Οικονομία – Σελίδα 4 – ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΤΕΡΑ

Η νέα διακυβέρνηση των κατεχομένων

print.php-2-655x360

Οι οικονομικοί σχεδιασμοί της Τουρκίας, τα πρωτόκολλα και το «σκιώδες υπουργικό συμβούλιο»

Ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ δήλωσε πρόσφατα ότι: «Δεν είμαστε ευχαριστημένοι από το σημερινό σχήμα της αντιπροσωπείας βοήθειας. Θα έπρεπε να έχει τα καθήκοντα μιας επιτροπής παρακολούθησης». Ο πρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος (ΡΤΚ) αναφερόταν στην αντιπροσωπεία βοήθειας που λειτουργεί στα πλαίσια της Πρεσβείας της Τουρκίας στα κατεχόμενα και που αναλαμβάνει μεταξύ άλλων τον έλεγχο της πορείας υλοποίησης των οικονομικών προγραμμάτων και της διάθεσης των κονδυλίων από την Άγκυρα. Ο Ταλάτ στη συνέχεια ήταν ακόμα πιο αποκαλυπτικός υπενθυμίζοντας ότι παλαιότερα ο τρόπος λειτουργίας της εν λόγω αντιπροσωπείας ήταν διαφορετικός και ότι εξαιτίας των αδυναμιών της τουρκοκυπριακής γραφειοκρατίας, σήμερα είναι ιδιαίτερα ενισχυμένος. Οι διαπιστώσεις του πρώην Τουρκοκύπριου ηγέτη είναι ορθές μέχρι ενός σημείου. Όντως ο ρόλος της αντιπροσωπείας βοήθειας στο παρελθόν ήταν διαφορετικός. Είναι επίσης αλήθεια ότι οι αδυναμίες της τουρκοκυπριακής δομής δημιουργούν περαιτέρω πεδία άμεσης παρεμβατικότητας και καθοδήγησης της οικονομίας των κατεχομένων από την τουρκική γραφειοκρατία. Όμως το βασικό στοιχείο που παραβλέπεται από τον Ταλάτ σε σχέση με τη λειτουργία της αντιπροσωπείας βοήθειας είναι οι βαθιές κοινωνικο-οικονομικές αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών στην ίδια την Τουρκία, οι οποίες με τη σειρά τους επηρέασαν καθοριστικά τον τρόπο που αντιμετωπίζει πλέον η Άγκυρα την Κύπρο και ιδιαίτερα την ίδια την Τουρκοκυπριακή κοινότητα. Με αφορμή λοιπόν τις σημερινές συζητήσεις για το νέο τρίχρονο οικονομικό πρωτόκολλο της περιόδου 2016-2018, θα ήταν σημαντικό να παρακολουθήσει κάποιος το ρόλο της τουρκικής γραφειοκρατίας στην οικονομική ανάπτυξη των κατεχομένων, τα νέα στοιχεία που προκύπτουν, καθώς και τις γενικές οικονομικές κατευθύνσεις που αναμένεται να επηρεάσουν το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα την Τουρκοκυπριακή κοινότητα εάν δεν επιτευχθεί οριστική επίλυση του Κυπριακού.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η νέα διακυβέρνηση των κατεχομένων»

Το περιβαλλοντικό κίνημα ως η «άλλη Τουρκία»

artvin cerattepe

Η αντιπολίτευση προς τον Έρντογαν που δύσκολα καταγράφεται

Στο ανατολικότερο άκρο των ακτών της Μαύρης Θάλασσας στην Τουρκία, βρίσκεται η μικρή πόλη Άρτβιν. Η Άρτβιν, με πληθυσμό περίπου 100 χιλιάδων ανθρώπων, είναι γνωστή για το σχετικά υψηλό βιοτικό της επίπεδο, για το σπάνιο περιβάλλον της, αλλά και για την έντονη ροπή προς τον αριστερό ακτιβισμό. Σε συγκεκριμένες συγκυρίες η Άρτβιν, πολιτικά και πολιτιστικά, δε μοιάζει σχεδόν καθόλου με την υπόλοιπη ευρύτερη περιοχή της Μαύρης Θάλασσας που επιλέγει πλειοψηφικά στήριξη προς το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ). Μια τέτοια συγκυρία είναι και η σημερινή. Το τελευταίο χρονικό διάστημα, η μικρή πόλη βρίσκεται σε «εξεγερσιακή» κατάσταση λόγω της επιμονής της κυβέρνησης να υλοποιήσει την απόφαση δημιουργίας ενός μεγάλου εργοταξίου εξόρυξης χαλκού. Είναι ακριβώς αυτή η «εξεγερσιακή» κατάσταση της εν λόγω περιοχής που μετατρέπει το περιβαλλοντικό ζήτημα σε ένα από εκείνα τα θέματα των οποίων το επίκεντρο δεν είναι ο Έρντογαν και το ΑΚΡ, αλλά αυτοί που αντιπολιτεύονται το συντηρητικό όραμα των κυβερνώντων. Με λίγα λόγια, η πόλη Άρτβιν σήμερα συμβολίζει την «άλλη Τουρκία», η οποία δύσκολα ή και καθόλου δεν μπορεί να εκφραστεί μέσα από τα μεγαλύτερα ΜΜΕ της χώρας.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Το περιβαλλοντικό κίνημα ως η «άλλη Τουρκία»»

Ιδιωτικοποίηση του νερού στα κατεχόμενα: Το τέλος ή η αρχή;

asrin-projesi3

Διδάγματα από την πρόσφατη αντιπαράθεση Άγκυρας-Τουρκοκυπρίων

Με τις τελικές υπογραφές στη δεύτερη «διακυβερνητική» συμφωνία για τη λειτουργία του υποθαλάσσιου αγωγού και για τη διαχείριση του νερού στις 2 Μαρτίου 2016, άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στην υπόθεση μετασχηματισμού των κατεχομένων. Μπορεί η υπογραφή της συμφωνίας να θεωρείται ως η κατάληξη του πρόσφατου κύκλου αντιπαράθεσης μεταξύ Άγκυρας και Τουρκοκυπρίων, όμως την ίδια στιγμή θα πρέπει να θεωρηθεί και ως η έναρξη νέων δυναμικών διαδικασιών που θα χαρακτηρίζουν την εξέλιξη της Τουρκοκυπριακής κοινότητας ιδιαίτερα σε περίπτωση αποτυχίας επίλυσης του Κυπριακού προβλήματος. Η ουσία του τελικού κειμένου της συμφωνίας για το νερό αντικατοπτρίζει τις ισορροπίες ισχύος μεταξύ Τουρκίας και Τουρκοκυπριακής κοινότητας. Ο ισχυρός επέβαλε τους βασικούς όρους της φιλοσοφίας με την οποία σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε ο υποθαλάσσιος αγωγός μεταφοράς νερού. Όμως η στατική αντιμετώπιση της κατάληξης που είχε το θέμα, δημιουργεί εμπόδια σε μια ευρύτερη κατανόηση των μετατοπίσεων που εκφράζονται σε κοινωνικό επίπεδο ανάμεσα στους Τουρκοκύπριους. Οι μετατοπίσεις αυτές είναι σημαντικές, αφού σχετίζονται άμεσα με την εξέλιξη των σχέσεων Τουρκίας-Τουρκοκυπριακής κοινότητας, με την εξέλιξη γενικότερα των σχέσεων Τουρκίας-Κύπρου, καθώς και με την αλλαγή του ιδεολογικού περιβάλλοντος στα κατεχόμενα.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ιδιωτικοποίηση του νερού στα κατεχόμενα: Το τέλος ή η αρχή;»

Τα λάφυρα πολέμου, οι σοροί και οι αναμνήσεις…

Halkin Sesi 26 Haziran 1976 — Από την εφημερίδα Halkın Sesi, 26 Ιουνίου 1976: Η «πολυθρόνα της εξουσίας» του Ντενκτάς, πάνω στα «λάφυρα του πολέμου». Μια κριτική για το διαμοιρασμό της κινητής και ακίνητης περιουσίας Ελληνοκυπρίων μετά το 1974 στα κατεχόμενα.

Οι κοινωνικές διαστάσεις του περιουσιακού στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα

Ο Φαζίλ Κιουτσιούκ σε άρθρο του στην εφημερίδα Χαλκίν Σεσί στις 2 Αυγούστου 1980, αναφερόμενος στην κατάσταση πραγμάτων που δημιούργησε η εισβολή του 1974 για την Τουρκοκυπριακή κοινότητα, σημείωνε το εξής: «Οι Τουρκοκύπριοι βρέθηκαν χωσμένοι στον πλούτο μέχρι τα πηγούνια τους. Ένα τόσο μεγάλο πλούτο που δεν παραχωρήθηκε σε καμιά άλλη κοινότητα ποτέ στην ιστορία». Με αυτά τα λόγια ήθελε να υπογραμμίσει τη διάψευση προσδοκιών που καλλιεργήθηκαν σε ένα μεγάλο μέρος της κοινότητας για την ζωή στην μετά του 1974 περίοδο. Όντως, για πολλούς πολιτικούς και οικονομικούς κύκλους στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα και στην Άγκυρα, η προσπάθεια χωριστής κρατικής οικοδόμησης αμέσως μετά την εισβολή φαινόταν να συγκεντρώνει σοβαρές πιθανότητες επιτυχίας και βιωσιμότητας. Μάλιστα η αισιοδοξία για την οικονομική ανάπτυξη των κατεχομένων ήταν τέτοια που ο Ζιγιά Μουεζίνογλου, τότε επικεφαλής της «Επιτροπής Συντονισμού Κύπρου» της τουρκικής κυβέρνησης, εκτιμούσε τον Οκτώβριο του 1974 ότι: «Οι φυσικές πηγές και οι εγκαταστάσεις αυτής της περιοχής δείχνουν ότι σε πάρα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα θα είναι αυτοσυντήρητη». Όπως γίνεται κατανοητό, ο κυριότερος λόγος της αρχικής αισιοδοξίας για το οικονομικό μέλλον των Τουρκοκυπρίων ήταν οι περιουσίες των Ελληνοκυπρίων. Οι περιουσίες τις οποίες οι Ελληνοκύπριοι πρόσφυγες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν, αποτέλεσαν ένα από τα βασικά θεμέλια μιας εντελώς νέας κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής οργάνωσης των Τουρκοκυπρίων.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Τα λάφυρα πολέμου, οι σοροί και οι αναμνήσεις…»

Τα όρια της φτώχειας και της πείνας στην Τουρκία

H έρευνα «τα όρια της πείνας και της φτώχειας στην Τουρκία», την οποία εδώ και 28 χρόνια διεξάγει η συνομοσπονδία εργατικών συντεχνιών Τουρκίας (Türk-İş), δημοσιεύεται σε μηνιαία βάση. Αποτελεί ένα από τα πιο ολοκληρωμένα κείμενα πρωτογενών στοιχείων σχετικά με την κοινωνική κατάσταση στη χώρα.

Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έρευνα, από τον Μάιο του 2015 μία τετραμελής οικογένεια έχει έξοδα που φτάνουν στις 1.349 τουρκικές λίρες μόνο για να τρέφεται ικανοποιητικά ισορροπημένα και σε σταθερή βάση. Το ποσό αυτό αποτελεί ταυτόχρονα και το όριο της πείνας. Εάν στα πιο πάνω προστεθούν τα έξοδα της ένδυσης, του σπιτιού (ενοίκιο, ρεύμα, νερό, καύσιμα), τα έξοδα συγκοινωνίας, εκπαίδευσης και υγείας, το συνολικό ποσό αυξάνεται στις 4.394 τουρκικές λίρες, το οποίο αποτελεί στη συγκεκριμένη περίπτωση το όριο της φτώχειας. Αξίζει να σημειωθεί επίσης ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το πρώτο πεντάμηνο του 2015, το ποσό που χρειάζεται μια τετραμελής οικογένεια για να τραφεί σωστά και ικανοποιητικά, αυξήθηκε κατά 117 τουρκικές λίρες.

Τα βασικά έξοδα ενός ατόμου (όχι παντρεμένου) στην Τουρκία αυτή τη στιγμή υπολογίζονται σε 1.644 τουρκικές λίρες. Η δύσκολη κοινωνική κατάσταση φαίνεται από το γεγονός ότι ο κατώτατος μισθός στη χώρα παραμένει στις 949 τουρκικές λίρες. Συνεπώς είναι ξεκάθαρο ότι ακόμα και για τα απολύτως βασικά έξοδα διατροφής μιας τετραμελούς οικογένειας, ο κατώτατος μισθός παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Τέλος αξίζει να υπογραμμιστεί ότι η συνεχής υποτίμηση της τουρκικής λίρας έναντι του δολαρίου το τελευταίο χρόνο, η γενικότερη οικονομική στασιμότητα και οι ανισότητες που καταγράφονται στο διαμοιρασμό του πλούτου της Τουρκίας, επιβαρύνουν αισθητά τις οικογένειες των μεσαίων και φτωχών στρωμάτων του πληθυσμού. Είναι και αυτή μια κατάσταση που αναμένεται να καταγραφεί στον ένα ή στον άλλο βαθμό στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές της 7ης Ιουνίου.

Νίκος Μούδουρος

27.5.2015

Πηγή: Onedio

Οικονομία και ανισότητες στην Τουρκία

Στις γενικές εκλογές του 2015, όπως και σε όλες σχεδόν τις προηγούμενες, το ΑΚΡ έχει στο επίκεντρο της εκστρατείας του, μεταξύ άλλων, την ανάγκη συνέχισης της σταθερότητας στην οικονομική ανάπτυξη αλλά και γενικότερα της σταθερότητας στο πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον της χώρας. Υπενθυμίζει με έντονο τρόπο ότι τα δομικά προβλήματα της τουρκικής οικονομίας, τα οποία οξύνθηκαν τα τελευταία 20 χρόνια, ήταν αποτέλεσμα πολιτικής αστάθειας που προκλήθηκε μέσα από κυβερνήσεις συνασπισμών διαφορετικών κομμάτων. Είναι γεγονός ότι στα χρόνια της διακυβέρνησης του ΑΚΡ, η Τουρκία γνώρισε σχετικά σταθερούς θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και μια γενικότερη «οικονομική σταθερότητα». Ποιοι ήταν όμως οι κερδισμένοι της εν λόγω «σταθερότητας» στην Τουρκία; Πως έγινε και ποια κατεύθυνση τελικά ωφέλησε ο διαμοιρασμός του πλούτου στην Τουρκία κατά τη διακυβέρνηση του ΑΚΡ;

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Οικονομία και ανισότητες στην Τουρκία»

Μια ιστορική καταγραφή της πορείας σύγκλισης του ταξικού και του κυπροκεντρικού

Οι ρίζες και η εξέλιξη της τουρκοκυπριακής ταξικής αντίστασης τις δεκαετίες του 1970 και 1980

Έτος 1979: Απεργία Τ/Κ εργαζομένων στη βιομηχανική περιοχή Λευκωσίας, με στόχο την προστασία των συλλογικών συμβάσεων. Η βιομηχανική περιοχή δημιουργήθηκε το 1975 από την Τ/Κ ηγεσία με τις εγκαταστάσεις και εργοστάσια που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν οι Ελληνοκύπριοι. Αρχικά, η βιομηχανική περιοχή συμπεριέλαβε 38 εργοστασιακές μονάδες και ακόμα 7 κέντρα πωλήσεων και διαμοιρασμού προϊόντων. Ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος εργοδότης, μετά το δημόσιο. Μέχρι και το 1981 ήταν ίσως η πιο κερδοφόρα οικονομική φλέβα της συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα. Η βιομηχανική περιοχή εργοδοτούσε 1450 ανθρώπους. Το 1997 έκλεισε μετά από μια σειρά νεοφιλελεύθερων πολιτικών, οι οποίες άρχισαν από την κυβέρνηση Οζάλ το 1986. Ο Οζάλ, ήταν ουσιαστικά ο πρώτος που επιχείρησε την αναδιάρθρωση των σχέσεων Τουρκίας-Τουρκοκυπρίων στη βάση μνημονίων, τα οποία ονομάστηκαν «πρωτόκολλα συνεργασίας». Η κεντρική φιλοσοφία αυτών των πολιτικών ήταν η δημιουργία μιας καταναλωτικής κοινωνίας στα πρότυπα της τότε Τουρκίας, με αποτέλεσμα την εκ νέου αποκοπή μέρους της κοινότητας από την παραγωγική διαδικασία και την συνδικαλιστική οργάνωση.

Η συνέχεια του φωτορεπορτάζ, στη Δέφτερη Ανάγνωση, Τεύχος 144, 8-15 Φεβρουαρίου 2015.

Ερωτηματικά στην τουρκική οικονομία

Το πρώτο τρίμηνο του 2014 η τουρκική οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 4,3% διαψεύδοντας όλες τις προβλέψεις. Η τουρκική οικονομία είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη της Ευρώπης, αναπτύσσεται με θετικούς ρυθμούς επί συνεχή 18 τρίμηνα. Κατόπιν αυτού οι ξένες τράπεζες και οίκοι αξιολόγησης αναγκάστηκαν να αναθεωρήσουν τις προβλέψεις τους για το 2014: Η Deutsche Bank και η JP Morgan αύξησαν την πρόβλεψή τους για το 2014 σε 3%, η Goldmann Sachs σε 3,5%. Το ΔΝΤ από την άλλη πλευρά μείωσε την πρόβλεψή του σε 2,3% (από 3,5%), ενώ η HSBC κράτησε το 2,2%.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ερωτηματικά στην τουρκική οικονομία»

Τουρκοκύπριοι Vs Ερντογάν

Αυτοί που δίνουν και αυτοί που δε δίνουν δεκάρα μπροστά στο θάνατο

«Και να πεθάνω δε δίνω δεκάρα» λέει μια τουρκική λαϊκή παροιμία, θέλοντας να επικρίνει την ελίτ εκείνη που με το συγκεκριμένο ύφος της υποτέλειας «στοιχίζεται» δίπλα από τον ηγεμόνα για μια χειραψία, για μια φωτογραφία. Αυτή η ελίτ «δε δίνει δεκάρα» μπροστά στον (πολιτικό) θάνατο, γιατί το ζητούμενο ήταν ακριβώς να «δει», να «νιώσει» ο ηγεμόνας τη δική τους παρουσία… και εφόσον ο στόχος επιτεύχθηκε, ο θάνατος περνά σε δεύτερη μοίρα. Κάπως έτσι περιέγραψε ένα κομμάτι της Τουρκοκυπριακής κοινότητας την επίσκεψη Έρντογαν την 1^η Σεπτεμβρίου 2014, καταγγέλλοντας την κατάσταση στην οποία περιήλθε μέρος της τουρκοκυπριακής πολιτικής και οικονομικής ελίτ.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Τουρκοκύπριοι Vs Ερντογάν»