Η «νέα Τουρκία» και η «νέα Κύπρος»

yeniturkiye yenikibris

Μια συζήτηση για το ιδεολογικό υπόβαθρο της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής και τη σύνδεσή του με την Τουρκοκυπριακή Κοινότητα[1]

«Αυτή η στιγμή δεν είναι αποχαιρετισμός, δεν είναι η λήξη… Είναι μια φρέσκια αρχή… Είναι μια Fatiha, είναι ένα νέο ξεκίνημα»[2]. Με αυτά τα λόγια ο Recep Tayyip Erdoğan, τέλειωσε την ομιλία του κατά την εκδήλωση ανακήρυξης της προεδρικής του υποψηφιότητάς την 1η Ιουλίου 2014. Στο σημείο αυτό η χρήση του όρου Fatiha πλαισιώνεται από μια βαθύτερη ιστορική σημασία. Το Al-Fatiha είναι το πρώτο κεφάλαιο του Κορανίου, όμως την ίδια στιγμή θεωρείται το «ανοιχτήρι» του ιερού βιβλίου των Μουσουλμάνων που συμπεριλαμβάνει το γενικό μήνυμα της ισλαμικής θρησκείας. Συνεπώς η πολιτική σημασία της χρήσης αυτού του όρου, ξεφεύγει από το απλό θρησκευτικό μήνυμα. Παραπέμπει σε μια «νέα» σελίδα της ιστορίας της χώρας, σε ένα ξεκίνημα για την οικοδόμηση αυτού που ονομάστηκε η «νέα Τουρκία». Μια φράση που σήμερα αποτελεί δομικό κομμάτι του κυρίαρχου ηγεμονικού λόγου και που ως τέτοια επηρεάζει το γενικότερο ιδεολογικό πλαίσιο στη χώρα.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η «νέα Τουρκία» και η «νέα Κύπρος»»

Η επιβίωση των Τουρκοκυπρίων: Ζήτημα σύγκρουσης ενός «εθνικού» και ενός «κυπροκεντρικού» εκσυγχρονισμού

koulturasyndetikosistos

Ένα μνημόνιο ως εργαλείο επιβίωσης. Αλλά ποιων η επιβίωση;

Στις 3 Φεβρουαρίου 2015, το Τουρκοκυπριακό εμπορικό και βιομηχανικό επιμελητήριο δημοσίευσαν μια κοινή ανακοίνωση με τίτλο «Δε μπορεί να γίνει αποδεχτή η συνέχιση του στάτους κβο στο δημόσιο»[1]. Οι κοινές ανακοινώσεις των δύο επιμελητηρίων μπορεί να μην είναι σπάνιο φαινόμενο, όμως δεν αποτελούν τον κανόνα. Και αυτό γιατί ακόμα και σήμερα υπάρχει διαφοροποίηση ανάμεσα στην τουρκοκυπριακή επιχειρηματική ελίτ. Η διαφοροποίηση εντοπίζεται τόσο στις συνθήκες εμφάνισης της κάθε ομάδας του τουρκοκυπριακού κεφαλαίου, όσο και στις πηγές ενίσχυσης τους ιδιαίτερα την περίοδο που ακολούθησε την εισβολή του 1974. Η συγκεκριμένη κοινή ανακοίνωση όμως έχει τη δική της πολυδιάστατη σημασία, κυρίως ως μια χαρακτηριστική έκφραση ταύτισης απόψεων σε ένα συγκεκριμένο και στρατηγικής σημασίας θέμα.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η επιβίωση των Τουρκοκυπρίων: Ζήτημα σύγκρουσης ενός «εθνικού» και ενός «κυπροκεντρικού» εκσυγχρονισμού»

Οι Κύπριοι και το νερό του Έρντογαν

Ονομάστηκε «έργο του αιώνα» και για πολλούς ειδικούς του τομέα, εάν υλοποιηθεί θα αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία. Ο λόγος για τον υποθαλάσσιο αγωγό μεταφοράς νερού από την Τουρκία στην Κύπρο, ο οποίος θα μεταφέρει 75 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού ετησίως. Μελλοντικά σχεδιάζεται όπως ο αγωγός αυτός συμπεριλάβει και τη μεταφορά ηλεκτρισμού. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα του τουρκικού και τουρκοκυπριακού Τύπου, το έργο βρίσκεται στα τελικά του στάδια. Στόχος η λειτουργία του την 20η Ιουλίου 2015…

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Οι Κύπριοι και το νερό του Έρντογαν»

Πρώτες προεκλογικές εικόνες της Τουρκίας

page_orcnin-secim-anketine-gore-hangi-parti-yuzde-kac-oy-alacak_761761962

Δημοσκόπηση της εταιρείας ORC στην Τουρκία, η οποία δημοσιεύθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2015, δίνει τα εξής αποτελέσματα:

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Πρώτες προεκλογικές εικόνες της Τουρκίας»

Περί μουσουλμανικής οργής και Τουρκίας…

tsekourodentro

Πτυχές μιας συζήτησης που πρέπει να αρχίσει

Μια από τις κυρίαρχες αναγνώσεις της τρομοκρατικής επίθεσης στο Παρίσι στις 7 Ιανουαρίου 2015, παραπέμπει σαφώς στην «ασυμβατότητα» του Ισλάμ με ζητήματα όπως η δημοκρατία, οι βασικές ελευθερίες και η πρόοδος. Η συγκεκριμένη αντίληψη του τύπου «η Δύση θα νικήσει» (μια πολύ παλιά συζήτηση) είναι προβληματική γιατί με συγκεκριμένο τρόπο αφήνει εκτός της ανάλυσης μερικά βασικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων είναι: 1) την άκριτη αποδοχή της θέσης ότι όσα βιώνουμε σήμερα και είναι γνωστά ως πολιτισμός αποτελούν αποκλειστικά και μόνο προϊόν της Δύσης. 2) την αποδοχή της θέσης ότι οι θρησκείες γενικά και η ισλαμική θρησκεία συγκεκριμένα, δεν έχουν σχέση με την κοινωνική, οικονομική και πολιτική εξέλιξη της ανθρωπότητας. Κάτι που αφαιρεί την ιστορικότητα του φαινομένου της θρησκείας, αλλά ταυτόχρονα οδηγεί και στη μελέτη των θρησκειών (βλέπετε Ισλάμ) ως των «αποκλειστικών παράγωγων» της βίας. 3) στην κυπριακή περίπτωση, τα πιο πάνω συνδέονται σε πολλές περιπτώσεις με μια απευθείας ταύτιση των όσων διαδραματίζονται σε σχέση με την ακραία έκφραση του Ισλάμ με το τουρκικό κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ). Αυτό με τη σειρά του θολώνει περισσότερο την κατάσταση στην Τουρκία και εμποδίζει την ανάπτυξη μιας περιεκτικής συζήτησης για τις ιδεολογικές μεταβολές της χώρας.  Στόχος αυτού του κειμένου δεν είναι οι απαντήσεις στα πιο πάνω θέματα, αλλά η υπογράμμιση κάποιων ευρύτερων ζητημάτων, τα οποία μπορούν να συμβάλουν σε μια ουσιαστικότερη συζήτηση για τις επιπτώσεις που έχουν τα πρόσφατα γεγονότα του Παρισιού.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Περί μουσουλμανικής οργής και Τουρκίας…»

Τουρκία: ένας «αλλοπρόσαλλος» γείτονας;

2014-11-18-tevfikileri-02

ΤΗΣ ΣΙΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

Την προηγούμενη εβδομάδα το Κέντρο Νεότερης Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου και η Πρωτοβουλία για την Υπεράσπιση της Κοινωνίας και της Δημοκρατίας συνδιοργάνωσαν εκδήλωση για τις τελευταίες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, με ομιλητές τους Χαμίτ Μποζαρσλάν (Παρίσι), Τζενγκίζ Ακτάρ (Κωνσταντινούπολη) και Νίκο Μούδουρο (Λευκωσία). Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας -με αφορμή και τα τελευταία γεγονότα της παραβίασης της κυπριακής ΑΟΖ- στο πλαίσιο των μεγάλων κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών τριγμών που γνωρίζει τα τελευταία χρόνια η Μέση Ανατολή.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Τουρκία: ένας «αλλοπρόσαλλος» γείτονας;»

Το Κυπριακό ζήτημα σε ένα καινούργιο απρόβλεπτο κόσμο. Προς αλλαγή παραδείγματος;

chronosmag

Η ένταση της βίας στη Μέση Ανατολή και των ανταγωνισμών στην Ανατολική Μεσόγειο, φαίνεται να αποτελούν μια νέα ευκαιρία κριτικής αξιολόγησης του γεωπολιτικού οράματος της Τουρκίας, μέσα στα σημερινά δεδομένα. Η Τουρκία αναμφίβολα παίζει καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις, ενώ οι ενέργειες της το επόμενο χρονικό διάστημα θα έχουν στρατηγικό χαρακτήρα ιδιαίτερα στην υπόθεση υλοποίησης ή αποτυχίας των δικών της στόχων. Λόγω της κρισιμότητας των εξελίξεων αποτελεί πλέον αναγκαιότητα μια προσπάθεια ολιστικής αντιμετώπισης της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Μια τέτοια αντιμετώπιση της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας θα πρέπει να τοποθετείται μέσα στην ολότητα των κοινωνικών σχέσεων[1], έτσι όπως εξελίσσονται τόσο στο εσωτερικό της όσο και στην περιφέρεια της. Με αυτό το σκεπτικό, η εξωτερική πολιτική της χώρας δε θα πρέπει να θεωρείται ξεκομμένη από τις διάφορες οικονομικές και πολιτικές δομές που προκύπτουν σε αυτήν ως αποτέλεσμα της καπιταλιστικής ανάπτυξης[2]. Την ίδια στιγμή δε θα πρέπει να θεωρείται αποκομμένη από τις γενικότερες διεθνείς και περιφερειακές αλλαγές, ιδιαίτερα αυτές που προκαλούν μια συνολική αναδιάταξη στόχων πολλών κρατών στην εξωτερική τους πολιτική[3].

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Το Κυπριακό ζήτημα σε ένα καινούργιο απρόβλεπτο κόσμο. Προς αλλαγή παραδείγματος;»

Rethinking Kemalism: Foucauldian attempt to understand the decline of Kemalism in Turkey

images

L E C T U R E

The Department of Turkish and Middle Eastern Studies

invites you to the lecture:

Rethinking Kemalism: Foucauldian attempt to understand the decline of Kemalism in Turkey

Speaker:

Mertkan Hamit

PhD candidate, Legal and Political Theory

 Abstract:

In this lecture my aim is to introduce Foucauldian approach of power and interrogate Kemalist interpretations of power. In my analysis, I am going to question the declining power of Kemalism in Turkey from a Foucauldian perspective and my primary aim is to deconstruct mainstream narratives of power where the Kemalist decline can be explained beyond the Kemalist versus Islamist dichotomy. In this analysis, I am going to provide rather alternative way of reading the history and draw broader conclusions for the debates on the ways that we approach to the power.

Short CV:

Mertkan Hamit completed his undergraduate studies (Ba) in the Department of Economics of the Marmara University and he continued with postgraduate studies (Ma) on South East European Studies at the National and Kapodistrian University of Athens. He is currently a PhD candidate on Human Rights at the School of Law and Social Sciences of the University of East London. His research interests include the Human Rights, Political Economics, Political and Legal Theory, Discourse Analysis and Nationalism. 

 

Tuesday, 23 September 2014

7:30 p.m.

Room A019, Old Campus

University of Cyprus

Ερωτηματικά στην τουρκική οικονομία

ekonomi

Το πρώτο τρίμηνο του 2014 η τουρκική οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 4,3% διαψεύδοντας όλες τις προβλέψεις. Η τουρκική οικονομία είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη της Ευρώπης, αναπτύσσεται με θετικούς ρυθμούς επί συνεχή 18 τρίμηνα. Κατόπιν αυτού οι ξένες τράπεζες και οίκοι αξιολόγησης αναγκάστηκαν να αναθεωρήσουν τις προβλέψεις τους για το 2014: Η Deutsche Bank και η JP Morgan αύξησαν την πρόβλεψή τους για το 2014 σε 3%, η Goldmann Sachs σε 3,5%. Το ΔΝΤ από την άλλη πλευρά μείωσε την πρόβλεψή του σε 2,3% (από 3,5%), ενώ η HSBC κράτησε το 2,2%.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ερωτηματικά στην τουρκική οικονομία»

Η Τουρκία του ΑΚΡ και η Κύπρος

images

Συνέντευξη Νίκου Μούδουρου, Δρ. Τουρκικών Σπουδών, για το μετεκλογικό σκηνικό στην Τουρκία και ο αντίκτυπος του στην Κύπρο

Εφημερίδα «Νεολαία», Σεπτέμβρης 2014

Κε. Μούδουρε θα θέλαμε να μας πείτε αρχικά, πως εξηγείται το γεγονός πως παρά το ότι είδαμε τα τελευταία χρόνια να εισέρχεται σε μια κρίση η διακυβέρνηση Ερτογάν (σκάνδαλα εντός του κυβερνώντος Κόμματος, μαζικές κινητοποιήσεις κατά της ισλαμικής ατζέντας, αντιδράσεις για την εξωτερική πολιτική της χώρας κ.α.) – ο Ερτογάν φαίνεται να παραμένει παντοδύναμος έπειτα και από το αποτέλεσμα των δύο τελευταίων εκλογικών αναμετρήσεων στην Τουρκία – τις Δημοτικές και τις Προεδρικές εκλογές.

Απ: Σύμφωνα με ένα πολύ μεγάλο αριθμό σοβαρών ερευνών που έγιναν τα τελευταία χρόνια για την Τουρκία, φαίνεται ξεκάθαρα ότι η ηγεμονία του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) και του Έρντογαν, βασίζεται σε δύο αλληλένδετους παράγοντες: Ο πρώτος είναι μια μεγάλη κοινωνική αλλαγή σε σχέση με το μέγεθος της μεσαίας τάξης στη χώρα και της δυνατότητάς της να καταναλώνει. Για παράδειγμα το 2012, περίπου 19.8 εκατομμύρια νοικοκυριά εντάχθηκαν στη μεσαία τάξη, ενώ σύμφωνα με προβλέψεις μέχρι και το 2018 σε αυτό τον αριθμό αναμένεται να αγγίξει τα 5 εκατομμύρια. Συνεπώς, η διακυβέρνηση ΑΚΡ συνέβαλε μερικώς στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού, χωρίς ωστόσο να καταπολεμά τις ανισότητες. Αυτή η σταθερότητα στο επίπεδο των μεσαίων και ανώτερων στρωμάτων, έφερε με τη σειρά της τη σταθερότητα στην εκλογική τους συμπεριφορά υπέρ του ΑΚΡ. Παράλληλα, το «νέο» μέρος της αστικής τάξης, το λεγόμενο ισλαμικό κεφάλαιο, έφτασε σε επίπεδα ανταγωνισμού με το παραδοσιακό «κοσμικό» κεφάλαιο της Τουρκίας, εξέλιξη που οδήγησε αυτή την επιχειρηματική ελίτ να είναι δύναμη εξουσίας.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η Τουρκία του ΑΚΡ και η Κύπρος»