Κατηγορία: Κυπριακό

Στις 22 Νοεμβρίου 2005, ο Οζγκιέρ Οζγκιούρ άφησε την τελευταία του πνοή. Η Κύπρος έχασε ένα από τα γνήσια παιδιά της, έστω και αν το ηγεμονικό πλαίσιο και στις δύο κοινότητες εμπόδισε την κατανόηση της απώλειας του ως τέτοιας. Ο Οζγκιέρ Οζγκιούρ παραμένει από τους ελάχιστους Κύπριους πολιτικούς ηγέτες που στις πιο δύσκολες συνθήκες της βίας και του διαχωρισμού, είχε τη διαύγεια, την τόλμη και την ιδεολογική συγκρότηση να αντικρίζει την «ολική Κύπρο», να αντιμετωπίζει το λαό της ως ένα. Δικαιωματικά ο Οζγκιούρ έμεινε γνωστός ως ο «Χότζιας» (Δάσκαλος). Ένας ορισμός που στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα κατακτιέται, δεν παραχωρείται. Μια λέξη που παραπέμπει σαφώς στο σεβασμό που κερδίζεται με τη βαθιά γνώση, την αφοσίωση και τους αγώνες.

Ο Οζγκιέρ Οζγκιούρ γεννήθηκε το 1940 στο χωριό Βρέτσια σε μια φτωχή οικογένεια. Όπως δείχνει η μετέπειτα πορεία, η κοινωνική του προέλευση καθόρισε σε μεγάλο βαθμό τις ιδεολογικές του αναζητήσεις, αλλά και γενικότερα τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν την οργανωμένη πολιτική δράση ως μια αέναη διαδικασία. Ο ίδιος ομολογούσε: «Προέρχομαι από μια εργατική οικογένεια. Όσο και αν ασχοληθείς, όσο και αν προσπαθήσεις, το καθήκον προς τους εργαζόμενους δεν τελειώνει ποτέ».

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Στη μνήμη του δάσκαλου Οζγκιέρ»

Έστω και αν για και πάρα πολλές δεκαετίες το Κυπριακό πρόβλημα και η βάση λύσης του συζητούνται σε επίσημα και ανεπίσημα φόρουμ, θα πρέπει να γίνει μια πολύ συγκεκριμένη παραδοχή: Η διζωνική δικοινοτική Ομοσπονδία ως μορφή λύσης δε γίνεται πλήρως κατανοητή από το σύνολο του λαού. Ή τουλάχιστον γίνεται κατανοητή με τρόπο που κάποια βασικά της χαρακτηριστικά να ερμηνεύονται με διαφορετικούς τρόπους στις δύο κοινότητες. Η συλλογική αποδοχή και υπεράσπιση της μορφής λύσης, αλλά και η βαθιά συνειδητοποίηση των απαιτήσεων μιας ομοσπονδίας, δεν αφορούν μόνο σε μια «γραφειοκρατική» και τυπική σταχυολόγηση λεπτομερειών για τη δομή του κράτους που θα δημιουργήσουν οι Κύπριοι. Περισσότερο αφορά στην αποδοχή των λεγόμενων «υποχωρήσεων» που θα πρέπει να γίνουν με αμοιβαίο τρόπο και από τις δύο κοινότητες για διαφορετικούς ιστορικούς λόγους.

Στο σημείο αυτό εντοπίζονται δύο προβλήματα στη γενικότερη συζήτηση για την ομοσπονδία, έτσι όπως αναπτύσσεται και στις δύο κοινότητες. Το σημείο αυτό μάλιστα ξεφεύγει από τις πάντα χρήσιμες νομικές πτυχές που όμως δεν μπορούν σε καμιά περίπτωση από μόνες τους να διαγράψουν τη λύση ενός κατεξοχήν πολιτικού προβλήματος. Είναι συνεπώς ζήτημα ιστορίας και ιστορικής συνείδησης γύρω από τα σύγχρονα γεγονότα που σημάδεψαν το νησί. Και ως τέτοιο πρέπει να μείνει μακριά από ισοπεδωτικές προσεγγίσεις του τύπου «κανένας δεν αποδέχτηκε την Ομοσπονδία» ή «κανένας δεν προσπάθησε να γίνει αποδεκτή». Χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια, ο κομματικός χάρτης τόσο στην Ελληνοκυπριακή, όσο και στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα είναι ιδιαίτερα ξεκάθαρος και διαφωτιστικός για αυτό το ζήτημα.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Οι αμοιβαίες μας «υποχωρήσεις». Ένα δικοινοτικό κάλεσμα»

Nikos Moudouros*

The first decades of the 21^st century are characterized by “tectonic” changes which are related to the partial shift of economical and to a larger extent political power from the West to the East.  This phenomenon created the right conditions for the wider region of the East and Asia in order to play a larger role and participate in global politics and to achieve a better standing in the global arena.  Additionally, the developments which became known as the “Arab spring” carry vital importance for the future of the entire arab-muslim world and severely affect the global and regional balance. This atmosphere of change is also equally affected by the readjustments provoked by the energy issue in such a strategically important area such as the Eastern Mediterranean.

Turkey is at the centre of this political change. After almost eleven years of governance it is now clear that the Turkish government demands a new international world order which will reflect the 21^st century new balances. Behind AKP’s will for a new reading of global balances, lays the belief that the West does no longer constitute the dominant political and economic center of the world. According to this thinking, 21^st century’s world is marked by the shift of trade, industrial production and consequently part of the capital from the West to the East. This change in its turn affected a deeper ideological understanding of “national geography”, defining a new framework for regional activation of Turkey.

Within this theoretical framework, therefore, we ought to look briefly into the reconstruction and reproduction of the policy that AKP follows in Cyprus and more specifically in the Turkish Cypriot community. The first and most easy identification focuses on the party’s targeting as it is recorded in the three pre-election and government programs for the years 2002, 2007 and 2011. From the position for “a solution of the two sovereign communities on the basis of the Belgian model”, in 2002, there is a clear shift towards emphasizing the need for “maintaining the balance in the Eastern Mediterranean and enhancing the TRNC” in 2007 and 2011. So what is the underlining orientation of AKP’s reconstruction policy in the northern part of Cyprus?

Cyprus and specifically the northern territories have been transformed to an “input field” of the Turkish-Islamic modernization. The ultimate goal is replacing the “old regime” of structures in the northern part of the island with a new order which will be represented by different political actors in another ideological framework. This strategic shift is going through a comprehensive reconstruction of the structures of the northern part of Cyprus in a way that it is not about a “simple change”. On the contrary it is about a comprehensive reconstruction that would touch all the hitherto prevailing “inner reality” of the Turkish Cypriot community. The practical reflection of building a new regime in the occupied areas of Cyprus, are the economic protocols that is the “new form of government”. Among the main objectives is to reduce funding deficits, the drastic reduction of public servants, the final withdrawal of the state from the production, and the encouragement of the private (Turkish) capital to invest.

This process is neither peaceful nor smooth. It is mainly characterized by rifts and conflicts. The effort to protect the character of the Turkish Cypriot community is better reflected by the organized teachers, the trade union movement and the progressive political parties. But it is a fact that the resistance to the Islamization gathers a wider support. Protests by the Turkish Cypriots are not an isolated incident that occurred in a particular coincidence. On the contrary it is an expression of opposition to today’s Turkey, which appears dynamically depending to its organizational and ideological formation.

The reactions of the progressive Turkish Cypriots on this issue are important since they prioritize the protection of their Cypriot identity, questioning the new framework of the Turkish hegemony. In this sense they refuse legalizing the existing relations of the community with Ankara and therefore they proclaim the limitation of Turkey’s role in the very own history of Cyprus.

Οι εξελίξεις στο Κυπριακό άρχισαν να καταγράφονται πλέον πιο ξεκάθαρα, έστω και σημειώνονται μεγάλες δυσκολίες αναφορικά με το «κοινό ανακοινωθέν» που θα αποτελέσει και την επίσημη έναρξη ενός νέο κύκλου συνομιλιών. Με την ευκαιρία αυτή, θα ήταν χρήσιμο να γίνει και η επανέναρξη μιας δημιουργικής ιδεολογικής αντιπαράθεσης γύρω από βασικά ζητήματα της λύσης του Κυπριακού. Το ζήτημα της εκτελεστικής εξουσίας, του τρόπου διαμοιρασμού της ανάμεσα στις δύο κυπριακές κοινότητες, αλλά πολύ περισσότερο ο τρόπος νομιμοποίησής της ως κυπριακής εξουσίας, αποτελούν βασικούς άξονες (αλλά όχι τους μοναδικούς) της γενικότερης φιλοσοφίας πάνω στην οποία η κάθε πολιτική δύναμη διεκδικεί την επίλυση του προβλήματος. Σε αυτό το πλαίσιο πολλά έχουν ειπωθεί για τη σύγκλιση που επιτεύχθηκε μεταξύ Δημήτρη Χριστόφια και Μεχμέτ Αλί Ταλάτ και που αφορά στον τρόπο εκλογής της εκτελεστικής εξουσίας του κυπριακού ομοσπονδιακού κράτους. Μια πτυχή όμως που δεν έχει συζητηθεί αρκετά είναι το ιδεολογικό υπόβαθρο που οδηγεί στην άρνηση της συγκεκριμένης σύγκλισης και το οποίο μπορεί να παρουσιάζει επίσης κοινά στοιχεία στην Ελληνοκυπριακή και στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα.

Πιο κάτω δημοσιεύεται αυτούσια η επιστολή του Ντερβίς Έρογλου προς τον Πρωθυπουργό της Τουρκίας, η οποία στάληκε το Νοέμβριο του 2009. Τη συγκεκριμένη περίοδο, ο σημερινός Τουρκοκύπριος ηγέτης ήταν «πρωθυπουργός». Ήταν η εποχή που και στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα σημειώνονταν αντιπαραθέσεις σχετικά με την πρόνοια για κοινή ψηφοφορία Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Η επιστολή μεταφράστηκε από την τουρκική γλώσσα και δημοσιεύεται αυτούσια με στόχο να αποτυπωθεί όσο το δυνατό καλύτερα το βαθύτερο ιδεολογικό περιεχόμενο των επιχειρημάτων Ντερβίς Έρογλου ενάντια στην προοπτική κοινής πολιτικής δράσης για την εκλογή της κυπριακής εκτελεστικής εξουσίας. Τα πολιτικά επιχειρήματα και το ιδεολογικό τους υπόβαθρο είναι διαφωτιστικά όχι μόνο για το ζήτημα μιας συγκεκριμένης πρόνοιας σχεδίου λύσης, αλλά είναι ευρύτερα διαφωτιστικά για τη φιλοσοφία με την οποία αντιμετωπίζονται κυρίαρχα θέματα της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας. Συνεπώς πέραν από το «εθνικό» περιεχόμενο, η συγκεκριμένη επιστολή παρουσιάζει ενδιαφέρον από πολλές απόψεις. Ίσως μάλιστα να αποκαλύπτει τις «αόρατες» ιδεολογικές συναινέσεις που υπάρχουν σε δυνάμεις και στις δύο κοινότητες. Δυνάμεις για τις οποίες η μέχρι τώρα ανάλυση περιοριζόταν στο επίπεδο των «αντιθέτων» χωρίς να γίνεται μια ουσιαστική επεξεργασία της ρητορικής τους.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Μια επιστολή…Μια ολόκληρη ιστορία!»

(Άρθρο φίλου, ο οποιος προτιμά να διατηρήσει την ανωνυμία του)