Εφημερίδα Ο Φιλελεύθερος – Σελίδα 5

Η τουρκική ιδέα προσάρτησης και η τουρκοκυπριακή δήλωση ανεξαρτησίας

700x262020_ico_2

Η αξιολόγηση της σημερινής αντιπαράθεσης μεταξύ της Τουρκίας και της πλειοψηφίας της Τουρκοκυπριακής κοινότητας θα πρέπει να αξιολογηθεί στο πραγματικό της μέγεθος και βάθος. Πέραν των πιο σφαιρικών πολιτικών συμπερασμάτων που μπορούν να εξαχθούν, μια αναλυτική προσέγγιση της σημερινής αντιπαράθεσης θα συμβάλει περισσότερο στην κατανόηση των εξελισσόμενων διαδικασιών στις σχέσεις Τουρκοκυπρίων – Τουρκίας. Δηλαδή ενός κορυφαίου άξονα που επηρεάζει καθοριστικά τόσο το κυπριακό πρόβλημα, όσο και την Κύπρο ως γεωπολιτικό χώρο. Η πρώτη βασική αναλυτική πτυχή της σημερινής αντιπαράθεσης είναι ο χαρακτήρας της ως μιας βαθιάς πολιτικής κρίσης. Μιας κρίσης που παρόμοια της δεν έχει καταγραφεί μετά την περίοδο 1999-2004, η οποία και σηματοδότησε την κορυφαία στιγμή της ιδεολογικής κατάρρευσης του ψευδοκράτους.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η τουρκική ιδέα προσάρτησης και η τουρκοκυπριακή δήλωση ανεξαρτησίας»

Πόσο μέλλον έχει το «Κόμμα του Μέλλοντος»;

cache_728x3000_Analog_medium_847101_27621_28122019

Ο καθηγητής κοινωνικής ανθρωπολογίας Ταϊφούν Ατάϊ σχολιάζοντας την ίδρυση του Κόμματος του Μέλλοντος από τον Αχμέτ Νταβούτογλου, υποστήριξε ότι ένα από τα θετικά στοιχεία ήταν η καταγραφή της κριτικής του πρώην Πρωθυπουργού της Τουρκίας για ζητήματα στα οποία αριστεροί, φιλελεύθεροι, κοσμικοί και Κούρδοι διανοούμενοι και πολιτικοί παράγοντες ήδη πλήρωσαν συνέπειες τα προηγούμενα χρόνια. Η γλυκόπικρη πλευρά της «θετικής ματιάς» του καθηγητή Ατάϊ στο νέο κόμμα που δημιουργήθηκε, αναφέρεται κυρίως σε μια εξαιρετικής σημασίας κοινωνιολογική παρατήρηση για την σημερινή κατάσταση στην Τουρκία: Η εμφάνιση του Κόμματος του Μέλλοντος είναι η πρώτη δημόσια εκφρασμένη και επίσημη διάσπαση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ). Είναι η πρώτη προγραμματική καταγραφή κριτικής ενάντια στην διακυβέρνηση Έρντογαν από πρώην συνοδοιπόρους του. Επομένως το Κόμμα του Μέλλοντος συμβολίζει μια σημαντική στιγμή στην εξέλιξη του συντηρητικού – θρησκευόμενου μέρους της κοινωνίας της Τουρκίας και πολύ περισσότερο των εμπειριών εξουσίας, πολιτικής και οικονομικής καταξίωσης που γνώρισε σε όλη την διάρκεια των 17 χρόνων διακυβέρνησης του ΑΚΡ.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Πόσο μέλλον έχει το «Κόμμα του Μέλλοντος»;»

Πως πεθαίνουν οι φτωχοί στην Τουρκία;

Στις 5 Νοεμβρίου 2019, η αστυνομία έφτασε στο διαμέρισμα μετά από το τηλεφώνημα του μπακάλη της γειτονιάς στην περιοχή Φάτιχ της Κωνσταντινούπολης. Στην εξώπορτα βρήκε αναρτημένο το εξής σημείωμα: «Μην εισέλθετε στο διαμέρισμα. Έχει κυάνιο. Τηλεφωνήστε άμεσα στην αστυνομία». Η ειδική ομάδα άνοιξε την πόρτα και βρέθηκε ενώπιον τεσσάρων πτωμάτων. Ήταν τα τέσσερα αδέρφια της οικογένειας Γετισκίν που αυτοκτόνησαν. Από τα τέσσερα αδέρφια ηλικίας 48, 54, 56 και 60, τα τρία ήταν άνεργοι εδώ και κάποια χρόνια. Αποφάσισαν να μοιραστούν το διαμέρισμα εξαιτίας της οικονομικής κρίσης. Η Όγια, καθηγήτρια μουσικής και η μοναδική από τα αδέρφια που εργαζόταν, δεν μπορούσε πλέον να βοηθήσει στην ικανοποίηση των βασικών αναγκών. Λόγω χρεών το μεγαλύτερο μέρος του μισθού της ήταν υπό κατάσχεση. Τους τελευταίους μήνες δεν μπόρεσαν να πληρώσουν ούτε το λογαριασμό του ηλεκτρικού ρεύματος, ούτε του νερού. Ούτε ακόμα και την λίστα βερεσέ του μπακάλη, η οποία τον Οκτώβριο έφτασε τις 2.260 τουρκικές λίρες, περισσότερες από τον κατώτατο μισθό του 2019 στην Τουρκία που καθορίστηκε στις 2.020 τουρκικές λίρες.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Πως πεθαίνουν οι φτωχοί στην Τουρκία; «

Η κρίση του τουρκικού ισλαμισμού και οι διασπάσεις του «ερντογανικού» μονοκομματισμού

erdogan-24_16_9_1529303651

Είναι γεγονός ότι ο πόλεμος στην Συρία έχει επικαλύψει με «θεαματικό τρόπο» την καθημερινότητα στην Τουρκία. Ωστόσο στο παρόν στάδιο δεν πέτυχε να ακυρώσει ένα από τα σημαντικότερα θέματα της αντιπαράθεσης που σχετίζεται με το μέλλον του Κόμματος Δικαιοσύνη και Ανάπτυξης (ΑΚΡ). Ηλεκτρονικά και συμβατικά ΜΜΕ έστρεψαν την προσοχή τους στο μέτωπο του πολέμου, όμως είναι γεγονός ότι το ερώτημα εάν «το Κόμμα Δικαιοσύνης βρίσκεται σε διαδικασία κατάρρευσης» συνεχίζει να επιβιώνει αναπαράγοντας μια βασική αντιπαράθεση μετά τις δημοτικές εκλογές του 2019. Ο βασικός λόγος εμφάνισης αυτής της αντιπαράθεσης είναι η πρόθεση πρώην στελεχών του κυβερνώντος κόμματος, όπως ο Αλί Μπαμπατζιάν και ο Αχμέτ Νταβούτογλου, να προχωρήσουν στην ίδρυση νέων κομμάτων. Η εξαγωγή συμπερασμάτων που επικεντρώνονται περισσότερο σε πιθανότητες κατάρρευσης του κόμματος του Έρντογαν πριν ακόμα την εμφάνιση και την λειτουργία των νέων σχηματισμών, είναι πρώιμη. Η παρακολούθηση των αλλαγών που καταγράφονται στο πολιτικό σύστημα πρωτίστως θα πρέπει να λάβει υπόψη την διαφαινόμενη εδώ και χρόνια κρίση του ισλαμικού κινήματος, την εξέλιξη των εσωτερικών διαφωνιών και διαφοροποιήσεων στο κυβερνών κόμμα, αλλά και την μετάβαση της Τουρκίας στο προεδρικό σύστημα. Γιατί με την υιοθέτηση και την όντως προβληματική λειτουργία του προεδρικού συστήματος στην χώρα, ήδη έχουν δημιουργηθεί οι προϋποθέσεις μιας ευρύτερης πολιτικής αλλαγής με νέες κομματικές ισορροπίες. Με λίγα λόγια η Τουρκία του «ιδιαίτερου κοινοβουλευτικού συστήματος» δεν θα είναι η ίδια με την Τουρκία του επίσης «ιδιαίτερου» προεδρικού συστήματος.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η κρίση του τουρκικού ισλαμισμού και οι διασπάσεις του «ερντογανικού» μονοκομματισμού»

Τα Βαρώσια, τα «φαντάσματα» και οι νέες λύσεις

cache_728x3000_Analog_medium_775616_127192_792019

«Κατάφερα να μπω για πρώτη φορά στην κλειστή πόλη των Βαρωσίων το 2000. Μέσα στην βαριά σιωπή κοίταζα τα σπίτια και φαντάστηκα τους αθώους ανθρώπους που τα εγκατέλειπαν πανικόβλητοι τρέχοντας εκείνες τις στιγμές του πολέμου… έγινα ράκος. Βλέποντας τώρα τις μεταδόσεις των συναδέλφων από το Βαρώσι, επαναφέρω στη μνήμη μου τους κατοίκους. Σε αυτούς τους δρόμους υπάρχουν άνθρωποι, τους ακούω… Ζητήστε συγγνώμη και επιστρέψτε την πόλη στους ιδιοκτήτες της. Αν θέλετε πραγματικά να σας ακούσει η διεθνής κοινότητα δώστε πίσω αυτό τον τόπο στους ιδιοκτήτες του. Ίσως έτσι λιγοστέψει ο πόνος». Αυτά μεταξύ άλλων έγραψε σε ανάρτηση της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η Αϊσιεμντέν Ακίν στις 29 Αυγούστου 2019, την μέρα της επίσκεψης Τουρκοκύπριων και Τούρκων δημοσιογράφων στην κλειστή πόλη των Βαρωσίων.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Τα Βαρώσια, τα «φαντάσματα» και οι νέες λύσεις»

Μια κοινωνία που «δυσκολεύει» τον Έρντογαν

S-HK-Umit-John-Keane-Surface-Noise — John Keane, Surface Noise (Freedom and Authority), 2012

Η σημασία των νέων κοινωνικών εξελίξεων που φθείρουν την εξουσία του ΑΚΡ

Η ολοκλήρωση των δημοτικών εκλογών του 2019 στην Τουρκία σηματοδότησε και την λήξη της ηγεσίας του ισλαμικού κινήματος στην Κωνσταντινούπολη μετά από 25 συνεχόμενα χρόνια. Η εκλογική ήττα του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) στις 31 Μαρτίου 2019 με περίπου 13 χιλιάδες ψήφους διαφορά από τον Εκρέμ Ιμάμογλου, μετατράπηκε σε «συντριβή» 800 χιλιάδων ψήφων και περίπου 10%, μέσα σε περίοδο λιγότερη των τριών μηνών. Το σημαντικότερο ίσως στοιχείο ήταν ότι έστω και σε περιορισμένο βαθμό, για πρώτη φορά ψηφοφόροι του κυβερνώντος ΑΚΡ έκαναν το μεγάλο βήμα της στήριξη υποψηφιότητας από την αντιπολίτευση. Μέσα στο προαναφερθέν πλέγμα, ξεχωρίζει η αμφισβήτηση του πολιτικού μύθου περί του «αήττητου Έρντογαν».

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Μια κοινωνία που «δυσκολεύει» τον Έρντογαν»

Δημοτικές εκλογές στην Τουρκία: Οι αντοχές της πόλωσης

2019-03-30-istanbul-002-kagithane

Οι δημοτικές εκλογές της 31^ης Μαρτίου 2019 σηματοδοτούν την όγδοη εκλογική αναμέτρηση στην Τουρκία μέσα σε διάστημα δέκα χρόνων. Από το 2010 μέχρι σήμερα οι ψηφοφόροι στη χώρα καλέστηκαν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα σε δημοτικές, βουλευτικές, προεδρικές εκλογές και δημοψηφίσματα έγκρισης ή απόρριψης αλλαγών στο σύνταγμα. Ωστόσο η διαφορετικότητα της εκλογικής διαδικασίας σε κάθε χωριστή περίπτωση της τελευταίας δεκαετίας υπερκαλύφθηκε από ένα κοινό ιδεολογικοπολιτικό άξονα: Αυτό της αναπαραγωγής της διακυβέρνησης του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ). Ανεξαρτήτως του θεσμικού πλαισίου, όλες οι εκλογικές διαδικασίες της περιόδου τέθηκαν σε ένα πλαίσιο στο οποίο η κοινωνία καλέστηκε να εγκρίνει (ή να απορρίψει) την συνέχιση, την επιβίωση και τη διεύρυνση της εξουσίας του Ρετζέπ Ταγίπ Έρντογαν. Υπό αυτή την έννοια, οι δημοτικές εκλογές του 2019 δεν αποτέλεσαν διαφοροποίηση. Αντίθετα χαρακτηρίστηκαν από τις βασικές ιδεολογικές αντιπαραθέσεις της περιόδου, αλλά και από την κύρια σχεδόν υπαρξιακή αγωνία του Έρντογαν να συγκρατήσει τις φυγόκεντρες δυναμικές που εμφανίστηκαν εξαιτίας της βαθιάς οικονομικής αποσταθεροποίησης.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Δημοτικές εκλογές στην Τουρκία: Οι αντοχές της πόλωσης»

Πτυχές μιας πρόωρης προεκλογικής των Τουρκοκυπρίων

akinci-ozersayi-kabul-etti-2018-02-16_m

Παρόλο που οι εκλογές για την ανάδειξη του νέου Τουρκοκύπριου ηγέτη είναι καθορισμένες για τον Απρίλιο του 2020, είναι γεγονός ότι τόσο στο παρασκήνιο, όσο και στο προσκήνιο της πολιτικής πραγματικότητας της κοινότητας έχουν ξεκινήσει οι αντιπαραθέσεις και οι ανταγωνισμοί. Το πλαίσιο του προς το παρόν «σιωπηλού» αλλά ιδιαίτερα πολωτικού σε περιεχόμενο προεκλογικού περιβάλλοντος έχει δύο γενικά χαρακτηριστικά: Το πρώτο είναι ότι περιορίζεται αυστηρά στην πολιτική ελίτ και δεν σχετίζεται ουσιαστικά με τις καθημερινές ανησυχίες επιβίωσης των πλατιών στρωμάτων της κοινότητας. Με αυτό τον τρόπο, η αντιπαράθεση εγκλωβίζεται σε ένα περιβάλλον απαξίωσης και στο παρόν στάδιο δεν «αφορά» στο εκλογικό σώμα. Το δεύτερο χαρακτηριστικό είναι ότι η αντιπαράθεση αυτή φέρει μαζί της τους γενικούς άξονες μέσα στους οποίους θα καθοριστούν τον επόμενο χρόνο οι βασικές εξελίξεις. Η μορφή της λύσης του Κυπριακού, οι εξελίξεις στα ενεργειακά και η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και οι αντιφάσεις της δύσκολης κοινωνικοοικονομικής πραγματικότητας, αποτελούν πτυχές που από «νωρίς» φαίνεται να επηρεάζουν την πορεία προς τον Απρίλιο του 2020.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Πτυχές μιας πρόωρης προεκλογικής των Τουρκοκυπρίων»

Κλειστά και ανοικτά οδοφράγματα στο Τουρκοκυπριακό πλαίσιο

20161228_120739 — Το πρωτοσέλιδο της τουρκοκυπριακής εφημερίδας Αφρίκα στις 23 Απριλίου 2003 με τον τίτλο: «Όλη η Κύπρος δική σας»

Συγκρουόμενες ιδιότητες των κλειστών και ανοιχτών οδοφραγμάτων στο τουρκοκυπριακό πλαίσιο

Η βίαιη διαφοροποίηση του κυπριακού γεωγραφικού χώρου που προκλήθηκε από την εισβολή της Τουρκίας το 1974, προκάλεσε πολλές αρνητικές συνέπειες. Μεταξύ αυτών ήταν και ο εξαναγκασμός σε νέες ιδεολογικές έννοιες και αντιλήψεις για την περιγραφή του τοπίου, οι οποίες προηγουμένως δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν ή εάν υπήρχαν είχαν διαφορετικό περιεχόμενο. Ο διαμελισμός του εδάφους και του πληθυσμού έκτισε την βάση πάνω στην οποία το πολιτικό λεξιλόγιο του Κυπριακού προβλήματος αναγκαστικά διευρύνθηκε. Από τη μια πλευρά της διαχωριστικής γραμμής βρίσκονται οι κατεχόμενες περιοχές, οι μη ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία. Από την άλλη είναι οι ελεύθερες. Ακόμα και η προαναφερθείσα περιγραφή αναγκάζεται να συμπεριλάβει την αναφορά σε «δύο πλευρές», οι οποίες ως τέτοιες, δηλαδή ως δύο χωριστές οντότητες στο χώρο, δεν μπορούσαν να αντικατοπτριστούν στο δημόσιο πολιτικό λόγο πριν από το 1974. Τουλάχιστον δεν μπορούσαν να αντικατοπτριστούν στο εύρος, την ένταση και το περιεχόμενο που απέκτησαν μετά το 1974.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Κλειστά και ανοικτά οδοφράγματα στο Τουρκοκυπριακό πλαίσιο»

Πτυχές της οικονομικής αποσταθεροποίησης της Τουρκίας

kur_savaşları

Όπως ήταν αναμενόμενο στις συγκυρίες της έντονης οικονομικής αποσταθεροποίησης που βιώνει η Τουρκία σήμερα, η πόλωση και η αντιπαράθεση στη δημόσια σφαίρα εντατικοποιήθηκε. Πολλές και διαφορετικές θέσεις, απόψεις και αναλύσεις αντιπαρατίθενται με στόχο να εξηγήσουν τη σημερινή δύσκολη οικονομική κατάσταση στη χώρα. Ο πραγματικά μεγάλος όγκος «υλικού», ο οποίος προέκυψε μέσα από την αντιπαράθεση του τελευταίου χρονικού διαστήματος μπορεί να διαχωριστεί γενικά σε τρεις μεγάλες ομάδες – σχολές σκέψης:

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Πτυχές της οικονομικής αποσταθεροποίησης της Τουρκίας»