Πως και γιατί αποτυγχάνει ένα πραξικόπημα;

IMG_0539

Η χούντα και οι συνέπειες της 15ης Ιουλίου στις ένοπλες δυνάμεις της Τουρκίας

Η απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία το βράδυ της 15ης Ιουλίου 2016, έχει εμβαθύνει περαιτέρω τα κοινωνικά ρήγματα και άφησε πίσω της τραύματα που σε καμιά περίπτωση δεν μπορούν να ξεπεραστούν το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα. Οι αρνητικές συνέπειες είναι τέτοιες που εξαναγκάζουν πλέον σε μια συνολική αναθεώρηση της αντίληψης για τις επικρατούσες κοινωνικές και πολιτικές ισορροπίες μιας χώρας, η οποία στο άμεσο μέλλον φαίνεται να παράγει περισσότερα ερωτηματικά παρά απαντήσεις. Γιατί όντως η απόπειρα πραξικοπήματος ήταν σοβαρή, μεγάλη σε διάσταση και βίαιη. Ήταν με όλες της τις πτυχές ένα εξαιρετικής σημασίας πολιτικό γεγονός. Η πληρέστερη αποκωδικοποίηση της φύσης και των συνεπειών μιας τόσο μεγάλης κλίμακας γεγονότων, απαιτεί προηγουμένως μια βαθιά κατανόηση των εμπλεκομένων πλευρών, των μεταξύ τους σχέσεων, των συμφερόντων και των στόχων τους.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Πως και γιατί αποτυγχάνει ένα πραξικόπημα;»

Ρετζέπ Ταγίπ Έρντογαν σημαίνει… κράτος

 

IMG_0219 (1)

«Παραλειπόμενα» από το έκτακτο συνέδριο του ΑΚΡ

Το άρθρο 101 του Συντάγματος της Τουρκίας αναφέρει ότι ο Πρόεδρος της χώρας από τη στιγμή της εκλογής του παύει να έχει οργανική σχέση με πολιτικό κόμμα. Όμως στην Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Έρντογαν το υφιστάμενο Σύνταγμα φαίνεται να παίρνει τη μορφή ενός τυπικού κειμένου που απλά αναμένει την αλλαγή του. Για παράδειγμα, στο έκτακτο συνέδριο του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) που έγινε στις 22 Μαΐου 2016, ο Έρντογαν ήταν καθολικά παρόν. Η παρουσία του έστω και αν δεν εκφραζόταν «φυσικά», ήταν πιο έντονη παρά ποτέ. Όσοι είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν τις εργασίες του συγκεκριμένου συνεδρίου του ΑΚΡ, σύντομα αντιλήφθηκαν ότι δεν επρόκειτο για ένα συνηθισμένο κομματικό συνέδριο. Ούτε καν ένα συνέδριο κόμματος που κυβερνά τη χώρα για 14 συνεχόμενα χρόνια. Ήταν μάλλον ένα φόρουμ κόμματος-κράτους, του οποίου η θεματική και το πνεύμα περιστρέφονταν γύρω από το ζήτημα της αφοσίωσης στο φυσικό ηγέτη. Όντως η χαρακτηριστικότερη στιγμή του συνεδρίου που καταγράφεται πλέον ως φαινόμενο στην πολιτική ιστορία της Τουρκίας, ήταν η στιγμή εκείνη που δεκάδες χιλιάδες κομματικοί αντιπρόσωποι άκουσαν στεκάμενοι την ανάγνωση του μηνύματος του Προέδρου της Τουρκίας. Φυσικά απών, αλλά πολιτικά παρόν ήταν λες και ο Έρντογαν στεκόταν στο βήμα με το δικό του χαρακτηριστικό τρόπο και απευθυνόταν προς τα πλήθη.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ρετζέπ Ταγίπ Έρντογαν σημαίνει… κράτος»

Η αντιπαράθεση κοσμικότητας-θρησκείας στην Τουρκία

 ismail-kahraman

Ποια η σημασία της δήλωσης Καχραμάν για ένα «ισλαμικό σύνταγμα»;

«Η κοσμικότητα δε θα πρέπει να υπάρχει στο νέο Σύνταγμα. Μόνο σε τρία Συντάγματα σε όλο τον κόσμο υπάρχει η αρχή της κοσμικότητας. Στη Γαλλία, Ιρλανδία και στην Τουρκία. Και μάλιστα χωρίς να υπάρχει περιγραφή του όρου. Όποιος θέλει αντιλαμβάνεται όπως θέλει την κοσμικότητα. Δε θα πρέπει να αποφύγουμε το θέμα ενός θρησκευόμενου Συντάγματος. Θα πρέπει να γίνεται αναφορά στη θρησκεία». Το προαναφερθέν αποτελεί απόσπασμα από την ομιλία του προέδρου της Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας, Ισμαήλ Καχραμάν, κατά τη διάρκεια συνεδρίου με θέμα «η νέα Τουρκία και το νέο Σύνταγμα» που πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα στις 25 Απριλίου 2016. Για την ιστορία αξίζει να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο συνέδριο διοργάνωσε η Ένωση Ακαδημαϊκών και Συγγραφέων των Ισλαμικών Χωρών και μάλιστα σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο για την Τουρκία, με βασικό της χαρακτηριστικό τις αντιπαραθέσεις για το νέο Σύνταγμα. Η συγκεκριμένη αναφορά του Καχραμάν προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων, η ένταση των οποίων ήταν τέτοια που εξανάγκασε πολλά στελέχη του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), τον Πρωθυπουργό Νταβούτογλου και τον Πρόεδρο Έρντογαν, να επιδιώξουν να ανασκευάσουν. Το κεντρικό βάρος των «διορθωτικών» δηλώσεων υπογράμμιζε ότι η προσπάθεια στο προσχέδιο για το νέο Σύνταγμα που ετοιμάζει το ΑΚΡ είναι η διασφάλιση της αρχής της κοσμικότητας με τρόπο που να σέβεται όλες τις θρησκείες και την έκφραση τους στην Τουρκία.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η αντιπαράθεση κοσμικότητας-θρησκείας στην Τουρκία»

Η ανατομία μιας πολιτικής «καρατόμησης»

davutoglu_erdogan1

Πως μπορεί να απομακρυνθεί από την εξουσία ο Πρωθυπουργός ενός «μεταβατικού καθεστώτος»

Είναι ίσως η πρώτη φορά στην ιστορία του σύγχρονου τουρκικού κράτους που βιώνεται μια τέτοια πολιτική κρίση, χωρίς μεγάλο μέρος της κοινωνίας να γίνεται μέρος της αντιπαράθεσης και των συζητήσεων. Η διάχυση της επιρροής του Ταγίπ Έρντογαν σε όλες τις σφαίρες της κοινωνικής ζωής και ο σχεδόν ολοκληρωτικός έλεγχος των ΜΜΕ, έφτασαν σε τέτοια επίπεδα που μεγάλα μέρη της κοινωνίας δεν «πρόλαβαν» καν να κατανοήσουν την ταχύτητα των εξελίξεων με επίκεντρο τον εξαναγκασμό του Αχμέτ Νταβούτογλου σε απομάκρυνση. Είναι επίσης η πρώτη φορά στην ιστορία της σύγχρονης Τουρκίας που ο Πρωθυπουργός της χώρας απομακρύνεται από την εξουσία έξι μήνες μετά από γενικές εκλογές, στις οποίες το κόμμα του κέρδισε ποσοστό 49.5% και 317 έδρες στην Εθνοσυνέλευση. Αριθμοί που οδήγησαν στο σχηματισμό ακόμα μιας αυτοδύναμης κυβέρνησης του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ). Όλες αυτές οι «ιδιαιτερότητες» των πρόσφατων καταιγιστικών εξελίξεων στην Τουρκία, συνοδεύονται από την εμφανέστατη δυσκολία του δημόσιου λόγου να κατονομάσει επακριβώς το τι συνέβηκε. Γιατί έχοντας υπόψη τα «τυπικά» ζητήματα που προκύπτουν συνήθως σε παρόμοιες πολιτικές κρίσεις αλλού, όντως η τουρκική περίπτωση διαφέρει. Ο Πρωθυπουργός της χώρας και πρόεδρος του κυβερνώντος κόμματος δεν έχει παραιτηθεί. Ούτε έχασε την εξουσία του από ένα εκλογικό αποτέλεσμα. Ούτε και έχει ανατραπεί από ένα «κλασσικού τύπου» πραξικόπημα. Το τέλος της θητείας Νταβούτογλου είναι αποτέλεσμα του κλεισίματος μιας παρένθεσης από το ίδιο πρόσωπο που άνοιξε την εν λόγω παρένθεση για συγκεκριμένους λόγους πριν είκοσι περίπου μήνες. Ο Έρντογαν λοιπόν εξανάγκασε τον Νταβούτογλου να προκηρύξει έκτατο συνέδριο και να ανακοινώσει ότι δεν θα θέσει υποψηφιότητα για την ηγεσία του κόμματος. Κάτι που σημαίνει αυτόματα – λόγω συνταγματικών προνοιών – τη διάλυση της κυβέρνησης και το σχηματισμό νέας. Πρόκειται μάλιστα για τις πρόνοιες ενός Συντάγματος, το οποίο από τον Αύγουστο του 2014 όταν ο Έρντογαν εκλέγηκε Πρόεδρος, βρίσκεται σε κατάσταση «αναστολής» και «εκκρεμότητας» εξαιτίας της διακυβέρνησης της χώρας από ένα ντε φάκτο ημιπροεδρικό σύστημα.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η ανατομία μιας πολιτικής «καρατόμησης»»

Ένας «αλά-τούρκα» μακαρθισμός…

baris-icin-akademisyenler-2

Προεκτάσεις από την επίθεση του ΑΚΡ ενάντια στους Ακαδημαϊκούς

Στις 11 Ιανουαρίου 2016 η διακήρυξη της πλατφόρμας «Ακαδημαϊκοί για την Ειρήνη» είχε ήδη υπογραφεί από 1128 άτομα. Η συγκεκριμένη διακήρυξη αποτελεί μέρος μιας προσπάθειας ευρύτερων στρωμάτων στην κοινωνία της Τουρκίας που αντιδρούν στην καταστολή που εφαρμόζει η τουρκική κυβέρνηση ενάντια στα αιτήματα του κουρδικού πολιτικού κινήματος. Άλλωστε το κεντρικό σημείο της διακήρυξης των ακαδημαϊκών ήταν το κάλεσμα που απευθύνει στο κράτος να σταματήσει άμεσα την εφαρμογή των νόμων πολιορκίας πόλεων στη Νοτιοανατολική Τουρκία, να αποκαταστήσει τα ανθρώπινα δικαιώματα και να προετοιμάσει τις συνθήκες επανέναρξης του διαλόγου για μια ειρηνική εξεύρεση λύσης στο Κουρδικό. Βεβαίως η πρωτοβουλία των ακαδημαϊκών ήρθε σε μια ιδιαίτερη στιγμή έκφρασης ποικίλων «υπόγειων ρευμάτων» που δεν εγκρίνουν την αυξανόμενη αυταρχικότητα, αλλά και σε ένα περιβάλλον έντονης πόλωσης που συνειδητά καλλιεργεί η πολιτική ηγεσία της χώρας τους τελευταίους μήνες. Δε θα ήταν υπερβολή να σημειωθεί ότι ο Πρόεδρος Έρντογαν και η κυβέρνηση του ΑΚΡ, ακολουθούν την ίδια τακτική που τους οδήγησε στην επικράτηση στις τελευταίες πρόωρες γενικές εκλογές της 1ης Νοεμβρίου 2015.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ένας «αλά-τούρκα» μακαρθισμός…»

Περιμένοντας τους τζιχαντιστές

Isis-turky-e1412976432581

Πως διαμορφώνεται η κοινωνική βάση του «Ισλαμικού Κράτους» στην Τουρκία

Στα τέλη Δεκεμβρίου 2015 διέρρευσε στον τουρκικό Τύπο απόσπασμα από το κατηγορητήριο του Εισαγγελέα Κωνσταντινούπολης για τη διερεύνηση της δράσης της οργάνωσης του «Ισλαμικού Κράτους» στην Τουρκία. Τα πορίσματα αναφέρουν ότι το «Ισλαμικό Κράτος» πραγματοποίησε μέχρι στιγμής πέντε επιθέσεις στο έδαφος της χώρας, μεταξύ των οποίων και η διπλή βομβιστική επίθεση με τη δολοφονία 102 ανθρώπων στην Άγκυρα τον περασμένο Οκτώβρη. Ως αρχηγός στην Τουρκία κατονομάζεται ο 26χρονος Ιλία Αϊντίν, ενώ οι αρχές του κράτους αναζητούν συνολικά 67 υπόπτους ως μέλη των πυρήνων της οργάνωσης σε διάφορες πόλεις. Όπως ήταν αναμενόμενο, η διαρροή στον αντιπολιτευόμενο Τύπο υποβαθμίστηκε από την κυβέρνηση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ). Τέτοιες ειδήσεις πιστοποιούν την ύπαρξη αλλά και το βαθμό επιρροής του «Ισλαμικού Κράτους» εντός Τουρκίας και επομένως χαλούν την προσπάθεια του ΑΚΡ να «θολώσει τα νερά» και να ταυτίσει τις επιθέσεις της εν λόγω οργάνωσης με το ΡΚΚ.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Περιμένοντας τους τζιχαντιστές»

Οι «καλοί» και οι «κακοί» Κούρδοι

demirtas
Ο Selahattin Demirtaş, συνπρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών (HDP)

Διαπιστώσεις για την προσέγγιση του τουρκικού κράτους στο Κουρδικό πρόβλημα

«Αυτοί που πυρπολούν το τζαμί του Φατίχ Πασιά και όλοι αυτοί που εκμεταλλεύονται τους αφοσιωμένους πιστούς και θρησκευόμενους Κούρδους αδελφούς μου, θα εξαφανιστούν στα οδοφράγματα και στα χαντάκια που οι ίδιοι σκάβουν». Αυτά έλεγε ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Έρντογαν στις 17 Δεκεμβρίου, κατηγορώντας το ΡΚΚ ότι κατέστρεψε σκόπιμα το ιστορικό τζαμί στην πόλη Ντιγιάρμπακιρ. Πέραν των θρησκευτικών «υπονοούμενων» του Έρντογαν, τα συγκεκριμένα λόγια αποκαλύπτουν μέρος της νέας αντιμετώπισης που αναπτύσσει το τουρκικό κράτος σε σχέση με το Κουρδικό πρόβλημα. Μετά την κατάρρευση των συνομιλιών και τα γνωστά εκλογικά αποτελέσματα στην Τουρκία, η κυβέρνηση και ο Πρόεδρος της χώρας ανέπτυξαν μια διαφορετική προσέγγιση για το μέλλον του προβλήματος, η οποία αναπτύσσεται σε δύο κύριους άξονες: Ο πρώτος είναι η σκληρή αντιμετώπιση του ΡΚΚ εντός των κουρδικών πόλεων και επαρχιών της νοτιοανατολικής Τουρκίας. Ο δεύτερος είναι η ανάδειξη νέων κουρδικών παραγόντων που θα μπορούσαν να εμπλακούν στο διάλογο για διευθέτηση του προβλήματος.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Οι «καλοί» και οι «κακοί» Κούρδοι»

Ο Συντηρητισμός στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας

cover

Ο Συντηρητισμός στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας (Pdf)

Όταν πεθαίνουν οι άντρες και όχι η πατριαρχία. Γυναίκες «σουλτάνες» και «πλιατσικολόγες» στη «νέα Τουρκία»

xylinapodia

Η Ayşegül ήταν 15 χρονών όταν βιάστηκε. Αναγκάστηκε τελικά να παντρευτεί και να συζήσει με το βιαστή της υπό την απειλή ότι εάν δεν το έκανε, τότε αυτός «θα τα εξηγούσε όλα στη γειτονιά». Εγκατέλειψε το σχολείο… δεν είπε ποτέ και σε κανένα, ούτε στην οικογένεια της, ούτε στους φίλους της, τι συνέβηκε… κανένας δε θα πίστευε τη δική της ιστορία. Έτσι αναγκάστηκε να λέει το βιαστή της «σύζυγο». Απέκτησε μαζί του τέσσερα παιδιά και καθ’ όλη τη διάρκεια του «έγγαμου βίου» το ξυλοκόπημα, η υποτίμηση και ο εκφοβισμός ήταν κομμάτι της ζωής της. «Θα σε θάψω σε αυτό εδώ το σπίτι, να μη μπορεί να σε βρει ούτε η μάνα σου, ούτε το κράτος», ήταν μια από τις «συνηθισμένες» απειλές που δεχόταν για 18 συνολικά χρόνια που έμεινε δίπλα στο συγκεκριμένο άντρα.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Όταν πεθαίνουν οι άντρες και όχι η πατριαρχία. Γυναίκες «σουλτάνες» και «πλιατσικολόγες» στη «νέα Τουρκία»»

Πρώτες προεκλογικές εικόνες της Τουρκίας

page_orcnin-secim-anketine-gore-hangi-parti-yuzde-kac-oy-alacak_761761962

Δημοσκόπηση της εταιρείας ORC στην Τουρκία, η οποία δημοσιεύθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2015, δίνει τα εξής αποτελέσματα:

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Πρώτες προεκλογικές εικόνες της Τουρκίας»