Η «νέα Τουρκία» και η «νέα Κύπρος»

yeniturkiye yenikibris

Μια συζήτηση για το ιδεολογικό υπόβαθρο της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής και τη σύνδεσή του με την Τουρκοκυπριακή Κοινότητα[1]

«Αυτή η στιγμή δεν είναι αποχαιρετισμός, δεν είναι η λήξη… Είναι μια φρέσκια αρχή… Είναι μια Fatiha, είναι ένα νέο ξεκίνημα»[2]. Με αυτά τα λόγια ο Recep Tayyip Erdoğan, τέλειωσε την ομιλία του κατά την εκδήλωση ανακήρυξης της προεδρικής του υποψηφιότητάς την 1η Ιουλίου 2014. Στο σημείο αυτό η χρήση του όρου Fatiha πλαισιώνεται από μια βαθύτερη ιστορική σημασία. Το Al-Fatiha είναι το πρώτο κεφάλαιο του Κορανίου, όμως την ίδια στιγμή θεωρείται το «ανοιχτήρι» του ιερού βιβλίου των Μουσουλμάνων που συμπεριλαμβάνει το γενικό μήνυμα της ισλαμικής θρησκείας. Συνεπώς η πολιτική σημασία της χρήσης αυτού του όρου, ξεφεύγει από το απλό θρησκευτικό μήνυμα. Παραπέμπει σε μια «νέα» σελίδα της ιστορίας της χώρας, σε ένα ξεκίνημα για την οικοδόμηση αυτού που ονομάστηκε η «νέα Τουρκία». Μια φράση που σήμερα αποτελεί δομικό κομμάτι του κυρίαρχου ηγεμονικού λόγου και που ως τέτοια επηρεάζει το γενικότερο ιδεολογικό πλαίσιο στη χώρα.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η «νέα Τουρκία» και η «νέα Κύπρος»»

Η επιβίωση των Τουρκοκυπρίων: Ζήτημα σύγκρουσης ενός «εθνικού» και ενός «κυπροκεντρικού» εκσυγχρονισμού

koulturasyndetikosistos

Ένα μνημόνιο ως εργαλείο επιβίωσης. Αλλά ποιων η επιβίωση;

Στις 3 Φεβρουαρίου 2015, το Τουρκοκυπριακό εμπορικό και βιομηχανικό επιμελητήριο δημοσίευσαν μια κοινή ανακοίνωση με τίτλο «Δε μπορεί να γίνει αποδεχτή η συνέχιση του στάτους κβο στο δημόσιο»[1]. Οι κοινές ανακοινώσεις των δύο επιμελητηρίων μπορεί να μην είναι σπάνιο φαινόμενο, όμως δεν αποτελούν τον κανόνα. Και αυτό γιατί ακόμα και σήμερα υπάρχει διαφοροποίηση ανάμεσα στην τουρκοκυπριακή επιχειρηματική ελίτ. Η διαφοροποίηση εντοπίζεται τόσο στις συνθήκες εμφάνισης της κάθε ομάδας του τουρκοκυπριακού κεφαλαίου, όσο και στις πηγές ενίσχυσης τους ιδιαίτερα την περίοδο που ακολούθησε την εισβολή του 1974. Η συγκεκριμένη κοινή ανακοίνωση όμως έχει τη δική της πολυδιάστατη σημασία, κυρίως ως μια χαρακτηριστική έκφραση ταύτισης απόψεων σε ένα συγκεκριμένο και στρατηγικής σημασίας θέμα.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η επιβίωση των Τουρκοκυπρίων: Ζήτημα σύγκρουσης ενός «εθνικού» και ενός «κυπροκεντρικού» εκσυγχρονισμού»

Οι Κύπριοι και το νερό του Έρντογαν

Ονομάστηκε «έργο του αιώνα» και για πολλούς ειδικούς του τομέα, εάν υλοποιηθεί θα αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία. Ο λόγος για τον υποθαλάσσιο αγωγό μεταφοράς νερού από την Τουρκία στην Κύπρο, ο οποίος θα μεταφέρει 75 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού ετησίως. Μελλοντικά σχεδιάζεται όπως ο αγωγός αυτός συμπεριλάβει και τη μεταφορά ηλεκτρισμού. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα του τουρκικού και τουρκοκυπριακού Τύπου, το έργο βρίσκεται στα τελικά του στάδια. Στόχος η λειτουργία του την 20η Ιουλίου 2015…

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Οι Κύπριοι και το νερό του Έρντογαν»

Πρώτες προεκλογικές εικόνες της Τουρκίας

page_orcnin-secim-anketine-gore-hangi-parti-yuzde-kac-oy-alacak_761761962

Δημοσκόπηση της εταιρείας ORC στην Τουρκία, η οποία δημοσιεύθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2015, δίνει τα εξής αποτελέσματα:

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Πρώτες προεκλογικές εικόνες της Τουρκίας»

Περί μουσουλμανικής οργής και Τουρκίας…

tsekourodentro

Πτυχές μιας συζήτησης που πρέπει να αρχίσει

Μια από τις κυρίαρχες αναγνώσεις της τρομοκρατικής επίθεσης στο Παρίσι στις 7 Ιανουαρίου 2015, παραπέμπει σαφώς στην «ασυμβατότητα» του Ισλάμ με ζητήματα όπως η δημοκρατία, οι βασικές ελευθερίες και η πρόοδος. Η συγκεκριμένη αντίληψη του τύπου «η Δύση θα νικήσει» (μια πολύ παλιά συζήτηση) είναι προβληματική γιατί με συγκεκριμένο τρόπο αφήνει εκτός της ανάλυσης μερικά βασικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων είναι: 1) την άκριτη αποδοχή της θέσης ότι όσα βιώνουμε σήμερα και είναι γνωστά ως πολιτισμός αποτελούν αποκλειστικά και μόνο προϊόν της Δύσης. 2) την αποδοχή της θέσης ότι οι θρησκείες γενικά και η ισλαμική θρησκεία συγκεκριμένα, δεν έχουν σχέση με την κοινωνική, οικονομική και πολιτική εξέλιξη της ανθρωπότητας. Κάτι που αφαιρεί την ιστορικότητα του φαινομένου της θρησκείας, αλλά ταυτόχρονα οδηγεί και στη μελέτη των θρησκειών (βλέπετε Ισλάμ) ως των «αποκλειστικών παράγωγων» της βίας. 3) στην κυπριακή περίπτωση, τα πιο πάνω συνδέονται σε πολλές περιπτώσεις με μια απευθείας ταύτιση των όσων διαδραματίζονται σε σχέση με την ακραία έκφραση του Ισλάμ με το τουρκικό κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ). Αυτό με τη σειρά του θολώνει περισσότερο την κατάσταση στην Τουρκία και εμποδίζει την ανάπτυξη μιας περιεκτικής συζήτησης για τις ιδεολογικές μεταβολές της χώρας.  Στόχος αυτού του κειμένου δεν είναι οι απαντήσεις στα πιο πάνω θέματα, αλλά η υπογράμμιση κάποιων ευρύτερων ζητημάτων, τα οποία μπορούν να συμβάλουν σε μια ουσιαστικότερη συζήτηση για τις επιπτώσεις που έχουν τα πρόσφατα γεγονότα του Παρισιού.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Περί μουσουλμανικής οργής και Τουρκίας…»

Το Κυπριακό ζήτημα σε ένα καινούργιο απρόβλεπτο κόσμο. Προς αλλαγή παραδείγματος;

chronosmag

Η ένταση της βίας στη Μέση Ανατολή και των ανταγωνισμών στην Ανατολική Μεσόγειο, φαίνεται να αποτελούν μια νέα ευκαιρία κριτικής αξιολόγησης του γεωπολιτικού οράματος της Τουρκίας, μέσα στα σημερινά δεδομένα. Η Τουρκία αναμφίβολα παίζει καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις, ενώ οι ενέργειες της το επόμενο χρονικό διάστημα θα έχουν στρατηγικό χαρακτήρα ιδιαίτερα στην υπόθεση υλοποίησης ή αποτυχίας των δικών της στόχων. Λόγω της κρισιμότητας των εξελίξεων αποτελεί πλέον αναγκαιότητα μια προσπάθεια ολιστικής αντιμετώπισης της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Μια τέτοια αντιμετώπιση της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας θα πρέπει να τοποθετείται μέσα στην ολότητα των κοινωνικών σχέσεων[1], έτσι όπως εξελίσσονται τόσο στο εσωτερικό της όσο και στην περιφέρεια της. Με αυτό το σκεπτικό, η εξωτερική πολιτική της χώρας δε θα πρέπει να θεωρείται ξεκομμένη από τις διάφορες οικονομικές και πολιτικές δομές που προκύπτουν σε αυτήν ως αποτέλεσμα της καπιταλιστικής ανάπτυξης[2]. Την ίδια στιγμή δε θα πρέπει να θεωρείται αποκομμένη από τις γενικότερες διεθνείς και περιφερειακές αλλαγές, ιδιαίτερα αυτές που προκαλούν μια συνολική αναδιάταξη στόχων πολλών κρατών στην εξωτερική τους πολιτική[3].

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Το Κυπριακό ζήτημα σε ένα καινούργιο απρόβλεπτο κόσμο. Προς αλλαγή παραδείγματος;»

Η θέση της Κύπρου στο γεωπολιτικό όραμα της Τουρκίας

pastinpetra Μερικές σημειώσεις για τις ανακατατάξεις στην περιοχή και τις αρνητικές επιρροές που δέχεται η Κύπρος χωρίς τη λύση του Κυπριακού

Η ένταση της βίας στη Μέση Ανατολή και των ανταγωνισμών στην Ανατολική Μεσόγειο, φαίνεται να αποτελούν μια νέα ευκαιρία κριτικής αξιολόγησης του γεωπολιτικού οράματος της Τουρκίας, μέσα στα σημερινά δεδομένα. Η Τουρκία αναμφίβολα παίζει καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις, ενώ οι ενέργειες της το επόμενο χρονικό διάστημα θα έχουν στρατηγικό χαρακτήρα ιδιαίτερα στην υπόθεση υλοποίησης ή αποτυχίας των δικών της στόχων. Λόγω της κρισιμότητας των εξελίξεων αποτελεί πλέον αναγκαιότητα μια προσπάθεια ολιστικής αντιμετώπισης της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, η οποία να λαμβάνει υπόψη την πορεία των κοινωνικών και παραγωγικών σχέσεων τόσο στο εσωτερικό της, όσο και στην περιφέρεια αλλά και διεθνώς.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η θέση της Κύπρου στο γεωπολιτικό όραμα της Τουρκίας»

Οι παραβιάσεις στην κυπριακή ΑΟΖ απευθύνονται και σε άλλα κράτη

untitled

Ο Νίκος Μούδουρος, ειδικός αναλυτής για θέματα που αφορούν την Τουρκία, μιλά για τις παραβιάσεις της κυπριακής ΑΟΖ, τους χειρισμούς της ελληνοκυπριακής πλευράς αλλά και τη σημασία της λύσης του Κυπριακού. 

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Οι παραβιάσεις στην κυπριακή ΑΟΖ απευθύνονται και σε άλλα κράτη»

Το φυσικό αέριο και ο «τουρκικός» μετα-δυτικός κόσμος

yd-20140921-abd-090-bmhitap

«Εάν δεν ξεπεράσουμε τα σύνορα που βρίσκονται στις συνειδήσεις και στις καρδιές, δε θα είναι εφικτή καμιά λύση σε αυτές τις συγκρούσεις που συνεχίζονται για 100 χρόνια». Αυτά σημείωνε ο Πρόεδρος της Τουρκίας πρόσφατα σε ομιλία του, υπογραμμίζοντας το κεντρικό ιδεολογικό μήνυμα του σημερινού γεωπολιτικού οράματος της χώρας: Να μετατραπεί σε φορέα εγκαθίδρυσης μιας νέας περιφερειακής τάξης πραγμάτων στα πλαίσια ενός «μεταδυτικού» κόσμου. Να μετασχηματιστεί σε δύναμη που να «χαλαρώνει» τα σύνορα και να αμφισβητεί τις μέχρι σήμερα κρατούσες δομές και ισορροπίες της περιοχής. Να αναδεικνύεται σε «άξιο» εκπρόσωπο της διεκδίκησης του Μουσουλμανικού κόσμου για μεγαλύτερο μέρισμα στη παγκόσμια αγορά. Αυτή η αυτοπεποίθηση της Τουρκίας, η οποία φτάνει κάποτε στα όρια της αλαζονείας, μπορεί να γίνει καλύτερα αντιληπτή στη σημερινή χαοτική συγκυρία της ευρύτερης Μέσης Ανατολής.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Το φυσικό αέριο και ο «τουρκικός» μετα-δυτικός κόσμος»

Το παρελθόν χειραφετεί το μέλλον

04-sia

KΟΜΠΑΝΙ, ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

 12 Οκτωβρίου 2014

Της Σιας Αναγνωστοπουλου

Στις μέρες μας, στη Μέση Ανατολή, οι σκελετοί του παρελθόντος –ενός συγκεκριμένου παρελθόντος– επανέρχονται στο παρόν με τον πλέον δραματικό τρόπο. Δεν πρέπει να μας εκπλήσσει βέβαια ότι, στην εποχή του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού, στην οποία η πολιτική μετατρέπεται σε ζήτημα πολιτισμικών/εθνοτκών ή θρησκευτικών ιδιαιτεροτήτων, τα αδιέξοδα και οι αντιφάσεις του εκδηλώνονται με τον πιο βίαιο τρόπο στη Μέση Ανατολή – όπου τα όρια πολιτικού-θρησκευτικού είναι, λόγω της βεβαρημένης ιστορίας της δυσδιάκριτα. Αυτή η τόσο ταλαιπωρημένη περιοχή αναδύεται λοιπόν ως ο τόπος που η «ανθρώπινη κοινωνία» ξαναπιάνει το νήμα του παρελθόντος από εκεί όπου η νεοφιλελεύθερης εκδοχής νέα παράδοση πίστεψε ότι το έκοψε οριστικά.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Το παρελθόν χειραφετεί το μέλλον»