Ιστορία – Σελίδα 7 – ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΤΕΡΑ

Τουρκοκύπριοι και οι «ιδρυτικές στιγμές» των δομών εξουσίας

Από τις κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας των Τουρκοκυπρίων τον Ιανουάριο του 2011, ενάντια στα οικονομικά μέτρα της Άγκυρας

Εισαγωγικά

Στην περίπτωση της επιστημονικής μελέτης του Κυπριακού προβλήματος, η εξαίρεση στον κανόνα είναι η ανάδειξη των κοινωνιών και των δυναμικών τους, η ανάδειξη του ρόλου των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων. Είναι δηλαδή η εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα της προσέγγισης του Κυπριακού μόνο στη σφαίρα του «διεθνούς δικαίου» και με τρόπο που οι δύο κυπριακές κοινότητες (η κυπριακή κοινωνία στο σύνολό της) να παρουσιάζονται ως δύο αδιαφοροποίητα σύνολα και στατικά στο χρόνο. Τελικά είναι αυτή η κυρίαρχη προσέγγιση που δεν αναγνωρίζει κανένα ρόλο στην κοινωνία και συνεπώς κανένα λόγο στην ίδια την προσπάθεια επίλυσης του προβλήματος. Εάν η κοινωνία και οι διαφοροποιήσεις της λείπουν από την εξίσωση του Κυπριακού προβλήματος, τότε νομοτελειακά θα «λείψουν», θα απουσιάσουν και από την τελική κατάργησή του.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Τουρκοκύπριοι και οι «ιδρυτικές στιγμές» των δομών εξουσίας»

Ισλαμική συμμαχία, αντιθέσεις και κρίσεις στην Τουρκία

Η Τουρκία σήμερα: Κρίσεις και Αντιθέσεις

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ για την 3η Διάλεξη στο πλαίσιο του «Πανεπιστημίου του Δημότη»

Με ομιλητή τον ακαδημαϊκό Δρ. Νίκο Μούδουρο, πραγματοποιήθηκε στις 11 Μαρτίου η τρίτη διάλεξη του «Πανεπιστημίου του Δημότη» στο Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Αγίου Αθανασίου. Συνδιοργανωτές ήταν το Ανοικτό Σχολείο του Δήμου Αγίου Αθανασίου, το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΤΕΠΑΚ) και το Europe Direct Λεμεσού.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ισλαμική συμμαχία, αντιθέσεις και κρίσεις στην Τουρκία»

Οι εξελίξεις στο Κυπριακό

Το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς και οι εφημερίδες ΑΥΓΗ και εποχή διοργανώνουν εκδήλωση με θέμα:

Οι εξελίξεις στο Κυπριακό

Σάββατο 15 Μαρτίου 2014

Ώρα 19.00

Νομική Σχολή, αμφιθέατρο Παπαρηγοπούλου, κτήριο Μ.Θ.Ε.

Σόλωνος 57, 1ος όροφος

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Οι εξελίξεις στο Κυπριακό»

Initiative for Conscientious Objection in Cyprus

Today, Tuesday, 25 February 2014, Turkish Cypriot conscientious objector Murat Kanatlı was sentenced to 10 days in prison for objecting to participate in the annual compulsory military exercises in the northern part of Cyprus on the basis of his ideological conscientious objection. Murat Kanatli, an EBCO Board member, had declared his conscientious objection on ideological grounds in 2009 and has since refused each year to participate in the annual compulsory military exercises in the northern part of Cyprus. On 14th June 2011 he was summoned to appear in the Military court on charges relating to his refusal in 2009. After numerous postponements, on 8 December 2011 the Military Court accepted the demand of Murat Kanatli to refer his case to the Constitutional Court, as it refers to freedom of conscience which is a human right.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Initiative for Conscientious Objection in Cyprus»

Τουρκία: Στον αστερισμό της σύγκρουσης Ερντογάν-Γκιουλέν

ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΤΟΥΡΚΟΥ ΖΩΓΡΑΦΟΥ ΕΡΚΟΥΤ ΤΕΡΛΙΚΣΙΖ

Ιστορικά προαπαιτούμενα για την κατανόηση της σύγκρουσης

2 Φεβρουαρίου 2014

της Σίας Αναγνωστοπούλου

Εδώ και δύο περίπου μήνες, η πολιτική ζωή της Τουρκίας κινείται στον αστερισμό της σύγκρουσης Eρντογάν-Γκιουλέν. Για να κατανοήσουμε την ουσία και το πολιτικό της βάρος, χρειάζεται να δούμε μερικά ιστορικά δεδομένα, για τον τρόπο με τον οποίο συγκροτήθηκε η δημοκρατία στη χώρα. Το δημοκρατικό πολιτικό σύστημα στην Τουρκία συγκροτήθηκε, λοιπόν, μέσα από μια μάχη που υπερκαθορίστηκε από ένα αντιδημοκρατικό ερώτημα: Ποιο ηγεμονικό όραμα εξασφαλίζει στην Τουρκία τον ρόλο του ισχυρού, επομένως δυτικού κράτους στην περιοχή; Από αυτό το ερώτημα, το οποίο έθεσε με όρους διχαστικών και συγκρουσιακών διλημμάτων η νατοϊκή κυρίως «Δύση» για λογαριασμό της Τουρκίας, προέκυψαν δύο αντίπαλα ηγεμονικά οράματα, που ενίσχυαν τη θέση δύο αυταρχικών δυνάμεων — στρατού και Ισλάμ: το όραμα του κοσμικού κράτους-έθνους του κεμαλισμού, και το όραμα του εθνοθρησκευτικού κράτους-κοινότητας του τουρκοϊσλαμισμού. Η Τουρκία λοιπόν βρήκε τη θέση της στον «πολιτισμένο κόσμο», όχι ως δημοκρατική χώρα, αλλά επειδή μπορούσε να αναπαράγει μια μόνιμη εσωτερική απειλή, ως μέσον νομιμοποίησης της ενίσχυσης του ισχυρού, αυταρχικού κράτους.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Τουρκία: Στον αστερισμό της σύγκρουσης Ερντογάν-Γκιουλέν»

Διάλεξη με θέμα «Φιλοδοξίες και προοπτικές της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής»

Το Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών σας Προσκαλεί στη διαλεξη:

Φιλοδοξίες και προοπτικές της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής

Ομιλήτρια:

Μέλανη Αντωνίου

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Διάλεξη με θέμα «Φιλοδοξίες και προοπτικές της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής»»

Τουρκία: Από τον κεμαλισμό στους «νεο-ισλαμιστές»

Εκπομπή Ιστορικές Διαδρομές στον ΑΣΤΡΑ 92,8 στις 8 Ιανουαρίου 2014

Ανάλυση των εξελίξεων από την πτώση της οθωμανικής αυτοκρατορίας, στην ίδρυση του τουρκικού κράτους μέχρι τη σημερινή κρίση στην Τουρκία. Ποιος ο ρόλος των κεμαλιστών; Ποιος ο ρόλος του κοσμικού κράτους; Ποιες οι επιδιώξεις των ισλαμιστών; Τι συμβαίνει σήμερα στην Τουρκία;

Από την Κεμαλική δεσποτική κυριαρχία στον «ισλαμικό» Αυταρχισμό

Πεσμαζόγλου Στέφανος

Εφημερίδα Αυγή, 04.01.2014

ΝΙΚΟΣ ΜΟΥΔΟΥΡΟΣ, Ο Μετασχηματισμός της Τουρκίας. Από την Κεμαλική κυριαρχία στον «ισλαμικό» νεοφιλελευθερισμό, πρόλογος Σία Αναγνωστοπούλου, επίμετρο Σταύρος Τομπάζος, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, σελ. 463

Σπάνια η έκδοση ενός βιβλίου έρχεται να φωτίσει όσα ακολούθησαν ένα χρόνο μετά στην κοινωνία και την πολιτική μιας χώρας. Στις σπάνιες αυτές περιπτώσεις εντάσσεται το βιβλίο του Μούδουρου, καθόσον σε στιγμή μέγιστου αναβρασμού, που εκδηλώθηκε με ένταση με αφορμή το Πάρκο Γκεζί στο Τακσίμ αλλά παίρνει ένα μεγάλο βάθος με το ρήγμα το ενδο-ισλαμικό στην Τουρκία με όλη την οσμή των σκανδάλων όπου εμπλέκονται υπουργοί και άλλοι πολλοί παράγοντες – και την αντιμετώπισή τους στα πλαίσια θεωριών συνωμοσίας (από το Τακσίμ μέχρι σήμερα). Δεν είναι διόλου απλή η ερμηνεία πολυσύνθετων φαινομένων και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην ανάλυσή τους, όταν μάλιστα εμπλέκονται και διεθνείς παράγοντες, όπως το τετράπτυχο των σχέσεων Τουρκίας-Ιράν-ΗΠΑ-Ισραήλ και φυσικά το Λαβυρινθώδες Κουρδικό· όταν ακόμη έχει προηγηθεί μια παρατεταμένη περίοδος σύγκρουσης με το αυταρχικό στρατοκρατικό Κεμαλικό κατεστημένο και η πάταξη φαινομένων διαφθοράς για να υποκατασταθούν με μια αναδυόμενη νέα αυταρχική εξουσία, με τη δική της σοβαρή εμπλοκή σε σκάνδαλα και τις απόπειρες συγκάλυψής τους (παρεμβάσεις σε αστυνομία και δικαιοσύνη). Το βιβλίο πιάνει το νήμα της διαπλοκής στην σχέση Ισλάμ και Πολιτικής σε όλη την διάρκεια του 20ού αιώνα από την ίδρυση του Τουρκικού Έθνους-Κράτους.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Από την Κεμαλική δεσποτική κυριαρχία στον «ισλαμικό» Αυταρχισμό»

Η Κύπρος από την «κεμαλική» εθνική ασφάλεια στην «ισλαμική» ενσωμάτωση

Ομιλία που κατατέθηκε στην Επιστημονική Ημερίδα του Τμήματος Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών και του Ινστιτούτου Ερευνών Προμηθέας

Λευκωσία – 23 Νοεμβρίου 2013

Νίκος Μούδουρος

«Δεν είμαι υπέρ της συνέχισης της πολιτικής των τελευταίων 30-40 χρόνων στην Κύπρο. Η Κύπρος δεν είναι προσωπική υπόθεση του κυρίου Ντενκτάς»[1]. Με τα λόγια αυτά ο ηγέτης του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), Recep Tayip Erdoğan, λίγους μήνες πριν εκλεγεί Πρωθυπουργός, εξήγγειλε τη νέα προσέγγιση της Τουρκίας στο Κυπριακό. Αυτή η δήλωση ερμηνεύθηκε από αρκετούς ως ένα «επικοινωνιακό τέχνασμα». Οι εξελίξεις στη συνέχεια όμως, έδειξαν ότι η διαφοροποίηση της τουρκικής πολιτικής στην Κύπρο αξίζει βαθύτερης ανάλυσης. Τόσο σε σχέση με τις αλλαγές σε διεθνές επίπεδο, όσο και σε σχέση με τον εσωτερικό μετασχηματισμό της χώρας. Η παρουσίασή αυτή, έχει ως στόχο να αναδείξει τουλάχιστον μερικούς από τους λόγους που οδήγησαν την Άγκυρα σε μια νέα προσέγγιση για την Κύπρο γενικά και για το Κυπριακό πρόβλημα ειδικά.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η Κύπρος από την «κεμαλική» εθνική ασφάλεια στην «ισλαμική» ενσωμάτωση»

Το κίνημα Γκιουλέν. Σύντομες σημειώσεις.

Με αφορμή τη γενικότερη συζήτηση για την αντιπαράθεση στην Τουρκία, δημοσιεύεται ένα πολύ σύντομο απόσπασμα από το βιβλίο «Ο Μετασχηματισμός της Τουρκίας. Από την κεμαλική κυριαρχία στον ‘ισλαμικό’ νεοφιλελευθερισμό», σχετικά με την κοινότητα Γκιουλέν.

«Η ισχυρότερη ίσως ισλαμική κοινότητα-κίνημα στην Τουρκία, μέχρι και σήμερα, είναι η κοινότητα του Φετουλλάχ Γκιουλέν (Fethullah Gülen). Ο ίδιος ο Φετουλλάχ Γκιουλέν είναι συνταξιοδοτημένος ιμάμης, του οποίου οι σπουδές συνδύασαν τόσο τη θρησκευτική όσο και την κοσμική παιδεία. Αξιοσημείωτη ήταν η ικανότητά του να συνδυάζει το Ισλάμ με τον δυτικό εκμοντερνισμό[1], αφού πρώτα και κύρια μερίμνησε για την επικράτηση ενός θεωρητικού διαχωρισμού του Ισλάμ της τουρκικής Ανατολίας από το Ισλάμ της Αραβίας[2]. Σε αυτό το θεωρητικό πλαίσιο, η ισλαμική θρησκεία είναι προσωπικό ζήτημα και ως τέτοιο συνάδει με τις διαδικασίες εκμοντερνισμού, την αξιοποίηση της τεχνολογικής προόδου και την οικονομική ανάπτυξη. Συνεπώς, προβάλλεται ένας ιδιότυπος «ισλαμικός ορθολογισμός» στο επίκεντρο του οποίου βρίσκεται μια εκδοχή της κοσμικότητας όπου διασφαλίζεται το δικαίωμα στην πίστη[3]. Κατά τον καθηγητή Kemal Karpat, η κοινότητα του Γκιουλέν είναι ένα «εγκόσμιο δημιούργημα» το οποίο αποδέχεται όλες τις επιστήμες, την τεχνολογία, αλλά και τη σημερινή Τουρκία με το κοσμικό καθεστώς. Για αυτό το λόγο, συνεχίζει ο Karpat, ο τουρκικός εκμοντερνισμός, για να ολοκληρωθεί, θα πρέπει να περάσει και μέσα από την ισλαμική θρησκεία, συγκεκριμένη «έκδοση» της οποίας εκπροσωπεί ο Γκιουλέν και το κίνημά του[4]. Η κοινωνική δραστηριοποίηση της κοινότητας Γκιουλέν επεκτάθηκε σταδιακά, πέραν των ισχυρών φιλανθρωπικών και πολιτιστικών οργανώσεων, στη διοργάνωση πλατφορμών συζητήσεων για διάφορα θέματα[5] τα οποία πολλές φορές αποτελούσαν «θέματα ταμπού» για την τουρκική κοινωνία[6]. Αυτού του είδους οι θεωρητικές και ακαδημαϊκές συζητήσεις της κοινότητας συνέβαλαν στο να διευρύνει την επιρροή της σε νέα οργανωμένα δίκτυα, αλλά και να διευρύνει σαφώς την κοινωνική της παρέμβαση.

Συνεχίστε την ανάγνωση του «Το κίνημα Γκιουλέν. Σύντομες σημειώσεις.»