Συντηρητισμός – Σελίδα 9

Τουρκία: Στον αστερισμό της σύγκρουσης Ερντογάν-Γκιουλέν

ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΤΟΥΡΚΟΥ ΖΩΓΡΑΦΟΥ ΕΡΚΟΥΤ ΤΕΡΛΙΚΣΙΖ

Ιστορικά προαπαιτούμενα για την κατανόηση της σύγκρουσης

2 Φεβρουαρίου 2014

της Σίας Αναγνωστοπούλου

Εδώ και δύο περίπου μήνες, η πολιτική ζωή της Τουρκίας κινείται στον αστερισμό της σύγκρουσης Eρντογάν-Γκιουλέν. Για να κατανοήσουμε την ουσία και το πολιτικό της βάρος, χρειάζεται να δούμε μερικά ιστορικά δεδομένα, για τον τρόπο με τον οποίο συγκροτήθηκε η δημοκρατία στη χώρα. Το δημοκρατικό πολιτικό σύστημα στην Τουρκία συγκροτήθηκε, λοιπόν, μέσα από μια μάχη που υπερκαθορίστηκε από ένα αντιδημοκρατικό ερώτημα: Ποιο ηγεμονικό όραμα εξασφαλίζει στην Τουρκία τον ρόλο του ισχυρού, επομένως δυτικού κράτους στην περιοχή; Από αυτό το ερώτημα, το οποίο έθεσε με όρους διχαστικών και συγκρουσιακών διλημμάτων η νατοϊκή κυρίως «Δύση» για λογαριασμό της Τουρκίας, προέκυψαν δύο αντίπαλα ηγεμονικά οράματα, που ενίσχυαν τη θέση δύο αυταρχικών δυνάμεων — στρατού και Ισλάμ: το όραμα του κοσμικού κράτους-έθνους του κεμαλισμού, και το όραμα του εθνοθρησκευτικού κράτους-κοινότητας του τουρκοϊσλαμισμού. Η Τουρκία λοιπόν βρήκε τη θέση της στον «πολιτισμένο κόσμο», όχι ως δημοκρατική χώρα, αλλά επειδή μπορούσε να αναπαράγει μια μόνιμη εσωτερική απειλή, ως μέσον νομιμοποίησης της ενίσχυσης του ισχυρού, αυταρχικού κράτους.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Τουρκία: Στον αστερισμό της σύγκρουσης Ερντογάν-Γκιουλέν»

Η κατάρρευση της Τουρκίας ως επιθυμία και ως εργαλείο ανάλυσης

Για μια ακόμη φορά, η πολιτική κρίση στην Τουρκία γίνεται αντικείμενο αναλύσεων και εκτιμήσεων που πολλές φορές δεν ανταποκρίνονται σε μια αντικειμενική και ψύχραιμη παρουσίαση της κατάστασης. Ουσιαστικά αυτές οι αναλύσεις παραπέμπουν σε μια κατάσταση όπου μια αόριστη «επιθυμία» γίνεται η βάση της εκτίμησης των πραγματικών γεγονότων. Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω, πρώτα υπογραμμίζεται το αποτέλεσμα της «επιθυμίας» και στη συνέχεια τα γεγονότα ερμηνεύονται με τρόπο που να την επιβεβαιώνουν. Επομένως το συμπέρασμα προηγείται της ανάλυσης της πραγματικής κατάστασης.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η κατάρρευση της Τουρκίας ως επιθυμία και ως εργαλείο ανάλυσης»

Η πολιτική κρίση στην Τουρκία δεν αφορά μόνο τον έλεγχο του κράτους

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΜΟΥΔΟΥΡΟ

Κυριακή 12 Ιανουαρίου 2014

Εφημερίδα ΕΠΟΧΗ

Ο Νίκος Μούδουρος, συγγραφέας του βιβλίου «Ο Μετασχηματισμός της Τουρκίας. Από την Κεμαλική κυριαρχία στον «ισλαμικό» νεοφιλελευθερισμό», μιλά στην «Εποχή» για τα ιδεολογικοπολιτικά χαρακτηριστικά της ενδοϊσλαμικής σύγκρουσης και τις επιπτώσεις της στην πολιτική ζωή της Τουρκίας.

Τη συνέντευξη πήρε ο Αδάμος Ζαχαριάδης

Το σχήμα σύγκρουσης Ισλαμιστών-Κεμαλιστών έχει πλέον αλλάξει; Ποια είναι τα ιδεολογικοπολιτικά χαρακτηριστικά της ενδοϊσλαμικής σύγκρουσης που παρακολουθούμε;

Το σχήμα Ισλάμ εναντίον Κεμαλιστών είναι, με τα νέα δεδομένα, αναχρονιστικό. Βέβαια, εδώ και χρόνια το σχήμα αυτό δεν ήταν ικανό να αναλύσει και να εξηγήσει τις κοινωνικές δυναμικές που καθόριζαν τους προσανατολισμούς και τις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες της χώρας. Με τα τελευταία γεγονότα, αναδεικνύεται ξεκάθαρα ο ενδοϊσλαμικός χαρακτήρας της αντιπαράθεσης. Πρόκειται δηλαδή για τον ανταγωνισμό δύο μεγάλων ισλαμικών ρευμάτων της Τουρκίας. Βέβαια, η αντιπαράθεση αυτή δεν είναι καινούργια, αλλά υποβόσκει αρκετά χρόνια καταλήγοντας άλλοτε σε συγκλήσεις και συνεργασία με κορυφαία το «πραξικόπημα του διαδικτύου» το 2007 και άλλοτε σε εσωτερικούς ανταγωνισμούς.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η πολιτική κρίση στην Τουρκία δεν αφορά μόνο τον έλεγχο του κράτους»

Η κρίση στην Τουρκία: σύμπτωμα αστάθειας ή ωρίμανσης ενός πολιτικού σκηνικού και μια νέας γεωπολιτικής εικόνας;

Το σκάνδαλο των υποθέσεων διαφθοράς στελεχών και ατόμων γύρω από την κυβέρνηση Ερντογάν ήρθε λίγους μήνες μετά τη ξαφνική αμφισβήτηση του Ερντογάν από τις κινητοποιήσεις για την πλατεία Γκεζί και λίγους μήνες πριν τις τοπικές εκλογές – δίνοντας έτσι την εικόνα μια κρίσης για την νομιμότητα του Ερντογάν, αλλά και μια ενδεχόμενη κρίση στην Τουρκία. Όμως, μπορεί τελικά η κρίση να είναι και σύμπτωμα μια ωριμότητας του τουρκικού πολιτικού συστήματος, έστω και αν αυτό σημαίνει περιορισμό των φαντασιώσεων του Ερντογάν…

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η κρίση στην Τουρκία: σύμπτωμα αστάθειας ή ωρίμανσης ενός πολιτικού σκηνικού και μια νέας γεωπολιτικής εικόνας;»

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για τις εξελίξεις στην Τουρκία

Η απλή ανάλυση μπορεί να οδηγήσει σε πιο σφαιρικά συμπεράσματα, ακόμα και σε περιπτώσεις πολύπολκων εξελίξεων. Το τελευταίο χρονικό διάστημα ακούστηκαν και γράφτηκαν πολλά για την κρίση στην Τουρκία. Το μέγεθος και η σημασία της αντιπαράθεσης στη χώρα λοιπόν φαίνεται να είναι μια καλή ευκαιρία αναστοχασμού της Τουρκίας και των ελίτ της εξουσίας της. Οι αναζητήσεις για τις εξελίξεις στη χώρα, είναι πάντοτε χρήσιμες εφόσον διεξάγονται με ψυχραιμία, καθαρότητα σκέψης και σοβαρή μελέτη των πρωτογενών πηγών. Με αυτό το σκεπτικό μερικές από τις κυριότερες πτυχές της σημερινής κρίσης στην Τουρκία, προκύπτουν μέσα από απλές ερωτήσεις-απαντήσεις.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ερωτήσεις-Απαντήσεις για τις εξελίξεις στην Τουρκία»

Η ενδοϊσλαμική αντιπαράθεση στη «μετακεμαλική» Τουρκία

Ο Όμιλος Φίλων Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού «ΕΛΕΥΣΙΣ» διοργανώνει ΔΙΑΛΕΞΗ με θέμα «Η ενδοϊσλαμική αντιπαράθεση στη ‘μετακεμαλική’ Τουρκία».

Τετάρτη, 15 Ιανουαρίου 2014

Ώρα 7:45 μ.μ

Τουρκία: Από τον κεμαλισμό στους «νεο-ισλαμιστές»

Εκπομπή Ιστορικές Διαδρομές στον ΑΣΤΡΑ 92,8 στις 8 Ιανουαρίου 2014

Ανάλυση των εξελίξεων από την πτώση της οθωμανικής αυτοκρατορίας, στην ίδρυση του τουρκικού κράτους μέχρι τη σημερινή κρίση στην Τουρκία. Ποιος ο ρόλος των κεμαλιστών; Ποιος ο ρόλος του κοσμικού κράτους; Ποιες οι επιδιώξεις των ισλαμιστών; Τι συμβαίνει σήμερα στην Τουρκία;

Από την Κεμαλική δεσποτική κυριαρχία στον «ισλαμικό» Αυταρχισμό

Πεσμαζόγλου Στέφανος

Εφημερίδα Αυγή, 04.01.2014

ΝΙΚΟΣ ΜΟΥΔΟΥΡΟΣ, Ο Μετασχηματισμός της Τουρκίας. Από την Κεμαλική κυριαρχία στον «ισλαμικό» νεοφιλελευθερισμό, πρόλογος Σία Αναγνωστοπούλου, επίμετρο Σταύρος Τομπάζος, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, σελ. 463

Σπάνια η έκδοση ενός βιβλίου έρχεται να φωτίσει όσα ακολούθησαν ένα χρόνο μετά στην κοινωνία και την πολιτική μιας χώρας. Στις σπάνιες αυτές περιπτώσεις εντάσσεται το βιβλίο του Μούδουρου, καθόσον σε στιγμή μέγιστου αναβρασμού, που εκδηλώθηκε με ένταση με αφορμή το Πάρκο Γκεζί στο Τακσίμ αλλά παίρνει ένα μεγάλο βάθος με το ρήγμα το ενδο-ισλαμικό στην Τουρκία με όλη την οσμή των σκανδάλων όπου εμπλέκονται υπουργοί και άλλοι πολλοί παράγοντες – και την αντιμετώπισή τους στα πλαίσια θεωριών συνωμοσίας (από το Τακσίμ μέχρι σήμερα). Δεν είναι διόλου απλή η ερμηνεία πολυσύνθετων φαινομένων και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην ανάλυσή τους, όταν μάλιστα εμπλέκονται και διεθνείς παράγοντες, όπως το τετράπτυχο των σχέσεων Τουρκίας-Ιράν-ΗΠΑ-Ισραήλ και φυσικά το Λαβυρινθώδες Κουρδικό· όταν ακόμη έχει προηγηθεί μια παρατεταμένη περίοδος σύγκρουσης με το αυταρχικό στρατοκρατικό Κεμαλικό κατεστημένο και η πάταξη φαινομένων διαφθοράς για να υποκατασταθούν με μια αναδυόμενη νέα αυταρχική εξουσία, με τη δική της σοβαρή εμπλοκή σε σκάνδαλα και τις απόπειρες συγκάλυψής τους (παρεμβάσεις σε αστυνομία και δικαιοσύνη). Το βιβλίο πιάνει το νήμα της διαπλοκής στην σχέση Ισλάμ και Πολιτικής σε όλη την διάρκεια του 20ού αιώνα από την ίδρυση του Τουρκικού Έθνους-Κράτους.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Από την Κεμαλική δεσποτική κυριαρχία στον «ισλαμικό» Αυταρχισμό»

Η Κύπρος από την «κεμαλική» εθνική ασφάλεια στην «ισλαμική» ενσωμάτωση

Ομιλία που κατατέθηκε στην Επιστημονική Ημερίδα του Τμήματος Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών και του Ινστιτούτου Ερευνών Προμηθέας

Λευκωσία – 23 Νοεμβρίου 2013

Νίκος Μούδουρος

«Δεν είμαι υπέρ της συνέχισης της πολιτικής των τελευταίων 30-40 χρόνων στην Κύπρο. Η Κύπρος δεν είναι προσωπική υπόθεση του κυρίου Ντενκτάς»[1]. Με τα λόγια αυτά ο ηγέτης του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), Recep Tayip Erdoğan, λίγους μήνες πριν εκλεγεί Πρωθυπουργός, εξήγγειλε τη νέα προσέγγιση της Τουρκίας στο Κυπριακό. Αυτή η δήλωση ερμηνεύθηκε από αρκετούς ως ένα «επικοινωνιακό τέχνασμα». Οι εξελίξεις στη συνέχεια όμως, έδειξαν ότι η διαφοροποίηση της τουρκικής πολιτικής στην Κύπρο αξίζει βαθύτερης ανάλυσης. Τόσο σε σχέση με τις αλλαγές σε διεθνές επίπεδο, όσο και σε σχέση με τον εσωτερικό μετασχηματισμό της χώρας. Η παρουσίασή αυτή, έχει ως στόχο να αναδείξει τουλάχιστον μερικούς από τους λόγους που οδήγησαν την Άγκυρα σε μια νέα προσέγγιση για την Κύπρο γενικά και για το Κυπριακό πρόβλημα ειδικά.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η Κύπρος από την «κεμαλική» εθνική ασφάλεια στην «ισλαμική» ενσωμάτωση»

Μερικά συμπεράσματα και πιθανά σενάρια από την κρίση στην Τουρκία

Μετά την κορύφωση της ενδοϊσλαμικής κρίσης κατά το οκταήμερο 17-25 Δεκεμβρίου 2013, η Τουρκία στιγματίζεται από την «μητέρα όλων των μαχών». Η «εμφύλια διαμάχη» που διεξάγεται στη βάση των ανταγωνισμών για αναδιαμόρφωση του ισλαμικού χώρου στην Τουρκία τόσο σε επίπεδο οικονομίας, όσο και σε επίπεδο πολιτικής, αναμένεται να συνεχιστεί το 2014. Υπό αυτά τα δεδομένα, το 2014 θα είναι μια δύσκολη χρονιά με πολλές συνέπειες στην τουρκική κοινωνία, αλλά και ευρύτερα στην περιοχή μας, ιδιαίτερα λαμβάνοντας υπόψη το ρόλο της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Συνεπώς μια πρώτη εκτίμηση της κατάστασης έτσι όπως διαμορφώνεται σήμερα, καθώς και η καταγραφή κάποιων πιθανών σεναρίων για τους επόμενους μήνες, είναι αναγκαία στοιχεία στην προσπάθεια για μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα των ανακατατάξεων που σημειώνονται.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Μερικά συμπεράσματα και πιθανά σενάρια από την κρίση στην Τουρκία»