογές του 2015, όπως και σε όλες σχεδόν τις προηγούμενες, το ΑΚΡ έχει στο επίκεντρο της εκστρατείας του, μεταξύ άλλων, την ανάγκη συνέχισης της σταθερότητας στην οικονομική ανάπτυξη αλλά και γενικότερα της σταθερότητας στο πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον της χώρας. Υπενθυμίζει με έντονο τρόπο ότι τα δομικά προβλήματα της τουρκικής οικονομίας, τα οποία οξύνθηκαν τα τελευταία 20 χρόνια, ήταν αποτέλεσμα πολιτικής αστάθειας που προκλήθηκε μέσα από κυβερνήσεις συνασπισμών διαφορετικών κομμάτων. Είναι γεγονός ότι στα χρόνια της διακυβέρνησης του ΑΚΡ, η Τουρκία γνώρισε σχετικά σταθερούς θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και μια γενικότερη «οικονομική σταθερότητα». Ποιοι ήταν όμως οι κερδισμένοι της εν λόγω «σταθερότητας» στην Τουρκία; Πως έγινε και ποια κατεύθυνση τελικά ωφέλησε ο διαμοιρασμός του πλούτου στην Τουρκία κατά τη διακυβέρνηση του ΑΚΡ;

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Οικονομία και ανισότητες στην Τουρκία»

Το διαφημιστικό του υποθαλάσσιου αγωγού μεταφοράς νερού από την Τουρκία στην Κύπρο

Το πιο κάτω φιλμάκι είναι το πιο πρόσφατο από τη διαφημιστική εκστρατεία της τουρκικής κυβέρνησης για την υλοποίηση του σχεδίου υποθαλάσσιας μεταφοράς νερού από την Τουρκία στην Κύπρο. Το έργο προγραμματίζεται να λειτουργήσει το καλοκαίρι του 2015.

Ο Συντηρητισμός στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας

cover

Ο Συντηρητισμός στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας (Pdf)

Όταν πεθαίνουν οι άντρες και όχι η πατριαρχία. Γυναίκες «σουλτάνες» και «πλιατσικολόγες» στη «νέα Τουρκία»

xylinapodia

Η Ayşegül ήταν 15 χρονών όταν βιάστηκε. Αναγκάστηκε τελικά να παντρευτεί και να συζήσει με το βιαστή της υπό την απειλή ότι εάν δεν το έκανε, τότε αυτός «θα τα εξηγούσε όλα στη γειτονιά». Εγκατέλειψε το σχολείο… δεν είπε ποτέ και σε κανένα, ούτε στην οικογένεια της, ούτε στους φίλους της, τι συνέβηκε… κανένας δε θα πίστευε τη δική της ιστορία. Έτσι αναγκάστηκε να λέει το βιαστή της «σύζυγο». Απέκτησε μαζί του τέσσερα παιδιά και καθ’ όλη τη διάρκεια του «έγγαμου βίου» το ξυλοκόπημα, η υποτίμηση και ο εκφοβισμός ήταν κομμάτι της ζωής της. «Θα σε θάψω σε αυτό εδώ το σπίτι, να μη μπορεί να σε βρει ούτε η μάνα σου, ούτε το κράτος», ήταν μια από τις «συνηθισμένες» απειλές που δεχόταν για 18 συνολικά χρόνια που έμεινε δίπλα στο συγκεκριμένο άντρα.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Όταν πεθαίνουν οι άντρες και όχι η πατριαρχία. Γυναίκες «σουλτάνες» και «πλιατσικολόγες» στη «νέα Τουρκία»»

Η «νέα Τουρκία» και η «νέα Κύπρος»

yeniturkiye yenikibris

Μια συζήτηση για το ιδεολογικό υπόβαθρο της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής και τη σύνδεσή του με την Τουρκοκυπριακή Κοινότητα[1]

«Αυτή η στιγμή δεν είναι αποχαιρετισμός, δεν είναι η λήξη… Είναι μια φρέσκια αρχή… Είναι μια Fatiha, είναι ένα νέο ξεκίνημα»[2]. Με αυτά τα λόγια ο Recep Tayyip Erdoğan, τέλειωσε την ομιλία του κατά την εκδήλωση ανακήρυξης της προεδρικής του υποψηφιότητάς την 1η Ιουλίου 2014. Στο σημείο αυτό η χρήση του όρου Fatiha πλαισιώνεται από μια βαθύτερη ιστορική σημασία. Το Al-Fatiha είναι το πρώτο κεφάλαιο του Κορανίου, όμως την ίδια στιγμή θεωρείται το «ανοιχτήρι» του ιερού βιβλίου των Μουσουλμάνων που συμπεριλαμβάνει το γενικό μήνυμα της ισλαμικής θρησκείας. Συνεπώς η πολιτική σημασία της χρήσης αυτού του όρου, ξεφεύγει από το απλό θρησκευτικό μήνυμα. Παραπέμπει σε μια «νέα» σελίδα της ιστορίας της χώρας, σε ένα ξεκίνημα για την οικοδόμηση αυτού που ονομάστηκε η «νέα Τουρκία». Μια φράση που σήμερα αποτελεί δομικό κομμάτι του κυρίαρχου ηγεμονικού λόγου και που ως τέτοια επηρεάζει το γενικότερο ιδεολογικό πλαίσιο στη χώρα.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η «νέα Τουρκία» και η «νέα Κύπρος»»

Η επιβίωση των Τουρκοκυπρίων: Ζήτημα σύγκρουσης ενός «εθνικού» και ενός «κυπροκεντρικού» εκσυγχρονισμού

koulturasyndetikosistos

Ένα μνημόνιο ως εργαλείο επιβίωσης. Αλλά ποιων η επιβίωση;

Στις 3 Φεβρουαρίου 2015, το Τουρκοκυπριακό εμπορικό και βιομηχανικό επιμελητήριο δημοσίευσαν μια κοινή ανακοίνωση με τίτλο «Δε μπορεί να γίνει αποδεχτή η συνέχιση του στάτους κβο στο δημόσιο»[1]. Οι κοινές ανακοινώσεις των δύο επιμελητηρίων μπορεί να μην είναι σπάνιο φαινόμενο, όμως δεν αποτελούν τον κανόνα. Και αυτό γιατί ακόμα και σήμερα υπάρχει διαφοροποίηση ανάμεσα στην τουρκοκυπριακή επιχειρηματική ελίτ. Η διαφοροποίηση εντοπίζεται τόσο στις συνθήκες εμφάνισης της κάθε ομάδας του τουρκοκυπριακού κεφαλαίου, όσο και στις πηγές ενίσχυσης τους ιδιαίτερα την περίοδο που ακολούθησε την εισβολή του 1974. Η συγκεκριμένη κοινή ανακοίνωση όμως έχει τη δική της πολυδιάστατη σημασία, κυρίως ως μια χαρακτηριστική έκφραση ταύτισης απόψεων σε ένα συγκεκριμένο και στρατηγικής σημασίας θέμα.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η επιβίωση των Τουρκοκυπρίων: Ζήτημα σύγκρουσης ενός «εθνικού» και ενός «κυπροκεντρικού» εκσυγχρονισμού»