Μέση Ανατολή: Το Ισραήλ μόνο και ο Μόρσι ανακάλυψε ότι ο Φαραώ είναι μάλλον νεκρός

Μέση Ανατολή: το Ισραήλ νοιώθει ένα ψυχρό αέρα μοναξιάς, ενώ ο Μόρσι ανακαλύπτει ότι ο Φαραώ είναι μάλλον νεκρός

Η Ισραηλιτική εκστρατεία εναντίον της Γάζας τελείωσε σαν φιάσκο. Μετά από τις βαρύγδουπες δηλώσεις ότι «δεν θα σταματήσει η εκστρατεία μέχρι να ζητήσει έλεος γονατιστή η Χαμάς», το Ισραήλ δέχτηκε εκεχειρία, καθώς έβλεπε πυραύλους να έρχονται από τη Γάζα, ενώ στην ίδια την περιοχή, ξαφνικά, πήγαιναν πρωθυπουργοί και Υπουργοί Εξωτερικών, περιφρονώντας επιδεικτικά το ισραηλιτικό εμπάργκο. Όπως παρατήρησαν αρκετοί, το Ισραήλ φάνηκε να είχε προσφέρει την ευκαιρία για διεθνή νομιμοποίηση της Χαμάς.

http://www.counterpunch.org/2012/11/23/the–big–winner–is–hamas/

Τουλάχιστον στον Λίβανο το 2006, το Ισραήλ πολέμησε και ηττήθηκε. Εδώ, μπορούσε να περηφανευτεί κάπως, ότι το σύστημα αντιμετώπισης των πυραύλων είχε μεγάλο βαθμό επιτυχίας – αλλά και πάλι έπεφταν πύραυλοι στα προάστια των πόλεων του. Όμως, το διεθνές πλαίσιο ήταν εντυπωσιακό: το Ισραήλ βρέθηκε να έχει μεν υπεροπλία και να μην του την αμφισβητούν τα γεγονότα, αλλά αυτό ακριβώς το γεγονός προκαλούσε, τώρα πια, οργή στο εξωτερικό. Οι διαδηλώσεις ήταν έντονες και τα αραβικά καθεστώτα δεν μπορούσαν πια να αντισταθούν εύκολα με τα τανκ.

Όταν έγινε εκεχειρία, ακόμα και με την έκρηξη σε ένα λεωφορείο στο Ισραήλ, ήταν σαφές ότι το Ισραήλ δεν είχε περιθώριο ελιγμών. Η Γάζα την οποία είχε επισκεφθεί πριν λίγο καιρό ο εμίρης του Κατάρ, ως ο πρώτος επίσημος επισκέπτης, ξαφνικά γέμισε από επισκέψεις Υπουργών Εξωτερικών αραβικών χωρών. Ακόμα και αυτών που ανησυχούν για την πιθανότητα δημιουργίας μοντέλων όπως της Χαμάς, να αμφισβητήσουν τις μοναρχίες τους. Στο τέλος, η εκεχειρία έγινε με την μεσολάβηση της Αιγύπτου μετά από επίσκεψη και της αμερικανίδας Υπουργού Εξωτερικών. Αλλά η Κλίντον, μάλλον, θα μετέφερε ιδιωτικά τη θέση ότι το Ισραήλ δεν είχε πια τη δυνατότητα να κάνει μια σφαγή, ανάλογη του 2008. Έπρεπε να σταματήσει. Ήδη, η Χαμάς είχε βγει κερδισμένη και γιατί μερικοί πύραυλοι της πέρασαν το σύστημα άμυνας του Ισραήλ, αλλά και μόνο γιατί αντιστεκόταν. Αυτό προκαλούσε, ήδη, τριγμούς στην δυτική όχθη, όπου ο Αμπάς δεν είχε να δείξει τίποτα μετά από τόσα χρόνια υποχωρήσεων. Και όταν, πρόσφατα η Χιζμπολάχ απείλησε ότι θα μπορούσε να εκτοξεύσει μια βροχή από πυραύλους στις ισραηλιτικές πόλεις, η αλλαγή ισορροπιών στη περιοχή φαινόταν πια καθαρά – και το Ισραήλ βοηθούσε τους σκληροπυρηνικούς του αντίπαλους. Αλλά, δεν μπορούσε πια να τους περιγράφει ως ακραίους και να τους χρησιμοποιεί ως ένδειξη, ότι εκείνο είναι λογικό. Οι Υπουργοί Εξωτερικών των αραβικών χωρών στη Γάζα ήταν ένα γεγονός που άλλαξε το τοπίο.

Ο άλλος χαμένος ήταν η Τουρκία. Παρά τη δραματική της θέση στο πλευρό των Παλαιστινίων, το Ισραήλ αρνήθηκε να τη δεχθεί ως συνομιλητή – και έτσι στη θέση της εμφανίστηκε η Αίγυπτος, που έχει έτσι και αλλιώς καλύτερη πρόσβαση στη Χαμάς. Η ελπίδα του Ερτογάν ότι θα λειτουργούσε ως ηγεμονική φιγούρα στα νέα ισλαμικά κινήματα, φάνηκε ξανά σαν φευγαλέα φαντασίωση – το Κατάρ είχε πατήσει πρώτο πόδι στη Γάζα, η Αίγυπτος εμφανίστηκε ως διαμεσολαβητής, ενώ η Τουρκία ζητούσε πυραύλους πάτριοτ από τη δύση για τα σύνορά της με τη Συρία. Ήταν μια άβολη στιγμή και πάλι. Και η ελάχιστη προσοχή, που προσέλκυσε  αυτές τις μέρες, ο Νταβούτογλου είναι εκφραστική των μετατοπίσεων.

Ο Μορσι της Αιγύπτου για λίγες ώρες και μέρες, βρέθηκε να απολαμβάνει ένα νέο ρόλο, στον οποίο τον σπρώξε η συγκυρία. Ανακοινώθηκε δάνειο 4.8 δολαρίων από το ΔΝΤ, ενώ η συμφωνία με το Ισραήλ, τον έσωσε από τον εξευτελισμό να παρατηρεί μια σφαγή ανίκανος να δράσει – και αντίθετα του έδωσε και την εικόνα ενός ηγέτη διεθνούς επιπέδου. Βέβαια, ήταν και η συγκυρία – όλες οι αραβικές χώρες πίεζαν την δύση και ήταν αποφασισμένες να προχωρήσουν στη στήριξη της Γάζας, προκαλώντας αλυσιδωτές διεθνείς αντιδράσεις. Έτσι, ο Μόρσι εμφανίστηκε ως διαμεσολαβητής με ρόλο ηγεμονικό στον αραβικό κόσμο. Ήταν παραπλανητική εικόνα. Σε αυτό το πλαίσιο, δοκίμασε να σπρώξει ένα βήμα παρακάτω την συγκέντρωση των εξουσιών στο πρόσωπο του και το κόμμα του. Έτσι, εξέδωσε διάταγμα ότι οι αποφάσεις του είναι ουσιαστικά υπεράνω των δικαστηρίων και ότι η συντακτική συνέλευση για το νέο σύνταγμα, στην οποία κυριαρχεί το κόμμα του, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ή να διαλυθεί.

Θα περίμενε, βέβαια, κάποιες αντιδράσεις. Αλλά η οργή που ξέσπασε στους δρόμους, μάλλον, τον βρήκε και τον ίδιο και το κόμμα του απροετοίμαστους. Στο Κάιρο, ξέσπασαν συγκρούσεις με νεαρούς – μαθητές και άνεργους – να κάνουν επιθέσεις σε κτίρια, ενώ ιδιαίτερα σημαντική ήταν και η επίθεση ενάντια στα γραφεία του Αλ Τζαζίρα. Αυτή η «άγρια «νεολαία υπήρξε και το καθοριστικό στοιχείο της νέας κινητοποίησης. Ουσιαστικά, οι κινητοποιήσεις είχαν ξεκινήσει 3 μέρες πριν ο Μορσι εξαγγείλει τα νέα του μέτρα – στην αρχική τους φάση ήταν εκδηλώσεις στην μνήμης των νεκρών της περσινής εξέγερσης και περιορίζονταν σε ένα δρόμο ο οποίος απέκτησε από πέρσι συμβολική σημασία. Η έκρηξη, μετά και από τα μέτρα του Μορσι, ήταν αντί-ισλαμική, και φάνηκε να κουβαλά μέσα της δύο δυναμικές: και την αντί-εξουσιαστική τάση, που άφησε ως κληρονομιά η αντίσταση στο καθεστώς Μουμπάρακ, αλλά και το νέο κλίμα που άρχισε να διαμορφώνεται και την αντίσταση στη Γάζα – η εικόνα των αδύναμων Παλαιστινίων, που τα βάζουν με το όργανο της Δύσης, το Ισραήλ, λειτουργεί σαφώς απομυθοποιητικά και για το Μόρσι και για τον Αλ Τζαζίρα, που τελικά αναζητούν στηρίγματα στη Δύση. Και σε αυτή την διάσταση, ο Μόρσι έχει να αντιμετωπίσει και την εσωτερική κριτική των ισλαμιστών – ήδη, οι συγκρίσεις των κυβερνητικών δυνάμεων με ισλαμιστές στο Σινά προκαλούν ένταση. Η ακόλουθη είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα ανάλυση από ένα ανθρωπολόγο που ζει στο Κάιρο για την εξέγερση των νεαρών των εργατικών συνοικιών που φαίνεται να έχουν την πρωτοβουλία σε αυτήν την φάση.

http://www.counterpunch.org/2012/11/26/egyptian-revolts/

Σε αρκετές πόλεις στα βόρεια της χώρας – όπου είχαν γίνει και οι πιο έντονες κινητοποιήσεις ενάντια στο Μουμπάρακ – μέσα στα πλαίσια των κινητοποιήσεων διαμαρτυρίας, έγιναν επιθέσεις από νεαρούς και άλλους και πυρπολήθηκαν γραφεία της Μουσουλμανικής Αδελφότητας.

Μπροστά σε αυτό το κλίμα, ο Μόρσι προσπάθησε να ελιχθεί ανακοινώνοντας ότι είναι προσωρινά τα μέτρα, ενώ εμφανίστηκε και η θεσμική αντιπολίτευση – οι δικαστές ανακοίνωσαν, επίσης, την αντίθεση τους.

Στον ευρύτερο χώρο της Μέσης Ανατολής, αξίζει αναφορά σε δυο γεγονότα: στη Λιβύη δολοφονήθηκε/εκτελέστηκε ο επικεφαλής της αστυνομίας στη Βεγγάζη. Ποιοί τον σκότωσαν – οι κανταφικοί ή οι ισλαμιστές – παραμένει αδιευκρίνιστο.

Στην Ιορδανία, συνεχίστηκαν οι κινητοποιήσεις με αιχμές εναντίον του βασιλιά. Αν και και εκεί βέβαια τα βλέμματα ήταν στραμμένα στην Παλαιστίνη.



Δημοσίευση Δέφτερη Ανάγνωση, 27.11.2012
Website: www.defterianaynosi.com

Στα δυτικά «χαμός», στα ανατολικά «πανικός»

Ο χάρτης της λεγόμενης Μεγάλης Μέσης Ανατολής

Μια από τις παράπλευρες απώλειες της κρίσης είναι η ενδυνάμωση της εσωστρέφειας μιας κοινωνίας. Ο εγκλωβισμός στην καθημερινή επιβίωση και η διευρυνόμενη ανασφάλεια, είναι ζητήματα που εμποδίζουν την κοινωνία από του να σκέφτεται τον εαυτό της σε σχέση με τον κόσμο γύρο της. Σε περιόδους κρίσης, μια κοινωνία αποκόπτεται μοιραία από την «γειτονιά» της και στερείται το δικαίωμα επαφής και γνωριμίας με ένα κόσμο που αλλάζει δραματικά. Στην Κύπρο, τα πράγματα δεν είναι διαφορετικά. Η κατάσταση μάλιστα είναι σαφώς πιο περίπλοκη εξαιτίας της γεωγραφικής μας θέσης. Τη στιγμή που η δύσκολη καθημερινότητα του κάθε απλού Κύπριου στερεί την επαφή με την περιοχή του, αυτή η περιοχή αλλάζει με ταχύτητα.

Στον άμεσο περίγυρό μας, υπάρχουν πλέον καθοριστικότατες μετατοπίσεις, οι ρυθμοί των οποίων είναι τέτοιοι που στο παρόν στάδιο αποκρύβουν τους οριστικούς προσανατολισμούς. Όμως αυτό δεν πρέπει να μας εμποδίζει από του να θέτουμε κάποιες γενικές τουλάχιστον πτυχές προβληματισμού με βάση πρόσφατες εξελίξεις. Για παράδειγμα, σε ομιλία του στο Επιχειρηματικό Φόρουμ Τουρκίας-Αιγύπτου στις 18 Νοεμβρίου και απευθυνόμενος στο Νεντανιάχου με αφορμή τις δολοφονικές επιθέσεις στη Γάζα, ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας είπε: «Να ξέρεις ότι οι συνθήκες του 2012 δεν είναι όπως αυτές του 2008». Τι ήθελε να τονίσει με αυτή τη φράση ο Έρντογαν; Ποια η διαφορά των συνθηκών του 2012 με αυτές του 2008; Τελικά, γιατί είναι σημαντική για την περιοχή μας η «νοηματοδότηση» αυτής της φράσης; Έστω και έμμεσο, το μήνυμα του Τούρκου Πρωθυπουργού ήταν ξεκάθαρο σε δύο επίπεδα. Στο πρώτο, φωτογραφίζει τις άμεσες γεωπολιτικές αλλαγές στην περιοχή μας. Στο δεύτερο τους μακροπρόθεσμους ιδεολογικο-πολιτικούς στόχους του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ).

Οι γεωπολιτικές αλλαγές στη δική μας γεωγραφία και η επιρροή που ασκούν για παράδειγμα στο Παλαιστινιακό πρόβλημα, υπογραμμίζονται στα λόγια Έρντογαν με τις παραπομπές που έκανε στη λεγόμενη αραβική άνοιξη. «Οι συνθήκες του 2012» που δεν είναι «όπως αυτές του 2008», αναδεικνύουν με σαφέστατο τρόπο την άνοδο του πολιτικού Ισλάμ σε ολόκληρη την περιοχή. Εξέλιξη η οποία με τη σειρά της άρχισε να φανερώνει σταδιακά την μερική έστω αλλαγή της στάσης των κομματικών φορέων του Ισλάμ σε σχέση γενικά με το Παλαιστινιακό και ειδικά με τη Χαμάς. Η σημαντικότερη ανατροπή είναι η Μουσουλμανική Αδελφότητα της Αιγύπτου η οποία έστω και μακριά από τις προηγούμενες ριζοσπαστικές θέσεις εναντίον του Ισραήλ, ξεκαθάρισε ότι η Χαμάς δεν αποτελεί πλέον απειλή. Μάλιστα στην εξέλιξη του ζητήματος στη Γάζα, ο Μόρσι αναδείχθηκε σε «αποτελεσματικό διαμεσολαβητή» και προσέδωσε με αυτό τον τρόπο μια νέα πτυχή στον ανταγωνισμό Τουρκίας-Αιγύπτου για το ποιος τελικά θα εκπροσωπεί τον αραβο-μουσουλμανικό κόσμο.

Συνεπώς φαίνεται ότι η Αίγυπτος της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, στη συγκεκριμένη εξέλιξη, ήρθε για να καλύψει ένα μεγάλο πολιτικό κενό που άφησε πίσω της η Τουρκία μετά τη δολοφονική επίθεση των Ισραηλινών στο Μαβί Μαρμαρά. Δηλαδή το Κάιρο κατάφερε, παρά τα πολλαπλά εσωτερικά προβλήματα και την αστάθεια, να βγει στην επιφάνεια ως παράγοντας που μπορεί να συνομιλεί με όλες τις πλευρές. Κάτι που λόγω της συνεχιζόμενης τουρκο-ισραηλινής αντιπαράθεσης δεν μπορεί να κάνει η Άγκυρα.

Στο δεύτερο επίπεδο της αναφοράς Έρντογαν, εντοπίζεται ένα χαρακτηριστικό του τουρκικού πολιτικού Ισλάμ: η πίστη και η προσδοκία για μια διαφορετική τάξη πραγμάτων, η οποία δε θα στιγματίζεται από τη δυτική έκδοση ηγεμονικού εκσυγχρονισμού, αλλά από την ισότιμη συμμετοχή του ισλαμικού κόσμου στη σημερινή φάση ανάπτυξης. Η συγκεκριμένη διεκδίκηση αφορά στη διεκδίκηση μιας σχέσης «αμοιβαιότητας» μεταξύ Δύσης και Ισλάμ και στηρίζεται στην πεποίθηση ότι ο κόσμος του 21ου αιώνα δεν είναι «μονοπολικός». Σύμφωνα με αυτό το σκεπτικό, η μετακίνηση του παγκόσμιου κεφαλαίου από την Δύση στην Ανατολή, έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση νέων ισχυρών κέντρων εξουσίας που με τη σειρά τους μπορούν να κινητοποιήσουν τις δικές τους ιδιαίτερες αξίες (π.χ Ισλάμ) προς την ίδια κατεύθυνση του εκσυγχρονισμού. Δηλαδή η Τουρκία μακροπρόθεσμα διεκδικεί να γίνει ένας φορέας αύξησης του «μουσουλμανικού μερίσματος» στον καπιταλισμό.

Με λίγα λόγια, η Κύπρος σήμερα βρίσκεται στο επίκεντρο μετακίνησης ισορροπιών. Στο δυτικά της, κράτη και κοινωνίες καταβαραθρώνονται λόγω κρίσης. Στα ανατολικά της «το παλιό πέθανε και το καινούργιο δεν μπορεί να γεννηθεί». Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η κοινωνία μας καλείται για μια ακόμη φορά να αποφύγει όσο το δυνατό γίνεται την εσωστρέφεια και να κατανοήσει τις αλλαγές. Στοιχείο απαραίτητο εάν πρόκειται να συνεχίσει η προσπάθεια για την επίλυση του Κυπριακού, κάτι που προϋποθέτει την αξιοποίηση συνεργασιών και στην περιοχή μας.

 

Νίκος Μούδουρος

Δημοσίευση: Cyprus News26.11.2012
http://cyprusnews.eu/nikos-moudouros/723506—lr—lr—.html

Μέση Ανατολή:Το Ισραήλ κάνει και πάλι προεκλογική με πτώματα Παλαιστινίων, ενώ τρίζουν επικίνδυνα οι καρέκλες της μοναρχίας και στην Ιορδανία

 
Η αναζωπύρωση της αντιπαράθεσης ανάμεσα στη Χαμάς και το Ισραήλ έχει κάτι το απελπιστικά επαναληπτικό που θυμίζει ειρωνικά τη φράση της ιστορικού Χ. Αρέντ για την πληκτική επαναληπτικότητα του κακού – banality of evil. Όπως έγινε και το 2008-09, όταν το Ισραήλ είχε εκλογές, η κυβέρνηση του Τελ Αβίβ αποφάσισε ότι μερικά παλαιστινιακά πτώματα είναι ένα καλό πλαίσιο για την προεκλογική εκστρατεία. Και βέβαια δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ήταν σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο που μας φόρτωσαν οι ΗΠΑ τα κοντέινερ με τα ιρανικά πυρομαχικά, τα οποία αρνούνταν μετά να μεταφερθούν οπουδήποτε αλλού.

Αυτή τη φορά υπήρχαν μικρές διαφορές επί του εδάφους, αλλά μεγάλες διάφορες στο πλαίσιο. Επί του εδάφους, το θέμα είχε να κάμει αρχικά με τη ρίψη παλαιστινιακών ρουκετών που βασικά δεν κτυπούσαν στόχους – απλώς συντηρούσαν ένα είδος ιδιότυπης μορφής ανακωχής. Ξαφνικά, μετά τις αμερικανικές εκλογές, το Ισραήλ αποφάσισε να μετατρέψει το όλο ζήτημα σε εστία ενδεχόμενου πολέμου. Έτσι, ξεκίνησε τις θεαματικές δολοφονίες. Πρέπει να αναφερθεί ότι τα θύματα των Ισραηλινών μέχρι στιγμής υποφέρουν από ταλαιπωρία λόγω φόβου – η ανησυχία, λοιπόν των Ισραηλινών έχει ως αντίτιμο τη δολοφονία Παλαιστινίων. Υπάρχει κάτι σε αυτήν τη σύγκριση που θυμίζει το banality of evil.

Το πιο ενδιαφέρον ήταν ο στόχος που επέλεξε το Ισραήλ για να αυξήσει την ένταση – δολοφόνησε τον ηγέτη της στρατιωτικής πτέρυγας της Χαμάς, το άτομο το οποίο μεσολαβούσε μέχρι τότε στο να σταματήσουν οι παλαιστινιακές ρίψεις πυραύλων. Προφανώς, το Ισραήλ σκότωσε το διαμεσολαβητή γιατί δεν ήθελε διαμεσολάβηση. Η στρατιωτική καινοτομία από την πλευρά της Χαμας ήταν η εκτόξευση πυραύλων που έφταναν μέχρι τα προάστια των μεγάλων ισραηλιτικών πόλεων.

Όμως και το πλαίσιο ήταν πια διαφορετικό. Πέρα από τις εσωτερικές εκλογές στο Ισραήλ, ο Νετανιάχου μόλις είχε χάσει στις εκλογές στις ΗΠΑ. Πριν λίγους μήνες, μερικοί αναλυτές  υποψιάζονταν ότι το Ισραήλ μπορεί να δοκίμαζε ένα μονομερές κτύπημα στο Ιράν, για να εγκλωβίσει την νέα αμερικανική ηγεσία. Με βάση αυτό το σενάριο, η ισραηλιτική ελίτ προσπάθησε, προφανώς, να εγκλωβίσει τον Ομπάμα και οποιαδήποτε κίνηση για την ειρηνευτική διαδικασία. όμως, στον περίγυρο υπήρχαν αλλαγές – ο νέος πρόεδρος της Αιγύπτου πήγε στη Γάζα ως ένδειξη συμπαράστασης. Δεν πρόσφερε, βέβαια, τίποτα το ιδιαίτερο – αλλά αύξησε, επίσης, το χάσμα ανάμεσα στο Ισραήλ και τους τέως Άραβες σύμμαχους τους, όπως η Αίγυπτος. Η κινητοποίηση των αραβικών καθεστώτων υπήρξε πιο έντονη αυτήν τη φορά, αφού η στήριξη των Παλαιστίνιων και ιδιαίτερα της Χαμάς, είναι ένα φύλο συκής ιδιαίτερα για τους ισλαμιστές που είναι στην εξουσία – όπως στην Αίγυπτο και την Τυνησία – και προσπαθούν να βρουν ένα χώρο ανάμεσα στη Δύση και τα εμιράτα του Κόλπου. Από την άλλη, ωστόσο, η αδιάλλακτη στάση του Ισραήλ δείχνει και την αδυναμία τους. Η Δύση, από την άλλη πλευρά, δεν δείχνει ικανοποιημένη – ο Ομπάμα εξέδωσε μια ρητορική στήριξη στο Ισραήλ, αλλά ουσιαστικά μόνο ο Καναδάς πήρε τη συνηθισμένη, από τη Δύση, φιλοισραηλινή στάση. Ο Βρετανός υπουργός εξωτερικών μάλιστα έκανε και έμμεση παρατήρηση στην ισραηλιτική ηγεσία.

Από την άλλη πλευρά ξαφνικά επανεμφανίσθηκε η Ρωσία σαν ευρύτερος παίκτης. Η επένδυση στην Συρία έδειξε την αποφασιστικότητα της αλλά και την συμμαχία της με το σιητικό μπλοκ. Ταυτόχρονα από όλες τις μεγάλες δυνάμεις μόνο η Ρωσία είναι εμπλεκόμενη στην Μέση Ανατολή και έχει σχέσεις και με το Ισραήλ και τους άραβες. Το ότι τόσο ο Μόρσι της Αιγύπτου όσο και ο Ερτογάν τηλεφώνησαν στον Πούτιν για μεσολάβηση ήταν ενδεικτικό.

Στο περιθώριο της νέας παλαιστινό-ισραηλιτικής αντιπαράθεσης σημειώθηκαν δύο κινήσεις. Στη Συρία, μετά την αποτυχία της αντιπολίτευσης στρατιωτικά, η Δύση και τα εμιράτα έπεισαν τους εμπλεκόμενους να φτιάξουν μια νέα οργάνωση – την οποία τα εμιράτα, και η Γαλλία έτρεξαν αμέσως (και ακολούθησαν οι Βρετανοί) να αναγνωρίσουν. Οι πιθανότητές της για σημαντική διαφοροποίηση των δεδομένων δεν έχουν αλλάξει. Απλώς, έχει επιβεβαιωθεί και ισλαμικός της χαρακτήρας, αφού ο νέος ηγέτης είναι και ισλαμιστής κήρυκας.

Οι πραγματικές ειδήσεις, ωστόσο, ήρθαν από την Ιορδανία, όπου ξέσπασαν μαζικές διαδηλώσεις ενάντια στις αυξήσεις στα καύσιμα – και αυτή τη φορά τα συνθήματα εστίασαν και στο βασιλιά. Ο θρόνος του πιο υποτακτικού μονάρχη προς την Δύση τρίζει για κάποιο καιρό τώρα και οι διαδηλώσεις της εβδομάδας ήταν εκφραστικές. Η αστυνομία προέβη σε μαζικές συλλήψεις, όπως στο Μπαχρέιν. Αλλά είναι δύσκολο να ανατραπεί η δυναμική – το πολύ πολύ να πάρει ακόμα καμία επιχορήγηση από τα εμιράτα. Μετά; Ή και αν τελείωσαν και οι επιχορηγήσεις. Και δεν αποκλείεται το Ισραήλ να ανησυχεί, περισσότερο από όλα, για τις πιθανές εξελίξεις στην Ιορδανία.

http://rt.com/news/jordan-protest-king-leave-899/

Δέφτερη Ανάγνωση, 21.11.2012
www.defterianaynosi.com

Εσωκομματική Αντιπαράθεση Κορυφής στην Τουρκία;

Του Δρ. Ιωάννη Γρηγοριάδη

Ενώ το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Αναπτύξεως (ΑΚΡ) εορτάζει τα δέκα χρόνια από την ίδρυσή του, η μακροβιότητά του και η απήχηση που απολαμβάνει στην τουρκική κοινωνία εξακολουθούν να εντυπωσιάζουν τους πολιτικούς αναλυτές. Τον τελευταίο καιρό, ωστόσο, γίνονται αισθητά τα συμπτώματα μιας αντιπαραθέσεως που μπορεί να οδηγήσει στην πρώτη σοβαρή εσωκομματική κρίση κορυφής.

Αντικείμενο της αντιπαραθέσεως αποτελεί η νέα ισορροπία δυνάμεων στην ηγεσία του κόμματος και της κυβερνήσεως δεδομένης της επιθυμίας του πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να μεταβεί στον θώκο της προεδρίας της δημοκρατίας το 2014.  Η πρόθεσή του να ελέγξει πλήρως την διαδικασία διαδοχής στην πρωθυπουργία και την ηγεσία του κυβερνώντος κόμματος έχουν δημιουργήσει δυσαρέσκεια σε αρκετά από τα ιδρυτικά του στελέχη. Πρώτος ανάμεσά τους ο πρόεδρος της δημοκρατίας Αμπντουλλάχ Γκιουλ. Οι σχέσεις Ερντογάν-Γκιουλ, αν και όχι πάντοτε ακύμαντες, υπήρξαν καθοριστικές για την υπέρβαση δύο μειζόνων κρίσεων. Το 2002, η στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων του κ. Ερντογάν οδήγησε στην ανάδειξη Γκιουλ στην πρωθυπουργία. Η ταχεία νομοθετική άρση του κωλύματος και η παράδοση της πρωθυπουργίας στον κ. Ερντογάν ήταν ενδεικτική του πνεύματος εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο ανδρών. Η κίνηση αυτή ανταποδόθηκε το 2007, όταν ο πρωθυπουργός Ερντογάν υπέδειξε τον τότε υπουργό εξωτερικών Γκιουλ ως υποψήφιο για το αξίωμα του προέδρου της δημοκρατίας και επέμενε στην εκλογή του παρά τις σφοδρές αντιδράσεις στρατού και αντιπολιτεύσεως.

Όλα αυτά μοιάζουν πλέον να ανήκουν στο παρελθόν. Οι διαφοροποιήσεις του προέδρου Γκιουλ από τις επίσημες κυβερνητικές θέσεις θα μπορούσαν να θεωρηθούν συνέπεια του υπερκομματικού χαρακτήρα του αξιώματός του. Ωστόσο, η μελέτη των ποιοτικών χαρακτηριστικών των κινήσεών του οδηγεί στο συμπέρασμα ότι επιδιώκεται πλέον η αποτύπωση ενός διακριτού πολιτικού στίγματος. Καθοριστικό σημείο αποτελεί το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα του κυβερνώντος κόμματος, το οποίο αποτέλεσε πρωτεύον στοιχείο της πολιτικής του ηγεμονίας την τελευταία δεκαετία, αλλά δείχνει να έχει παραμερισθεί μετά την τρίτη διαδοχική εκλογική επιτυχία του κόμματος το 2011.

Η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως στρατηγικός στόχος της Τουρκίας αναφέρεται σταθερά από τον κ. Γκιουλ στις δημόσιες παρεμβάσεις του, την ώρα που το ζήτημα έχει ουσιαστικά αφαιρεθεί από την πολιτική ατζέντα Ερντογάν. Επιπλέον, η γραμμή Γκιουλ εμφανίζεται να αποφεύγει την πολωτική αντιπαράθεση με το αντιπολιτευόμενο Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα και τις κοινωνικές δυνάμεις που αυτό εκπροσωπεί. Ενδεικτική ήταν η αντίθεση Γκιουλ στην απαγόρευση διεξαγωγής ξεχωριστών εορτασμών της αντιπολιτεύσεως ανήμερα της επετείου για την ανακήρυξη της τουρκικής δημοκρατίας. Τέλος, η αναπομπή κρισίμων νομοσχεδίων, όπως αυτό για την πρόωρη διεξαγωγή των δημοτικών εκλογών το φθινόπωρο του 2013, η οποία αποσκοπούσε στην διευκόλυνση της προεκλογικής καμπάνιας Ερντογάν, έχει και αυτή την σημασία της.

Μέχρι πού μπορεί να φθάσει αυτή η αντιπαράθεση; Το ενδεχόμενο παράλληλης υποψηφιότητος Ερντογάν και Γκιουλ στις προσεχείς προεδρικές εκλογές δεν φαντάζει αυτήν την στιγμή ως το πιθανότερο σενάριο, δεν μπορεί όμως να αποκλεισθεί. Η στάση της οργανώσεως του Φετχουλλάχ Γκιουλέν, η οποία και επηρεάζει ικανό τμήμα των στελεχών και της εκλογικής βάσεως του κυβερνώντος κόμματος, θα αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα στις εξελίξεις. Εδώ και αρκετό καιρό οι εφημερίδες του συγκροτήματος Γκιουλέν ασκούν όλο και δριμύτερη κριτική στις επιλογές της κυβερνήσεως Ερντογάν. Ωστόσο, δεν είναι αυτονόητη ούτε η σύμπλευση Γκιουλέν και Γκιουλ, ούτε η ευθεία αμφισβήτηση Ερντογάν. Δέκα χρόνια μετά την ίδρυση του ΑΚΡ, η μεταφορά των κρισίμων πολιτικών αντιπαραθέσεων από την τουρκική βουλή στις τάξεις του κόμματος είναι ενδεικτική της πολιτικής του ηγεμονίας.

 

(Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» την 20η Νοεμβρίου 2012) 

Kıbrıslıtürklerin direnişi

Türkiye Dışişleri Bakanı 2012 Şubatında yaptığı bir açıklamada, KKTC’nin ekonomik reformlar yapabilmesi için, bir merkez tarafından alınacak kararları daha alt kademelerin reddedememesini sağlayacak şekilde devletin işleyişinin değişmesinin gerekli olduğunu söylemişti. Davutoğlu bu sözleriyle Kıbrıs’ın kuzeyindeki yapıların varlığının, işleyiş biçimlerinin ve hizmet ettikleri hedeflerin kapsamlı bir biçimde yeniden değerlendirilmesi gerekliliğine işaret ediyordu. Kısacası bu sözlerde bütünsel bir neoliberal dönüşüm çabasının çekirdeği saklıydı.

Bu dönüşümün hedefi işgal altındaki bölgede kurulmuş olan yapıların karakterinin değil, yeni bir siyasal-ideolojik düzenin oluşturulmasına hizmet edecek şekilde işleyiş biçimlerinin değiştirilmesidir. İşgal altındaki bölgenin Türkiye sermayesine daha fazla açılması, siyasal yapının bu yeni ekonomik kurallara uyacak şekilde düzenlenmesi ve hedeflenen değişimin siyasi aktörlerinin yaratılması böylesi bir değişimin ana özelliklerini teşkil etmektedir. Bilinen üç yıllık mali protokoller yukarıda değinilen hedeflerin yaşama geçirilmesinin araçlarıdır. Bu protokoller sadece bazı “teknik direktifleri” içeren belgeler olarak değil, bilakis neoliberal yönde kapsamlı ve bütünsel siyasi programlar olarak algılanmalıdır.

Bunlara paralel olarak, Kıbrıs’ın kuzeyinin Türkiye ile mevcut ilişkileri nedeniyle de, bu “çağdaşlaşma” modelinin Türkiye’de hükümette olan Adalet ve Kalkınma Partisi’nin izlediği reçetenin temel karakteristik bir özelliğini, yani bugünkü Türk siyasi İslamcılığıyla neoliberalizmin bağlantısını de beraberinde Kıbrıs’a getirmekte olduğu kaydedilmelidir. Dolayısıyla bu protokollerin ifade ettikleri politikanın içeriğinin ve bunların tüm Kıbrıs halkı açısından yol açacakları sonuçların yanı sıra, bu somut politikanın Kıbrıstürk toplumu içerisinde meşrulaştırılması çabasının da deşifre edilmesi de önem taşımaktadır.

Bu politikanın uygulanmasının sonuçlarının ortaya çıktığı ilk aşamada Kıbrıstürk toplumunun siyasi, ekonomik ve sosyal açıdan marjinalleştirildiği açıkça görülmektedir. İkinci aşamada ise, Türkiye hükümetinin ideolojik-politik hegemonyasının sağlanması için yoğun bir çabanın ortaya koyulduğu gözlemlenmektedir. Bu hegemonya sadece güçlü olanın güçsüz olana dayatmaları aracılığıyla değil, aynı zamanda güçsüz olanın rızasının ve onayının alınması aracılığıyla da kurulmaktadır. Yani yaratılan siyasal, ideolojik ve hatta ahlaki koşullar içerisinde güçlü olanın isteğinin ve siyasi programının kabul edilmesi doğal, “sağduyu”nun ürünü ve doğru bir tercih olarak sunulmaktadır.

2011 yazında Erdoğan’ın Kıbrıslıtürk gazetecilere yaptığı Kıbrıslıtürklere “bizim partimiz gibi bir parti lazım” şeklindeki açıklaması işgal altındaki bölgede kurulmakta olan bu hegemonyanın belki de en karakteristik anını teşkil etmektedir. Antonio Gramsci’nin hegemonya kavramı hakkındaki analizleri de dikkate alındığında, “tüm toplumun kendi dünyası” gibi görmesini istediği “kendi dünyası”nı AKP’nin Kıbrıs’ta da kurmayı arzuladığı görülmektedir. Bu yolla kendi iradesini kolektif “milli irade” olarak sunabilecek ve bunun aracılığıyla da adanın kuzeyinde yeni siyasal rejimin uzun ömürlü ve istikrarlı olmasını sağlayabilecektir.

Kıbrıstürk toplumuyla tarihi önemdeki kopmanın da işte bu noktada olduğu görülmektedir. AKP toplumun rızasını ve onayını almak için ihtiyaç duyduğu “yeni” aktörleri öne çıkarma hedefiyle siyasal partilere dahi müdahale etmektedir. Ancak Kıbrıstürk toplumunun ilerici kesimleri buna karşı direnmeye devam etmektedir. 2011’deki kitlesel eylemlerin “bu memleket bizim, biz yöneteceğiz” sloganı AKP’nin muhafazakâr hegemonyasına karşı Kıbrıslıtürk ilerici güçlerin kendi iradeleriyle yanıt vermeyi amaçladıklarını göstermektedir. AKP’nin dönüştürme planına karşı Kıbrıslıtürk ilericiler kendi değişim programını öne çıkarmaktadırlar. 2011 eylemlerinin ardından Kıbrıslıtürk muhalefet güçleri bu aşamada yenik durumda görünüyorlarsa da, şu tartışma götürmez bir gerçektir ki, Kıbrıslıtürk ilerici demokrat güçler toplumlarının Türkiye ile ilişkilerinin nitel değişim gereksinimini net bir biçimde ortaya koydular. Bu başarı tüm Kıbrıs tarihini belirleyici bir şekilde etkilemektedir ve Kıbrısrum toplumu da buna ilgisiz kalmamalıdır.

 

Nikos Muduros

Yeni Düzen Gazetesinde yayınlanmıştır, 18.11.2012

Κλιμακώνονται οι πολεμικές επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας

19 ΝΕΚΡΟΙ – ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΕΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ

Συνεχίζεται το σφυροκόπημα της Λωρίδας της Γάζας, από τον κατοχικό ισραηλινό στρατό. Η ισραηλινή αεροπορία προχώρησε νωρίς το πρωί της Παρασκευής σε νέα σφοδρά πλήγματα στη Λωρίδα της Γάζας, πολλά από τα οποία σημειώθηκαν στην ίδια την πόλη της Γάζας, σύμφωνα με τις παλαιστινιακές αρχές.

«Έγιναν 130 επιδρομές στη διάρκεια της νύκτας», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Ισλάμ Σαχουάν, ο οποίος έκανε λόγο για «δεκάδες πλήγματα» κατά τις πρώτες πρωινές ώρες. Από τις επιδρομές καταστράφηκε ένα διοικητικό κτίριο του υπουργείου Εσωτερικών, που χρησίμευε κυρίως για την ανανέωση διαβατηρίων, στη συνοικία Τελ αλ-Χάουα, διευκρίνισε ο εκπρόσωπος.

Τρεις ακόμη Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν και άλλοι 12 τραυματίστηκαν το βράδυ της Πέμπτης σε νέα αεροπορική επιδρομή του ισραηλινού στρατού στην πόλη Μπέιτ Χανούν στη βόρεια Λωρίδα της Γάζας, ανακοίνωσε εκπρόσωπος των ιατρικών υπηρεσιών της Χαμάς. Σύμφωνα με τις παλαιστινιακές αρχές ο αριθμός των νεκρών στη Λωρίδα της Γάζας από τον 48ωρο αεροπορικό βομβαρδισμό αυξήθηκε σε 19, μεταξύ των οποίων υπάρχουν πολλά παιδιά, και 235 τραυματίσθηκαν.

Προετοιμασία χερσαίας επίθεσης

Σε εξέλιξη βρίσκεται η προετοιμασία χερσαίας επίθεσης του κατοχικού ισραηλινού στρατού. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες ισραηλινά στρατεύματα κινούνται προς τη Λωρίδα της Γάζας. Τουλάχιστον 10 φορτηγά που μεταφέρουν άρματα μάχης και τεθωρακισμένα οχήματα κινούνται στην περιοχή καθώς και οχήματα που μεταφέρουν στρατιώτες.

Το Ισραήλ «θα αναλάβει οποιαδήποτε δράση απαιτείται», δήλωσε χθες ο ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπεντζαμιν Νετανιάχου. Την Πέμπτη το βράδυ ο Ισραηλινός Υπουργός Άμυνας Ε. Μπαράκ έδωσε εντολή ανάκλησης 30.000 εφέδρων ώστε να χρησιμοποιηθούν σε περίπτωση χερσαίας επέμβασης στην Γάζα. Προειδοποίησε με ισχυρότερη ισραηλινή αντίδραση, διαμηνύοντας ότι η Χαμάς «θα πληρώσει το ακριβές τίμημα» για τις επιθέσεις με ρουκέτες. Ο ισραηλινός στρατός έχει λάβει το πράσινο φως για την ανάκληση έως και 30.000 εφέδρων. Νωρίτερα χθες σειρήνες ηχησαν στο Τελ Αβίβ , καθώς εκτοξεύθηκαν από τη Γάζα ρουκέτες, εκ των οποιών, η μία κατέπεσε στη θάλασσα κοντά στη Γιάφα και η άλλη έπληξε νότιο προάστιο της πόλης.

Ιμπεριαλιστική στήριξη των ισραηλινών αιματηρών επιθέσεων

Την ίδια ώρα η αμερικανική κυβέρνηση, πάντα στο πλαίσιο στήριξης του Ισραήλ, με το πρόσχημα του δικαιώματος της αυτοάμυνας, ζήτησε σήμερα από τις χώρες που έχουν επαφές με τη Χαμάς να βοηθήσουν ώστε να σταματήσουν οι επιθέσεις με ρουκέτες εναντίον του ισραηλινού εδάφους.

Στο πλευρό του Ισραήλ δήλωσε ότι είναι ο Καναδάς. Ευθύνες στη «Χαμάς» επέρριψε και ο Βρετανός ΥΠΕΞ ζητώντας «αυτοσυγκράτηση εκατέρωθεν», ενώ ο Γάλλος ομόλογός του εκτίμησε ότι η κλιμάκωση αυτή «είναι καταστροφική για την περιοχή, το Ισραήλ έχει δικαίωμα στην ασφάλεια αλλά και οι Παλαιστίνιοι σε ένα ανεξάρτητο κράτος».

Ο ειδικός απεσταλμένος του Κουαρτέτου για τη Μέση Ανατολή, Τόνι Μπλερ, κάλεσε από την πλευρά του την Χαμάς να σταματήσει την εκτόξευση ρουκετών από τη Γάζα προς το Ισραήλ και εκτίμησε ότι η Αίγυπτος θα μπορούσε να διαδραματίσει εποικοδομητικό ρόλο στην επίλυση της κρίσης.

Εν τω μεταξύ, ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον εξέφρασε στον ισραηλινό ομόλογό του Μπέντζαμιν Νετανιάχου την «έντονη ανησυχία του» για την έξαρση της βίας στη Λωρίδα της Γάζας, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχαν την Πέμπτη.

Ο πρόεδρος της Αιγύπτου Μοχάμεντ Μούρσι καταδίκασε έντονα τις ισραηλινές επιθέσεις στη Λωρίδα της Γάζας και δήλωσε στο πλευρό του λαού της. Στη Γάζα πρόκειται να μεταβεί την Παρασκευή ο πρωθυπουργός της Αιγύπτου Χισάμ Καντίλ, και με φόντο την επίσκεψη οι Ηνωμένες Πολιτείες κάλεσαν το Κάιρο να χρησιμοποιήσει την «επιρροή του στην περιοχή» για την αποκλιμάκωση της βίας.

Έγκλημα κατά της ανθρωπότητας χαρακτήρισε ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας Αχμέτ Νταβούτογλου τις ισραηλινές επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας, σύμφωνα με το πρακτορείο Ανατολή.
 

ΠΗΓΗ: http://www.902.gr

Εμείς με την Τρόικα και εκείνοι με τον Ερντογάν: Η αλλαγή στην σχέση Τουρκοκυπρίων-Άγκυρας

Από τις κινητοποιήσεις των Τουρκοκυπρίων το 2011: «Θέλουμε να είμαστε ο αφέντης του σπιτιού μας»

Την εβδομάδα, που πέρασε υπήρξαν δύο ενδιαφέρουσες κινήσεις στην τουρκοκυπριακή κοινότητα: από την μια, η τουρκοκυπριακή συντεχνία δασκάλων εξέδωσε μια δήλωση καταπέλτη για την τούρκικη πολιτική στη βόρεια Κύπρο, αποκαλώντας την αποικιακή, ενώ από την άλλη, στο χώρο της τουρκοκυπριακής δεξιάς, εξακολουθεί να υπάρχει ένταση μετά την οριακή νίκη του Κουτσιούκ – τον οποίο στήριζε η Άγκυρα – ενάντια στον υποψήφιο που στήριζε ο Έρογλου.

Η προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλει την ηγεμονία της αναζητώντας τοπικά ερείσματα:
Αυτές οι αντιπαραθέσεις ξεφεύγουν από τα συνηθισμένο ελληνοκυπριακό κλισέ, που διαχώριζε όλους τους τουρκοκύπριους από την Άγκυρα για να κατασκευάσει ένα βολικό, αλλά και κάπως απλοϊκό σχήμα καλών–κακών, αναλόγως των ε/κ αναγκών και επιθυμιών. Ιστορικά, η αντιπαράθεση με την Τουρκία εστιαζόταν στην τουρκοκυπριακή αριστερά. Η σταδιακή αντιπαράθεση, ωστόσο της τουρκοκυπριακής κοινότητας γενικότερα με την Άγκυρα, φαίνεται να αποκτά νέες δυναμικές, όπως φαίνεται και από τις αντιπαραθέσεις στο χώρο της τ/κ δεξιάς.

Για να γίνει κατανοητό το πλαίσιο, αξίζει να δει κάποιος ποιό είναι το μοντέλο, το οποίο προωθεί η Άγκυρα. Όπως παρατηρεί ο Ν. Μούδουρος: «…θα πρέπει να σημειωθεί, ότι λόγω και της υφιστάμενης σχέσης κατεχομένων-Τουρκίας, η εξαγωγή αυτού του μοντέλου εκσυγχρονισμού φέρει μαζί της στην Κύπρο, τα κεντρικά χαρακτηριστικά της συνταγής που ακολούθησε το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) στην Τουρκία. Δηλαδή το συνδυασμό του νεοφιλελευθερισμού με το σημερινό τουρκικό πολιτικό Ισλάμ.»

http://cyprusnews.eu/nikos-moudouros/686858—vs—–.html
 
Σε αυτό το πλαίσιο, η τουρκοκυπριακή κοινότητα βρίσκεται μπροστά σε μια απειλή από το εγγύς εξωτερικό της. Θα μπορούσε κάποιος να κάνει και μια σχετική αναλογία με τη σχέση Ελληνικού κράτους και ελληνοκυπριακής κοινότητας πριν το 1974.

Αξίζει, ωστόσο να δούμε ευρύτερα τη σχέση Τουρκίας και Ερτογάν με την τουρκοκυπριακή κοινότητα, ιστορικά – αφού η Κύπρος υπήρξε ένα σημείο, στο οποίο ο Ερτογάν στηρίχθηκε στην αντιπαράθεσή του με τον στρατό. Και η τωρινή του αντιπαράθεση με την τουρκοκυπριακή κοινότητα εκφράζει και τις αλλαγές στην Τουρκία, αλλά σηματοδοτεί και τη συντηρητική, πια, στροφή του κόμματος του, αφού έχει «ολοκληρωθεί ο εκδημοκρατισμός», τον οποίο μπορούσε να προωθήσει. Και σε αυτό το πλαίσιο οι τουρκοκύπριοι, όπως και οι Κούρδοι στο εσωτερικό της Τουρκίας, αποτελούν κοινότητες που εκφράζουν με την εμπειρία τους το τέλος μιας περιόδου. Και ταυτόχρονα, θέτουν και το ευρύτερο ζήτημα της θέσης των Τουρκοκύπριων ανάμεσα σε τρεις «παίκτες»: την Τουρκία και την υπεροπτική στάση του «Χαλίφη», την ελληνοκυπριακή κοινότητα και το ζήτημα της λύσης και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ειρωνικά οι Τουρκοκύπριοι, πιεσμένοι από παντού, εξακολουθούν να είναι το κεντρικό σημείο ένα κόμβου.

Όταν η βόρεια Κύπρος λειτουργούσε ως καταλύτης για τον εκδημοκρατισμό της Τουρκίας:
Η διαμάχη στο Κόμμα Εθνικής Ενότητας, το ιστορικό κόμμα της τουρκοκυπριακής δεξιάς, αποτελεί, ίσως, το πιο εκφραστικό δείκτη του γεγονότος ότι η σχέση Ερτογάν και Τουρκοκυπρίων έχει φτάσει, πια, σε σημείο ευρύτερης αντιπαράθεσης. Η τουρκοκυπριακή κοινότητα υπήρξε καθοριστικής σημασίας στην άνοδο του Ερτογάν στην εξουσία – η Κύπρος υπήρξε το πεδίο, όπου ηττήθηκε για πρώτη φορά ένα είδος κεμαλισμού και μάλιστα, με ένα λαϊκό κίνημα με αριστερές προεκτάσεις και ευρωπαϊκό προσανατολισμό. Ενώ ο Ερτογάν βρισκόταν σε αντιπαραθεση με το στρατό στην Τουρκία, η στάση τους στην Κύπρο – στάση συμπαράστασης στους Τουρκοκύπριους, αλλά και στάση υποστήριξης της διαδικασίας της λύσης – ήταν ένα είδος εισιτηρίου για τις δημοκρατικές του προθέσεις, αλλά και για τις ειρηνικές προεκτάσεις της πολιτικής των μηδαμινών προβλημάτων του Νταβούτογλου. Και σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι τυχαίο ότι το στρατιωτικό σχέδιο «βαριοπούλα», με βάση το οποίο ο Ερτογάν ξήλωσε ουσιαστικά ότι απέμεινε από το κεμαλικό βαθύ κράτος στο στρατό, είχε ως στόχο την πιθανή λύση του κυπριακού, το 2004.
 
Σήμερα, ωστόσο, τα δεδομένα φαίνεται να αλλάζουν δραματικά. Ο Ερτογάν δεν είναι πια ένας ηγέτης που προσπαθεί να εκδημοκρατικοποιήσει τη χώρα του – αντίθετα, βρίσκεται στο απόγειο της δύναμης του και ήδη, μερικοί άρχισαν να τον ειρωνεύονται ως  χαλίφη. Στο εξωτερικό, η Τουρκία βρίσκεται, ήδη, σε αντιπαραθέσεις με τον περίγυρό της. Στο εσωτερικό, η ένταση με τους Κούρδους φαίνεται να οξύνεται, αλλά και η ένταση με τους κοσμικούς, αλλά και με την αριστερά – που σε ένα μεγάλο βαθμό ανέχτηκε τον Ερτογάν ως φορέα εκδημοκρατισμού απέναντι στον στρατό. Σε αυτό το πλαίσιο, η σχέση του με την τουρκοκυπριακή κοινότητα άρχισε να παίρνει μια αρνητική στροφή, από το 2011. Στις αρχές του χρόνου, ο Ερτογάν έκανε μια σειρά από παρεμβάσεις, απαιτώντας ουσιαστικά αλλαγές στις τουρκοκυπριακές δομές εξουσίας. Η οπτική από την Άγκυρα ήταν ότι το τουρκοκυπριακό προτεκτοράτο ήταν ένα πλουσιοπάροχα επιδοτούμενο μόρφωμα και έπρεπε να ενταχθεί στο νεοφιλελεύθερο πλαίσιο της τούρκικης πολιτικής. Το πρόβλημα της Άγκυρας ήταν, ακριβώς η μη ύπαρξη στην Κύπρο, λόγω της διαφορετικής ιστορικής εμπειρίας, ένα μαζικού ισλαμικού κινήματος στο οποίο να στηριχθεί η απόπειρα επιβολής της νέας ηγεμονίας στην οποία προσβλέπει η Άγκυρα. Η αντίδραση των τουρκοκύπριων στην αφ’ υψηλού κριτική από την Άγκυρα ήταν έντονη. Και ενώ, ήταν η εξωθεσμική αριστερά που κράτησε την σημαία της αντιπαράθεσης πιο έντονα, εντούτοις οι αλλαγές εμφανίστηκαν και στο εσωτερικό της τουρκοκυπριακής δεξιάς, η οποία υπήρξε ιστορικά κεφαλική.

Αναλογίες στην ιστορική εμπειρία των δυο κοινοτήτων:
Θα μπορούσε κάποιος να επεκτείνει την αναλογία με τη σχέση ελληνοκύπριων και ελληνικής κοινωνίας-κράτους: όπως οι Ελληνοκύπριοι και η αντίσταση τους το 1974, αλλά και πριν, βοήθησε, τελικά, τη διαδικασία εκδημοκρατισμού στην Ελλάδα, έτσι έγινε και μετά το 2000 στην Τουρκία. Και όπως μετά το 1980, το ΠΑΣΟΚ προσπάθησε να μεταβάλει την Κύπρο από «σύμβολο της δημοκρατίας» σε χώρο επιβολής μιας δικής του ηγεμονίας – που ξεκίνησε με την υπονόμευση του μίνιμουμ προγράμματος τη δεκαετία του 1980 και έφτασε μέχρι και την παρέμβαση στις εκλογές του 1998 – έτσι και ο Ερτογάν και το κόμμα του, φαίνονται να ακολουθούν ανάλογη πορεία. Τα δεδομένα στην Κύπρο ήταν και είναι βέβαια διαφορετικά. Αλλά, οι αλλαγές και οι αντιπαραθέσεις θα επηρεάσουν αναπόφευκτα και τις δυο κοινότητες. Οπότε, η παρακολούθηση των δυναμικών στη βόρεια Κύπρο, ίσως να είναι και ένας καθρέφτης για τη συνολική εικόνα.
 

Δημοσίευση Δέφτερη Ανάγνωση, 13 Νοεμβρίου 2011

www.defterianaynosi.com

Ανοιχτές αντιθέσεις και ασφυκτικές ιμπεριαλιστικές πιέσεις

ΣΥΡΙΑ – ΣΥΝΟΔΟΣ ΑΝΤΙΚΑΘΕΣΤΩΤΙΚΩΝ

Σε κλίμα έντασης εξελίχθηκε, όλη τη βδομάδα που μας πέρασε, στη Ντόχα του Κατάρ η σύνοδος συριακών αντικαθεστωτικών οργανώσεων που αυτή τη φορά, σε αντίθεση με τις προηγούμενες, δε χαρακτηρίστηκε από τα χαμόγελα και τα φιλικά «χτυπήματα» στην πλάτη ανάμεσα στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις και τις, φιλικά προσκείμενες, σε αυτούς συριακές οργανώσεις. Την ίδια στιγμή σε πλήρη ετοιμότητα έχει τεθεί η αμερικανοΝΑΤΟική βάση της Σούδας όπου έχουν καταφθάσει πολλά αεροπλάνα για ειδικές επιχειρήσεις (όπως αποκάλυψε ο «Ριζοσπάστης») ενώ στρατιωτικές δυνάμεις συσσωρεύονται σε όλη την περιοχή.

Το πλαίσιο ασφυκτικών πιέσεων εντός του οποίου κυλά, μέχρι την ώρα που γράφονται οι γραμμές αυτές, η σύνοδος είχε εξαρχής τεθεί σαφώς από την Αμερικανίδα υπουργό Εξωτερικών.

Η Χίλαρι Κλίντον μίλησε, χωρίς προσχήματα, περί επείγουσας αναγκαιότητας σύστασης μιας ευρείας οργάνωσης – ομπρέλας στους κόλπους της οποίας θα πρέπει να ενταχθούν εκπρόσωποι όλων των εθνοτικών και θρησκευτικών κοινοτήτων της Συρίας αλλά και όλων των οργανώσεων, εντός και εκτός χώρας, που αυτοπροσδιορίζονται ως αντικαθεστωτικές. Μάλιστα, στηλίτευσε, για πρώτη φορά, τόσο ανοιχτά το «Εθνικό Συριακό Συμβούλιο», την οργάνωση που στήθηκε με ραχοκοκκαλιά τους ισλαμιστές «Αδελφούς Μουσουλμάνους» και με την άμεση παρέμβαση της Τουρκίας αλλά και την συναίνεση της Ουάσιγκτον, ότι δεν είναι «αρκετά αντιπροσωπευτικό» και ότι «δεν εκφράζει ικανοποιητικά όσους μάχονται στο εσωτερικό της Συρίας».

Την ξεκάθαρη τοποθέτηση της Κλίντον ήρθε να συμπληρώσει στα μέσα της βδομάδας η ωμότατη παρέμβαση του Βρετανού πρωθυπουργού Κάμερον, ο οποίος δήλωσε ότι το πρώτο πράγμα που θα συζητήσει με τον επανεκλεγέντα Αμερικανό Πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα, είναι «το πώς θα διαμορφώσουν τη συριακή αντιπολίτευση». Και ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Ουίλλιαμ Χέιγκ, έσπευσε να προσθέσει ότι το Λονδίνο επιδιώκει να συσταθεί το γρηγορότερο δυνατό αυτή η οργάνωση – ομπρέλα που ανέφερε η Κλίντον προκειμένου να συζητηθεί εκ νέου, σε νέες βάσεις, η προοπτική άμεσου εξοπλισμού των αντικαθεστωτικών.

Οξυνση των ανταγωνισμών

Θα ήταν αφελές να μην εντάξει κανείς τη «στροφή» της Ουάσιγκτον ως προς το Εθνικό Συριακό Συμβούλιο και την ωμή παρέμβαση της Βρετανίας στην όξυνση των ενδο-ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και μεταξύ «φίλιων δυνάμεων», η οποία εκφράστηκε με το «προβάδισμα» που αποπειράθηκε να κατοχυρώσει ο γαλλικός ιμπεριαλισμός. Το Παρίσι, από το περασμένο καλοκαίρι, άφησε ελαφρά στο περιθώριο το «Εθνικό Συριακό Συμβούλιο» για να αναζητήσει τα δικά του ξεχωριστά ερείσματα στο θολό τοπίο των Σύρων αντικαθεστωτικών. Ετσι, επεδίωξε και καλλιέργησε αποκλειστικές σχέσεις με τα λεγόμενα «πολιτικά διοικητικά συμβούλια» που ισχυρίζεται ότι εκλέχτηκαν σε περιοχές κυρίως της βόρειας Συρίας όπου εδώ και μήνες βρίσκονται εκτός του ελέγχου της Δαμασκού. Κατά τις επίσημες ανακοινώσεις, τα συμβούλια αυτά ανέλαβαν την αντιμετώπιση των καθημερινών ζητημάτων στις περιοχές αυτές: δηλαδή τη λειτουργία σχολείων, νοσοκομείων, τη χορήγηση τροφίμων, φαρμάκων κλπ.

Η γαλλική αυτή πρωτοβουλία ήρθε σε μια στιγμή που, αν και σε κοινό μέτωπο απέναντι στο καθεστώς Ασαντ, οι δυτικές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις παραδέχονταν ότι ο κατακερματισμός των συριακών αντικαθεστωτικών αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες που εμποδίζουν την προώθηση των σχεδιασμών τους για τη Συρία και την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Η ανυπαρξία ενός ενιαίου συντονιστικού και οργανωτικού αντικαθεστωτικού κέντρου, κατά τα πρότυπα της Λιβύης, εμποδίζει την περαιτέρω ενίσχυση των αντικαθεστωτικών, αφού, όπως αποδείχτηκε περίτρανα ο κατακερματισμός αυτός ευνοεί τις ακραία ισλαμιστικές οργανώσεις. Αυτές, με πιο έμπειρους και πειθαρχημένους μαθητές, αλλά και με σταθερή ροή χρηματικής και εξοπλιστικής υποστήριξης από τις πετρελαιομοναρχίες, τείνουν να καταλάβουν ηγετική θέση στους κόλπους των αντικαθεστωτικών κυρίως στο πεδίο των μαχών και «ξεφεύγουν» του ελέγχου των άλλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων.

Από τη θεωρία…

Μια ενωτική αντικαθεστωτική ηγεσία, επί της οποίας η Ουάσιγκτον θα είχε διασφαλίσει μέγιστη επιρροή, και θα μπορούσε, σε συνεργασία με τμήματα του συριακού καθεστώτος, να προχωρήσει σε ανατροπή του Ασαντ θα ήταν το «ιδανικό σενάριο» για τα συμφέροντα του αμερικανικού ιμπεριαλισμού υποστηρίζει σε πρόσφατο άρθρο του στο «Φόρεϊν Αφαίρς» ο πρώην Αμερικανός πρέσβης στο Αφγανιστάν και εξαιρετικά έμπειρος διπλωμάτης Ζαλμάι Κχαλιζάντ. Επιχειρηματολογεί υπέρ μιας «στροφής» της αμερικανικής διπλωματίας που θα αφήσει κάπως στο περιθώριο τους ισλαμιστές, ακόμη και τους «Αδελφούς Μουσουλμάνους», που αντικειμενικά έχουν καλύτερες σχέσεις με δυνάμεις όπως η Τουρκία ή οι πετρελαιομοναρχίες και θα ακολουθήσουν ευκολότερα τις δικές τους «συστάσεις».

Ο Κχαλιζάντ υποστηρίζει ότι θα πρέπει «να γίνουν γρήγορα βήματα ενίσχυσης μετριοπαθέστερων φωνών στους κόλπους των αντικαθεστωτικών», οι οποίοι θα έχουν επιρροή εντός Συρίας χωρίς να την επιβάλλουν διά της βίας, και θα μπορούν να επικοινωνήσουν με κάποιο τρόπο με πρόσωπα ή τμήματα του καθεστώτος στην κατεύθυνση ενός πραξικοπήματος. Ισχυρίζεται επίσης ότι παράλληλα οι ΗΠΑ θα πρέπει να απεργαστούν ένα ευρύτερο σχέδιο διανομής της εξουσίας εντός Συρίας, στο οποίο «θα υπάρχει χώρος» και για τα ρωσικά ή και τα κινεζικά συμφέροντα, έτσι ώστε να αρθούν οι αντιρρήσεις των δύο αυτών δυνάμεων στο Συμβούλιο Ασφαλείας και να τερματιστεί η ροή βοήθειας προς το καθεστώς Ασαντ.

Ενας τέτοιος στόχος, εκτιμά ο Κχαλιζάντ, μπορεί να επιτευχθεί αν οι ΗΠΑ «γίνουν ο βασικός, αν όχι ο αποκλειστικός, χορηγός εξοπλισμού και χρημάτων» των αντικαθεστωτικών αυτών δυνάμεων. Και υπολογίζει ότι με τον τρόπο αυτό μπορεί να προετοιμαστεί το έδαφος για να περιοριστεί η δράση των ισλαμιστών ενόπλων και να πραγματοποιηθεί μια «ειρηνευτική διάσκεψη» ανάλογη με αυτήν του Ταΐφ, στη Σ. Αραβία, όπου το 1989 οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις «τα βρήκαν μεταξύ τους» και πέτυχαν τον τελικό συμβιβασμό που έβαλε τέλος στον πολυετή εμφύλιο του Λιβάνου. Ο Κχαλιζάντ, επικαλούμενος την εμπειρία του Αφγανιστάν, θεωρεί ότι αν δεν επιτευχθεί ο σχεδόν απόλυτος έλεγχος των ενόπλων αντικαθεστωτικών από τις ΗΠΑ, χωρίς ενδιάμεσες «στάσεις» στις πετρελαιομοναρχίες, η κατάσταση στη Συρία μπορεί να «εξελιχθεί αρνητικά για τα αμερικανικά συμφέροντα», ενώ έχει αρνητική άποψη για το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης.

…στην πράξη

Σχεδόν ταυτόχρονα με το άρθρο – παρέμβαση του Κχαλιζάντ, πήρε σάρκα και οστά η «εναλλακτική» αμερικανική πρόταση: η Συριακή Εθνική Πρωτοβουλία. Πρόκειται για πρωτοεμφανιζόμενη οργάνωση της οποίας την ιδρυτική διακήρυξη -5 Σεπτεμβρίου- όπου τίθενται σε αδρές γραμμές και οι στόχοι της φιλοξενεί το Ινστιτούτο για τη Μέση Ανατολή «Carnegie», γνωστή «δεξαμενή σκέψης» που προωθεί τους σχεδιασμούς του αμερικανικού ιμπεριαλισμού. Ως στόχος τίθεται η «μετάβαση της Συρίας σε ένα δημοκρατικό, κοσμικό, πλουραλιστικό, ισχυρό και σταθερό κράτος» μέσα από μια «ενωτική πολιτική ηγεσία» που θα «φέρει κοντά όλες τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης» με «συνεργατικό και συμπεριληπτικό τρόπο».

Το πλαίσιο «αρχών» της Πρωτοβουλίας είναι η «διασφάλιση της εθνικής ανεξαρτησίας και κυριαρχίας, της γεωγραφικής ενότητας της χώρας και του λαού, η έναρξη οποιασδήποτε πολιτικής μετάβασης μετά την αποχώρηση Ασαντ και όλων των συνεργατών του». Ως άμεσους στόχους θέτει τη δημιουργία ενός «ταμείου υποστήριξης», την «υποστήριξη του Ελεύθερου Συριακού Στρατού» -τον οποίο ξεχωρίζει από άλλες ένοπλες ομάδες καθώς δεν έχει ισλαμιστές μαχητές- τη διοίκηση των εδαφών που είναι εκτός του ελέγχου της Δαμασκού, την εκπόνηση ενός μεταβατικού σχεδίου και τη διασφάλιση διεθνούς αναγνώρισης.

Για να επιτευχθούν αυτά προτείνει τη δημιουργία τεσσάρων οργάνων: μιας ηγετικής επιτροπής, όπου θα εκπροσωπούνται όλες οι συμμετέχουσες συνιστώσες των αντικαθεστωτικών, ένα ανώτατο στρατιωτικό συμβούλιο, όπου θα συμμετέχουν εκπρόσωποι των ενόπλων ομάδων σχεδόν μόνο από τον «Ελεύθερο Συριακό Στρατό», μια δικαστική επιτροπή και μια μεταβατική κυβέρνηση τεχνοκρατών. Είναι μάλλον ξεκάθαρο ότι αν «περπατήσει» η Πρωτοβουλία και «κύριος μέντοράς της» είναι η Ουάσιγκτον, αυτομάτως πιέζονται έως και περιθωριοποιούνται οι ισλαμιστικές ένοπλες ή μη ομάδες αλλά υποσκάπτονται σοβαρά και τα επιτεύγματα του γαλλικού ιμπεριαλισμού.

Προφανώς δεν είναι τυχαίο ότι για την υιοθέτηση ακριβώς αυτού του πλαισίου πιέζουν ασφυκτικά οι ΗΠΑ τη σύνοδο στη Ντόχα. Και έχουν βρει και το κατάλληλο πρόσωπο για ν’ αναλάβει επικεφαλής του σχεδίου τους: τον Ριάντ Σαΐφ, 56χρονο Σύρο επιχειρηματία, ο οποίος έχει χρηματίσει και βουλευτής πριν «συγκρουστεί» με την ηγεσία Ασαντ. Ο Σαΐφ ήταν ο άνθρωπος της «Adidas» στη Συρία -από το 1993- και έχει ενδιαφέρον ότι πέντε χρόνια αργότερα άρχισε να «έχει πολιτικές αναζητήσεις» και έτσι το 2000 ίδρυσε το «Φόρουμ Ανεξάρτητου Διαλόγου» και το 2001 δήλωσε έτοιμος να φτιάξει το δικό του κόμμα. Ο ίδιος αποδίδει τις διώξεις που ακολούθησαν -δύο φορές φυλάκιση- στην πολιτική του δράση αν και μάλλον μεγαλύτερο ρόλο διαδραμάτισε η κόντρα του με την οικογένεια Ασαντ για τη διαχείριση του μονοπωλίου της κινητής τηλεφωνίας στη Συρία.

Επικίνδυνη κλιμάκωση

Οι αμερικανικές πιέσεις στη Ντόχα για την επιβολή της Πρωτοβουλίας και του Σαΐφ ήταν περισσότερο από έντονες. Εξίσου έντονη ήταν και η αντίδραση του «Εθνικού Συριακού Συμβουλίου» που μέχρι την τελευταία στιγμή -την ώρα που γράφονταν οι γραμμές αυτές- απαιτούσε ιδιαίτερη θέση στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας. Εκπρόσωποι άλλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων που στηρίζουν τους αντικαθεστωτικούς τάχθηκαν, επίσης, υπέρ της ενότητας, χωρίς, όμως, να είναι σαφές αν αποδέχονται το «ασφυκτικό» αμερικανικό πλαίσιο. Η δυστοκία στη σύσταση της νέας αυτής οργάνωσης και στους συμμετέχοντές της -καθώς και η πεποίθηση πολλών αναλυτών ότι ακόμη και αν υπάρξει αποτέλεσμα θα αμφισβητηθεί, υπονομευτεί και τροποποιηθεί το επόμενο χρονικό διάστημα- αποδεικνύει, αν μη τι άλλο, ότι η σύνοδος της Ντόχα αποτελεί σημείο κλιμάκωσης των αντιθέσεων και εντός των «φίλιων» ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επικίνδυνες και απρόβλεπτες τις εξελίξεις για τους λαούς της ευρύτερης περιοχής.

 

Ελένη Μαυρούλη

Εφημερίδα Ριζοσπάστης, 11.11.2012

Τουρκική ηγεμονία Vs Τουρκοκυπριακές αντιστάσεις

Τον Φεβρουάριο του 2012, ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας είχε δηλώσει ότι «για να μπορέσει η ΤΔΒΚ να κάνει οικονομικές μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να αλλάξει την κρατική της λειτουργία με τρόπο που οι πολιτικές αποφάσεις να λαμβάνονται από ένα κέντρο, χωρίς να μπορούν οι κατώτερες βαθμίδες να την απορρίψουν». Οι συγκεκριμένες αναφορές του Νταβούτογλου, παραπέμπουν ευθέως σε μια συνολική επανεκτίμηση της ύπαρξης, του τρόπου λειτουργίας και των στόχων που υπηρετούν οι παράνομες δομές στα κατεχόμενα. Με λίγα λόγια στις αναφορές αυτές κρύβεται ο πυρήνας της προσπάθειας για έναν ολοκληρωτικό νεοφιλελεύθερο μετασχηματισμό των κατεχομένων.

Αυτός ο μετασχηματισμός δεν έχει ως στόχο την ανατροπή του βαθύτερου χαρακτήρα των δομών που έχουν οικοδομηθεί στα κατεχόμενα, αλλά την αλλαγή της λειτουργίας τους με τρόπο που να υπηρετείται η υπόθεση της δημιουργίας μιας εντελώς νέας πολιτικό-ιδεολογικής τάξης πραγμάτων. Μια τέτοια αλλαγή χαρακτηρίζεται: 1. από το περαιτέρω άνοιγμα της οικονομίας των κατεχομένων προς το τουρκικό κεφάλαιο, 2. από την ρύθμιση της πολιτικής δομής με τρόπο που να προσαρμόζεται σε αυτούς τους νέους οικονομικούς κανόνες, 3. από την «δημιουργία» των πολιτικών πρωταγωνιστών που θα είναι οι φορείς της αλλαγής η οποία επιδιώκεται. Τα γνωστά τρίχρονα οικονομικά πρωτόκολλα είναι το εργαλείο υλοποίησης των προαναφερθέντων στόχων. Τα συγκεκριμένα πρωτόκολλα δεν πρέπει να γίνονται κατανοητά μόνο ως έγγραφα με κάποιες «τεχνικές οδηγίες», αλλά ως περιεκτικά και ολοκληρωμένα πολιτικά προγράμματα νεοφιλελεύθερης κατεύθυνσης.

Παράλληλα θα πρέπει να σημειωθεί, ότι λόγω και της υφιστάμενης σχέσης κατεχομένων-Τουρκίας, η εξαγωγή αυτού του μοντέλου εκσυγχρονισμού φέρει μαζί της στην Κύπρο, τα κεντρικά χαρακτηριστικά της συνταγής που ακολούθησε το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) στην Τουρκία. Δηλαδή το συνδυασμό του νεοφιλελευθερισμού με το σημερινό τουρκικό πολιτικό Ισλάμ. Επομένως πέραν από το περιεχόμενο της πολιτικής που εκφράζουν τα πρωτόκολλα και των συνεπειών που έχουν για ολόκληρο τον Κυπριακό λαό, είναι σημαντικό να αποκωδικοποιηθεί και η προσπάθεια νομιμοποίησης της συγκεκριμένης πολιτικής ανάμεσα στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα.

Στο πρώτο επίπεδο των συνεπειών γίνεται άμεσα αντιληπτή η περιθωριοποίηση της Τουρκοκυπριακής κοινότητας, πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά. Όμως στο δεύτερο επίπεδο της νομιμοποίησης, παρατηρείται μια έντονη προσπάθεια ιδεολογικο-πολιτικής ηγεμονίας εκ μέρους της τουρκικής κυβέρνησης. Η επιδίωξη ηγεμονίας όμως δεν γίνεται μόνο μέσα από την επιβολή του ισχυρού προς τον αδύνατο, αλλά και μέσα από την απόσπαση της συναίνεσης του αδύνατου. Δηλαδή μέσα από τη δημιουργία τέτοιων πολιτικών, ιδεολογικών ακόμα και ηθικών συνθηκών, ούτως ώστε η θέληση και το πολιτικό πρόγραμμα του ισχυρού να γίνεται αποδεκτό ως κάτι φυσιολογικό, ως προϊόν «κοινής λογικής» και ορθολογιστικής επιλογής.

Η δήλωση Έρντογαν σε Τουρκοκύπριους δημοσιογράφους το καλοκαίρι του 2011 ότι η κοινότητα «χρειάζεται ένα κόμμα όπως το δικό μας», αποτελεί ίσως την πιο χαρακτηριστική στιγμή της – υπό δημιουργία – ηγεμονίας στα κατεχόμενα. Μάλιστα προεκτείνοντας αναλύσεις για την έννοια της ηγεμονίας, όπως του Αντόνιο Γκράμσι, φαίνεται ότι το ΑΚΡ επιθυμεί να οικοδομήσει και στην Κύπρο ένα «δικό του κόσμο» που θα μοιάζει με τον «κόσμο ολόκληρης της κοινωνίας». Με αυτό τον τρόπο θα μπορέσει να παρουσιάσει τη δική του βούληση, ως την συλλογική «εθνική βούληση» και διαμέσου της να διασφαλίσει την μακροημέρευση και την σταθερότητα του νέου πολιτικού καθεστώτος στα βόρεια εδάφη.

Εδώ ακριβώς εντοπίζεται και η ιστορικής σημασίας ρήξη με την Τουρκοκυπριακή κοινότητα. Από τη μια το ΑΚΡ παρεμβαίνει ακόμα και σε πολιτικά κόμματα με την προσδοκία να αναδείξει τους «νέους» τουρκοκυπριακούς παράγοντες που χρειάζεται για να αποσπάσει τη συναίνεση της κοινωνίας. Από την άλλη όμως, το προοδευτικό κομμάτι της Τουρκοκυπριακής κοινότητας συνεχίζει να προβάλλει αντιστάσεις. Το σύνθημα των κινητοποιήσεων του 2011, «αυτή η χώρα είναι δική μας, εμείς θα την διοικήσουμε», δείχνει ότι απέναντι στη συντηρητική ηγεμονία του ΑΚΡ, οι προοδευτικές τουρκοκυπριακές δυνάμεις επιδιώκουν να απαντήσουν με τη δική τους βούληση. Απέναντι στο σχέδιο μετασχηματισμού από το ΑΚΡ επιδιώκουν να αντιπαραβάλουν ένα άλλο, τουρκοκυπριακής προέλευσης πρόγραμμα αλλαγής. Έστω και αν φαίνεται ότι στο παρόν στάδιο οι τουρκοκυπριακές αντιπολιτευτικές δυνάμεις έχουν ηττηθεί μετά τις κινητοποιήσεις του 2011, αδιαμφισβήτητο παραμένει το εξής γεγονός: Οι προοδευτικές, δημοκρατικές δυνάμεις των Τουρκοκυπρίων έθεσαν επί τάπητος με ξεκάθαρο τρόπο την ανάγκη ποιοτικής αλλαγής των σχέσεων της κοινότητάς τους με την Τουρκία. Αυτή η επιτυχία αγγίζει καθοριστικά ολόκληρη την κυπριακή ιστορία και δε θα πρέπει να αφήσει αδιάφορη την Ελληνοκυπριακή κοινότητα.

 

Νίκος Μούδουρος

Δημοσιεύθηκε στις εφημερίδες Καθημερινή και Χαραυγή στις 11.11.2012

Χάος στη Λιβύη, ρευστότητα γύρω από τη Συρία και διευρυνόμενη ένταση στα Εμιράτα

Στη βόρεια Αφρική, η ένταση φαίνεται να συνεχίζεται. Στην Τυνησία οι σαλαφιστές προκάλεσαν νέα επεισόδια στην προσπάθεια τους να επιβάλουν τον ισλαμικό νόμο στην καθημερινότητα – σε σχέση με την πώληση αλκοόλ, τη λειτουργία οίκων ανοχής κ.ο.κ. Στην Αίγυπτο, επίσης, οι ισλαμιστές άρχισαν να οργανώνουν εκδηλώσεις στους δρόμους απαιτώντας ισλαμικό νόμο. Το κέντρο βάρους, πάντως, αυτή την εβδομάδα ήταν στη Λιβύη. Μετά την κατάληψη της Bani Walid,  ακολούθησε μια εβδομάδα καταστροφών στην πόλη. όμως, όσοι νόμισαν ότι το θέμα θα τελείωνε έκαναν λάθος και πάλι. Οι συμμορίες τις οποίες εξόπλισε το ΝΑΤΟ, μάλλον θεώρησαν το free hand  που τους δόθηκε από το καθεστώς και τα δυτικά ΜΜΕ, ως δείγμα ότι μπορούν να κάνουν ότι θέλουν. Και τελικά, η βία επέστρεψε στους δημιουργούς της.

Έτσι, ενώ στην Τρίπολη γίνονταν προσπάθειες για κυβέρνηση, η όλη προσπάθεια διακόπηκε τουλάχιστον 3 φορές από καμιά εκατοστή ενόπλους, που απλώς δεν συμφωνούσαν με κάποιους υπουργούς. Σε κάποια φάση όταν οι ένοπλοι διέκοπταν και πάλι τη συζήτηση των υποτιθέμενων αντιπρόσωπων της χώρας, ο επικεφαλής δήλωσε αμήχανα στις τηλεοπτικές κάμερες που μετέδιδαν την όλη ιστορία: «πρέπει να δει ο κόσμος σε ποιές συνθήκες είμαστε αναγκασμένοι να εργαστούμε». Τελικά, την Κυριακή η βία εκράγηκε και στους δρόμους της Τρίπολης ανάμεσα σε διαφορετικές ομάδες ενόπλων, οι οποίοι μετά από τις μεταξύ τους μάχες άρχισαν να λεηλατούν ότι υπήρχε στην περιοχή.

Ταυτόχρονα, στη Βεγγάζη φαίνεται να ανεβαίνει, επίσης, η ένταση καθώς, το Σάββατο έγινε διαδήλωση υπέρ της αυτονομίας, ενώ την επομένη εκράγηκε παγιδευμένο αυτοκίνητο έξω από αστυνομικό σταθμό. Θα μπορούσε, βέβαια, να θεωρήσει κάποιος ότι η έκρηξη ήταν έργο των ισλαμιστών. Μια σειρά κειμένων ωστόσο, πρόσφατα τείνουν να υποδεικνύουν ότι μερικές από αυτές της επιθέσεις είναι μέρος της πράσινης κανταφικής αντίστασης ή της Tahloob, όπως ονομάζεται, όχι μόνο η αντίσταση, αλλά και ένα είδος οργάνωσης, με στόχο την εκδίκηση από συγκεκριμένα άτομα που πρόδωσαν την υπόθεση των κανταφικών. Σε αυτό το πλαίσιο, ένα κείμενο διεκδικεί ότι η δολοφονία του αμερικανού πρέσβη ήταν μέρος της Tahloob, όπως και η δολοφονία μιας σειράς άλλων παραγόντων – όπως του διοικητή που παρέδωσε την Τρίπολη το 2011, ή διαφόρων άλλων που εγκατέλειψαν τον Καντάφι. Σε αυτό το πλαίσιο, εντάσσεται και η απόπειρα δολοφονίας του προέδρου της Μαυριτανίας. μετά από την παράδοση ενός κανταφικου αξιωματούχου στο καθεστώς της Τρίπολης.
 

http://www.uruknet.info/?p=m92294&hd=&size=1&l=e

Στην Μέση Ανατολή, γύρω από τη Συρία, η ένταση ανεβαίνει, καθώς το κουρδικό αντάρτικο, αλλά και οι μαζικές κινητοποιήσεις εντείνονται στην Τουρκία, ενώ στην Ιορδανία η αστάθεια φαίνεται να αυξάνεται, επίσης. Σύμφωνα με μερικούς παρατηρητές, ο βασιλιάς της Ιορδανίας μπορεί τώρα να στραφεί στους σαλαφιστές ως την τελευταία ομάδα που μπορεί να συνεργαστεί μαζί του – λίγο πολύ, όπως έκανε και η συντηρητική σουνιτική ηγεσία στο Λίβανο που προσπάθησε να προσεταιρισθεί στην Αλ Κάιντα. Στην ίδια τη Συρία, συνεχίζονται οι συγκρούσεις σε μερικές περιοχές, αλλά η επικράτηση των ισλαμιστών στην αντιπολίτευση φαίνεται να προκαλεί νέους πονοκέφαλους στη δύση. Οι ΗΠΑ ζήτησαν ανοικτά, να αλλάξει η ηγεσία της αντιπολίτευσης και να περιοριστεί, κάπως, ο εξόφθαλμος ρόλος των ισλαμιστών. Εκείνες τις ημέρες, ένα βίντεο με εν ψυχρώ δολοφονία αιχμαλώτων από τους ισλαμιστές αντάρτες στη Συρία προκάλεσαν και τις επικρίσεις και του ΟΗΕ – όπου προφανώς το φιάσκο της Λιβύης φαίνεται να αποκτά περισσότερη βαρύτητα. Και αυτό, μετά από μια άλλη δολοφονία, ενός δημοφιλούς ηθοποιού, που προκάλεσε επίσης έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό, κάνοντας πιο σκληρή την αντίσταση στους ισλαμιστές.


http://cyprusnews.eu/sigma-live/670812

Σε αυτό το πλαίσιο, ο χρηματοδότης από τα εμιράτα, το Κατάρ, προσκάλεσε διάφορες ομάδες της αντιπολίτευσης για «διαβουλεύσεις».

Όμως και στα εμιράτα,η κατάσταση δεν φαίνεται να είναι πια τόσο ομαλή. Στο Μπαχρέιν, ένα χρόνο μετά τη σαουδαραβικη εισβολή και την καταστολή των κινητοποιήσεων της σιητικής πλειοψηφίας, οι διαδηλώσεις συνεχίζονται. Την περασμένη εβδομάδα, ο βασιλιάς αποφάσισε να απαγορεύσει κάθε συγκέντρωση. Ταυτόχρονα, φαίνεται, όμως, να ανεβαίνει η ένταση και στο Κουβέιτ, όπου η αντιπολίτευση επιμένει να αμφισβητεί τον εμίρη και ο μονάρχης απειλεί τους διαδηλωτές με το στρατό. Το μέγεθος των κινητοποιήσεων, αλλά και μια κάποια προβολή τους, έχει ωθήσει μερικούς να απορούν, αν υπάρχει και σαουδαραβικός δάκτυλος – ως μια προσπάθεια ανατροπής της μοναρχίας του Κουβέιτ, η οποία είχε κακές σχέσεις με το καθεστώς της Ριάντ.
 

http://angryarab.net/2012/11/01/questions–about–kuwait/

Και φυσικά, το Κουβέιτ είναι επικίνδυνα κοντά στο σιητικό Ιρακινό νότο, για να αγνοηθεί από τη Σαουδική Αραβία. Στην άλλη πλευρά της χερσονήσου, στην Υεμένη οι μάχες με την Αλ Κάιντα, αλλά και οι κινητοποιήσεις των νότιων αυτονομιστών συνεχίζονται. Σε αυτό το ρευστό τοπίο, εμφανίστηκε και ένα νέο είδος αμφισβήτησης – η «προσβολή» στο πρόσωπο του εμίρη/βασιλιά. Το θέμα εμφανίστηκε πρόσφατα στο Κουβέιτ, αλλά την περασμένη εβδομάδα αποκαλύφθηκε ότι στο Κατάρ υπάρχει φυλακισμένος ένας ποιητής γιατί πρόσβαλε τον εμίρη. Ο Αλ Τζαζίρα είναι ευαίσθητος για την δημοκρατία παντού, εκτός από το σπίτι του ιδιοκτήτη  του.
 

http://www.bbc.co.uk/news/world–middle–east-20135226

Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος της Τουρκίας έχει αρχίσει να προβληματίζει. Η παρούσα αποτυχία του αρχικού σχεδίου του Νταβούτογλου αποδίδεται στις συγκυρίες εν μέρει, αλλά  από μερικούς αναλυτές και σε ένα είδος υπερβολικής επέκτασης της Άγκυρας. Οι κακές της σχέσεις με τον περίγυρο της, σαφώς, δεν αντικατοπτρίζουν το όραμα της ήπιας δύναμης που πρόβαλλε η Τουρκία πριν λίγα χρόνια. Σε αυτή τη φάση, είναι σε κόντρα, σχεδόν, με ολόκληρο τον περίγυρο της. Μια θεωρία είναι ότι η Τουρκία ποντάρει πια σε ένα τρίγωνο Τουρκίας- Αιγύπτου-Μοναρχιών του Κόλπου. Η Αίγυπτος έχει, βέβαια, συμβολικό βάρος, αλλά ο Μόρσι δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να είναι Νάσερ, και γενικότερα, στην παρούσα συγκυρία, όχι μόνο δεν είναι ένα σταθερό καθεστώς, αλλά ούτε και πλούσιο για να λειτουργήσει αυτόνομα. Και βρίσκεται, βέβαια, σε μια ψυχρή σχέση με τις Μοναρχίες του Κόλπου, οι οποίες έχουν τα δικά τους εσωτερικά προβλήματα.

http://www.counterpunch.org/2012/11/02/ottoman–deja–vu/

 

 

 

 

Δημοσίευση: Δέφτερη Ανάγνωση, 6.11.2012

www.defterianaynosi.com