ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΤΕΡΑ

Ένα από τα στοιχεία που επηρεάζουν την πολιτική της Τουρκίας στο Κυπριακό ήταν διαχρονικά η «επανεφεύρεση» της Ανατολικής Μεσογείου. Η ιδεολογική κατασκευή της Ανατολικής Μεσογείου είναι σημαντική γιατί μπορεί να αποκαλύψει τη διαδικασία δημιουργίας ζητημάτων ασφάλειας ή και την αξιοποίηση πραγματικών απειλών μέσα από τις οποίες ο γεωπολιτικός προσανατολισμός ενός κράτους αναδιαμορφώνεται. Υπό αυτή την έννοια η «κατασκευή» μιας περιοχής – στη συγκεκριμένη περίπτωση της Ανατολικής Μεσογείου – αποτελεί προσπάθεια της εξουσίας να αποκτήσει έλεγχο μέσα από τον οποίο θα «δημιουργήσει» πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά την περιοχή που επιθυμεί να επηρεάζει. Το ιδεολογικό υπόβαθρο και το πολιτικό πρόγραμμα μιας κυβέρνησης, καθώς και οι ευρύτερες τοπικές και διεθνείς συνθήκες έχουν το δικό τους ρόλο στο πώς μια εξουσία αντιλαμβάνεται μια περιοχή. Όλα τα πιο πάνω συγκροτούν ένα συγκεκριμένο γεωπολιτικό δόγμα μέσα από το οποίο τελικά προκύπτουν και νομιμοποιούνται οι πολιτικές εθνικής ασφάλειας.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η Κυπριακή Δημοκρατία ως «στοιχείο εχθρικής περικύκλωσης» της Τουρκίας»

Μια απλή ματιά στους βασικούς οικονομικούς δείκτες των κατεχομένων δείχνει ότι από το 1974 μέχρι σήμερα η χωριστή τουρκοκυπριακή οικονομία καταγράφει μια μορφή ανάπτυξης. Το ΑΕΠ των κατεχομένων το 1977 ήταν μόλις 210 εκατομμύρια δολάρια, ενώ το 2017 ήταν περίπου 5,5 δις δολάρια. Το 1977 το κατά κεφαλή εισόδημα ήταν περίπου 1450 δολάρια, ενώ το 2017 υπολογίζεται περίπου σε πάνω από 14 χιλιάδες δολάρια. Οι εξαγωγές των Τουρκοκυπρίων των 1977 ήταν 24 εκατομμύρια δολάρια, ενώ το 2017 ήταν 106 εκατομμύρια δολάρια. Οι εισαγωγές το 1977 ήταν 82 εκατομμύρια δολάρια και το 2017 έφτασαν τα 1,7 δις δολάρια. Όμως είναι επίσης γεγονός ότι η οικονομική ανάπτυξη και η σχετική άνοδος του βιοτικού επιπέδου που καταγράφηκε την περίοδο μετά το 1974, συνοδεύεται από μια διαδικασία άρσης σχεδόν όλων των προοπτικών συλλογικής ανάπτυξης και πολιτικής αυτονόμησης της κοινότητας. Στο σημείο αυτό λοιπόν καταγράφεται και η περιπλοκότητα μιας σφαιρικής ανάλυσης της οικονομικής κατάστασης στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Το 2019 ως «σημείο καμπής» στην κηδεμονία της οικονομίας των κατεχομένων»

Παρόλο που οι εκλογές για την ανάδειξη του νέου Τουρκοκύπριου ηγέτη είναι καθορισμένες για τον Απρίλιο του 2020, είναι γεγονός ότι τόσο στο παρασκήνιο, όσο και στο προσκήνιο της πολιτικής πραγματικότητας της κοινότητας έχουν ξεκινήσει οι αντιπαραθέσεις και οι ανταγωνισμοί. Το πλαίσιο του προς το παρόν «σιωπηλού» αλλά ιδιαίτερα πολωτικού σε περιεχόμενο προεκλογικού περιβάλλοντος έχει δύο γενικά χαρακτηριστικά: Το πρώτο είναι ότι περιορίζεται αυστηρά στην πολιτική ελίτ και δεν σχετίζεται ουσιαστικά με τις καθημερινές ανησυχίες επιβίωσης των πλατιών στρωμάτων της κοινότητας. Με αυτό τον τρόπο, η αντιπαράθεση εγκλωβίζεται σε ένα περιβάλλον απαξίωσης και στο παρόν στάδιο δεν «αφορά» στο εκλογικό σώμα. Το δεύτερο χαρακτηριστικό είναι ότι η αντιπαράθεση αυτή φέρει μαζί της τους γενικούς άξονες μέσα στους οποίους θα καθοριστούν τον επόμενο χρόνο οι βασικές εξελίξεις. Η μορφή της λύσης του Κυπριακού, οι εξελίξεις στα ενεργειακά και η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και οι αντιφάσεις της δύσκολης κοινωνικοοικονομικής πραγματικότητας, αποτελούν πτυχές που από «νωρίς» φαίνεται να επηρεάζουν την πορεία προς τον Απρίλιο του 2020.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Πτυχές μιας πρόωρης προεκλογικής των Τουρκοκυπρίων»

Συγκρουόμενες ιδιότητες των κλειστών και ανοιχτών οδοφραγμάτων στο τουρκοκυπριακό πλαίσιο

Η βίαιη διαφοροποίηση του κυπριακού γεωγραφικού χώρου που προκλήθηκε από την εισβολή της Τουρκίας το 1974, προκάλεσε πολλές αρνητικές συνέπειες. Μεταξύ αυτών ήταν και ο εξαναγκασμός σε νέες ιδεολογικές έννοιες και αντιλήψεις για την περιγραφή του τοπίου, οι οποίες προηγουμένως δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν ή εάν υπήρχαν είχαν διαφορετικό περιεχόμενο. Ο διαμελισμός του εδάφους και του πληθυσμού έκτισε την βάση πάνω στην οποία το πολιτικό λεξιλόγιο του Κυπριακού προβλήματος αναγκαστικά διευρύνθηκε. Από τη μια πλευρά της διαχωριστικής γραμμής βρίσκονται οι κατεχόμενες περιοχές, οι μη ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία. Από την άλλη είναι οι ελεύθερες. Ακόμα και η προαναφερθείσα περιγραφή αναγκάζεται να συμπεριλάβει την αναφορά σε «δύο πλευρές», οι οποίες ως τέτοιες, δηλαδή ως δύο χωριστές οντότητες στο χώρο, δεν μπορούσαν να αντικατοπτριστούν στο δημόσιο πολιτικό λόγο πριν από το 1974. Τουλάχιστον δεν μπορούσαν να αντικατοπτριστούν στο εύρος, την ένταση και το περιεχόμενο που απέκτησαν μετά το 1974.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Κλειστά και ανοικτά οδοφράγματα στο Τουρκοκυπριακό πλαίσιο»

Όπως ήταν αναμενόμενο στις συγκυρίες της έντονης οικονομικής αποσταθεροποίησης που βιώνει η Τουρκία σήμερα, η πόλωση και η αντιπαράθεση στη δημόσια σφαίρα εντατικοποιήθηκε. Πολλές και διαφορετικές θέσεις, απόψεις και αναλύσεις αντιπαρατίθενται με στόχο να εξηγήσουν τη σημερινή δύσκολη οικονομική κατάσταση στη χώρα. Ο πραγματικά μεγάλος όγκος «υλικού», ο οποίος προέκυψε μέσα από την αντιπαράθεση του τελευταίου χρονικού διαστήματος μπορεί να διαχωριστεί γενικά σε τρεις μεγάλες ομάδες – σχολές σκέψης:

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Πτυχές της οικονομικής αποσταθεροποίησης της Τουρκίας»

Αφώτιστες στιγμές κυπριακής ιστορίας 7

Το 2001 η καθηγήτρια Ιστορίας Nilgün Orhon εργαζόταν ήδη για 10 χρόνια στην εκπαίδευση. Ο πατέρας της πέθανε στον πόλεμο του 1974. Ο θείος της ήταν ο Alper Orhon ένας από τους πρωταγωνιστές της προσπάθειας ανοικοδόμησης στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα μετά το 1974 και γνωστή προσωπικότητα της σοσιαλδημοκρατίας. Η Nilgün Orhon όπως και πολλοί συνάδελφοι της εκπαιδευτικοί, ήταν ιδιαίτερα πολιτικοποιημένη και έντονα δραστηριοποιημένη στην υπόθεση της ειρήνης στην Κύπρο. Αρθρογραφούσε συχνά στην εφημερίδα Avrupa. Το κείμενο της με τίτλο “Γράμμα στην μπουκάλα” (Şişedeki Mektup) δημοσιεύθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2001 και έμελλε να γίνει ένα από εκείνα τα «πολιτικά σημεία σταθμός» στην εξεγερσιακή κατάσταση που βίωνε τότε η Τουρκοκυπριακή κοινότητα.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Το γράμμα στην μπουκάλα. Μια «λογοκριμένη» τουρκοκυπριακή εμπειρία από τη διχοτόμηση της Κύπρου»